I SA/Op 241/10
WyrokWSA w Opolu2010-08-11
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Joanna Kuczyńska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, gdy wnioskodawca posiadał tytuł prawny do gruntu, ale faktycznie nie użytkował go rolniczo, a grunt ten był użytkowany przez inną osobę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, gdy wnioskodawca posiadał tytuł prawny do gruntu, ale nie użytkował go rolniczo, a grunt ten był faktycznie użytkowany przez inną osobę. Prawo do płatności bezpośrednich przysługuje rolnikowi, który faktycznie użytkuje grunty rolne, a nie tylko posiada tytuł prawny do nich. W przypadku konfliktu kontroli krzyżowej, gdy różne osoby ubiegają się o dopłaty do tego samego obszaru, organ ma obowiązek ustalić faktycznego użytkownika gruntu.Stan faktyczny
Skarżący P. Z. ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że choć skarżący posiadał tytuł prawny do spornej działki, to faktycznie była ona użytkowana przez inną osobę, W. L. Organy administracji odmówiły przyznania płatności skarżącemu, pomniejszając należną kwotę ze względu na niezgodność powierzchni z danymi referencyjnymi oraz fakt, że grunt był użytkowany przez inną osobę. Skarżący kwestionował sposób prowadzenia postępowania, zarzucając naruszenie jego praw procesowych i brak możliwości czynnego udziału.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009r. oddala skargę.
W dniu 25.03.2009 r. P. Z. zwrócił się do kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009 . W sekcji VII dotyczącej oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku Strona zadeklarowała czterdzieści osiem działek ewidencyjnych, wchodzących w skład gruntów rolnych. W sekcji VIII dotyczącej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych P. Z. zadeklarował siedem działek rolnych oznaczonych literami od A do G o łącznej powierzchni 5,13 ha do jednolitej płatności obszarowej (JPO) w tym sześć działek rolnych o łącznej powierzchni 5,13 ha do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO). Na załącznikach graficznych wnioskodawca przedstawił położenie poszczególnych działek rolnych. Dla działki rolnej z oznaczeniem "C" położonej w całości na działce ewidencyjnej o identyfikatorze 160404-5.0060.AR-12319/5 wnioskodawca wskazał, że uprawia pszenżyto.
Wezwaniem z 14.09.2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do złożenia wyjaśnień w sprawie wykrytych nieścisłości polegających na tym, że suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej wskazanej wyżej we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków występujących na tej działce ewidencyjnej zgodnie z bazą referencyjną.
Wezwanie z dnia 18.09.2009 r. takiej samej treści zostało skierowane również do W. L. , który zadeklarował sporną działkę we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2009 złożonym do Kierownika Biura powiatowego ARiMR w Kępnie.
P. Z. w piśmie z 21.09.2009 roku wyraził chęć zapoznania się z aktami sprawy, a także zakwestionował formę wezwania, które w jego ocenie, nie zawierało prawidłowego pouczenia i wszystkich sposobach złożenia wyjaśnień. W zakresie działki nr [...] wskazał, iż wedle jego wiedzy jest tam 2 ary lasu, do którego nie wnioskuje o płatność, a prowadzona przez niego uprawa kwalifikuje go do uzupełniającej dopłaty. Dla tej działki posiada wieloletnią umowę nr [...], co zostało ujawnione w Urzędzie Gminy Wołczyn. Wniósł o ujawnienie osoby, która złożyła wniosek na tę działkę w celu zgłoszenia tego faktu na Policję.
W dniu 28.09.2009 roku do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku wpłynęły dokumenty przedłożone przez W. L. przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w Kępnie. Rolnik przedłożył formularz korekty do swego wniosku wraz z oświadczeniem podpisanym przez Sołtysa S. – A. Z. dnia 21.09.2009 roku o uprawianiu przez niego działek nr [...], [...].
Wezwaniami z dnia 14.10.2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku poinformował P. Z., W.L. oraz A.Z.o rozprawie administracyjnej, której termin został wyznaczony na dzień 04.11.2009 roku w Biurze Powiatowym ARiMR w Kluczborku.
W dniu 20.10.2009 roku do ARiMR wpłynęła korespondencja w formie elektronicznej (e-mail), w której P. Z. podniósł kwestie związane z brakiem odpowiedzi na wskazywane wcześniej uchybienia w wezwaniu. Wskazał na naruszenie K.p.a i wnioskował o powołanie na świadków Administratora Agencji Nieruchomości Rolnej w Opolu oraz Burmistrza Miasta i Gminy Wołczyn, gdyż posiadają oni wiedzę, kto jest dzierżawcą spornej działki.
Pismem z dnia 21.10.2009 roku P. Z. ustosunkował się do wezwania na rozprawę administracyjną, wskazując iż dojazd na rozprawę stanowi dla jego gospodarstwa duże obciążenie, zatem wnioskuje o przesłuchanie świadków podczas kontroli na miejscu. Podniósł, iż ani prawo polskie ani wspólnotowe nie wymaga osobistego uprawiania gruntów. Zdaniem P. Z.do użytkownika należy opłacanie czynszu dzierżawnego oraz podatku, a on nie ma prawa nikomu poddzierżawić nieruchomości. W ocenie Strony osoba użytkująca grunt rolny, która nie jest jego właścicielem, zamierzająca ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich, powinna zawrzeć umowę na użytkowanie tego gruntu. Podniósł, iż nie otrzymał odpisów z akt sprawy, chociaż o nie wnioskował. Wnosił o wyjaśnienie czy wnioskujący również o dopłaty W. L.za sporny areał opłacił podatek od nieruchomości, czynsz dzierżawny i posiada umowę dzierżawy. Załączył protokół zdawczo-odbiorczy sporządzony w dniu 21.06.2004 roku pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych O/T Opole, Administracją Mienia Niezagospodarowanego w Oleśnie, a P.Z. dotyczący przekazania działek nr [...], [...] oraz [...]km 12 o ogólnej powierzchni 2,4807 ha.
Pismem dnia 28.10.2009r. organ poinformował P. Z. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie BP ARiMR w Kluczborku oraz o tym, iż wyjaśnienia złożone w dniu 14.09.2009 roku zostaną wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.
W dniu 03.11.2009r. do ARiMR wpłynęła korespondencja od P.Z. w formie elektronicznej (e-mail), w której nadawca poprosił o ujawnienie kto składał wniosek o dopłaty do gruntów będących w jego posiadaniu i kiedy przesłuchani zostaną zawnioskowani świadkowie.
W siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku w dniu 04.11.2009 r. odbyła się rozprawa administracyjna dotycząca ustalenia faktycznego użytkownika działki ewidencyjnej nr 319/5. Świadek A.Z. usprawiedliwił swoją nieobecność telefonicznie. Z uwagi na brak zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania skierowanego do W. L. odroczono rozprawę administracyjną z obowiązkiem ponownego pisemnego powiadomienia zainteresowanych o terminie rozprawy. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku ponownie wezwał P. Z., W. L. oraz A. Z.na rozprawę administracyjną w dniu 02.12.2009 r. Przedmiotem rozprawy miało być wyjaśnienie kwestii posiadania i użytkowania gruntów objętych wnioskiem obszarowym na rok 2009 - działki ewidencyjnej nr [...] z mapy 12 położonej w miejscowości S.
W dniu 02.12.2009 roku w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku odbyła się rozprawa administracyjna, o której wspomniano wyżej. Prawidłowo zawiadomiony P. Z. nie stawił się na rozprawę, podobnie nie stawił się Świadek A.Z. . Biorący udział w rozprawie W. L. oświadczył, iż działki nr [...] oraz [...] położone w S. użytkuje od 2008 roku na podstawie ustnej umowy dzierżawy z P. S.. Sąsiednie działki wg jego informacji należą do ANR i do roku 2007 leżały odłogiem. W 2008 i 2009 r. zostały przez niego zaorane. W 2008 roku na działce nr [...] [...] [...] była posiana kukurydza, a w 2009 roku mieszanka zbożowa. W 2008 roku nie składał wniosku na dopłaty dla działek nr [...] i [...]. Nikt nie protestował zatem w 2009 r. ponownie przeorał i użytkował pola. Nie dowiadywał się w ANR, czy ktoś dzierżawi wskazaną działkę. Nie zna osobiście P. Z.. Powierzchnia podana przez niego na działce nr [...] jest mniejsza w stosunku do tego co faktycznie uprawiał. Działka leży w okolicy lasu i ciężko ją dokładnie wymierzyć. W jego ocenie, jako osoba, która użytkuje to pole wraz z bratem są znani i widywani w S.
Do akt sprawy włączono w poczet materiału dowodowego oświadczenie J.S. mieszkającego w sąsiedztwie spornej działki. Z treści oświadczenia wynika, iż codziennie widzi wskazane pole. Od 2003 r. do 2007 r. działki te leżały odłogiem, nikt ich nie uprawiał, a od 2008 roku działki te zaorał i uprawiał W. L.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku dopuścił dowody w postaci: korekty wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 złożonej przez W. L. w dniu 21.09.2009 r. w BP ARiMR w Kępnie, oświadczenia Sołtysa Sz. – A.Z. z dnia 21.09.2009 r. , protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego w dniu 21.06.2004 r. pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych O/T Opole, Administracja Mienia Niezagospodarowanego w Oleśnie a P. Z. dotyczący przekazania działek nr [...], [...] oraz [...] km 12 o ogólnej powierzchni 2,4807 ha, a nadto oświadczenia J. S. z dnia 02.12.2009 roku.
Organ odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez P.Za. dowodów z przesłuchania świadków a to Burmistrza Miasta Wołczyna oraz Administratora Mienia Niezagospodarowanego w Oleśnie, gdyż fakt wydania i przekazania nieruchomości od ANR P. Z. został stwierdzony protokołem zdawczo-odbiorczym i jest to okoliczność dostatecznie wyjaśniona. O powyższym poinformowano P. Z. doręczając stosowne postanowienia dowodowe oraz pismo, w którym organ poinformował, iż wszelkie kwestie związane ze stwierdzonym konfliktem kontroli krzyżowej były przedmiotem rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień 02.12.2009r. o czym Strona była poinformowana osobnym pismem. Wskazano także o uprawnieniu zapoznawania się z aktami sprawy w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku.
W dniu 04.12.2009 r. do ARiMR wpłynęła korespondencja w formie elektronicznej (e-mail) zatytułowana " zażalenie" , w którym nadawca podniósł, iż wzywa się do osobistego stawiennictwa do Biura, a Kierownik nie dopuścił pytania zadanego w formie pisemnej. Nie uzasadnił z jakiego względu zaniechał tej czynności ani nie ujawnił, kto złożył wniosek na jego działkę. Wskazał, iż dopuszczono zeznania świadka J.S. nie podając jego kwalifikacji do oceny czy to właściwa działka, a także nie przeprowadzono dowodu z wnioskowanej kontroli na miejscu. Dodatkowo w dniu 16.12.2009 r. Strona wniosła o wyjaśnienie na podstawie jakich informacji Kierownik ma wiedzę, iż na działce nr [...] nie ma użytków leśnych.
W dniu 15.01.2010 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku skierował do Strony pismo, w którym wyjaśnił, iż kwestie związane z bezumownym korzystaniem z nieruchomości leżą poza kompetencjami ARiMR. Ponownie P.Z. w dniu 25.01.2010 roku zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie kwestii związanych z użytkowaniem działki nr 319/5.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kluczborku decyzją z dnia 10.02.2010 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznał P.Z. płatności na rok 2009 (po potrąceniu sankcji) w łącznej wysokości 2.340,34 zł, w tym:
- jednolita płatność obszarową (JPO) w wysokości 1399,26 zł (po pomniejszeniu płatności o kwotę 801,03 zł), pochodzącą w całości ze środków unijnych,
- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 941,08 zł (po pomniejszeniu płatności o kwotę 563,22 zł), pochodzącą w całości ze środków krajowych, oraz płatność cukrową w wysokości 2.232,91 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ przyjął , iż powierzchnia JPO zgłoszona i kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 5,13 ha, a powierzchnia stwierdzona to 4,34 ha. Uwzględniając dyspozycję art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 płatność JPO pomniejszono o kwotę 801,03 zł. Powierzchnia UPO zgłoszona i kwalifikowana do płatności to 5,01 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej to 4,22 ha., jednak uwzględniając cyt. wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 płatność UPO pomniejszono o kwotę 563,22 zł.
W uzasadnieniu wskazano, iż faktycznym użytkownikiem działki [...] w 2009 r. w sposób bezumowny był W. L.. Powyższe ustalono w oparciu o wyjaśnienia producenta rolnego, potwierdzone przez oświadczenia A. Z. – sołtysa S. oraz J. S. – sąsiadującego ze sporną działką.
Ustalono, iż tytuł prawny do spornej nieruchomości posiadał P. Z. a wynika on z umowy dzierżawy od Agencji Nieruchomości Rolnych. Opisano także, że dla działek rolnych D (Dl) oraz F (FI) przyjęto powierzchnię PEG, która wynosi odpowiednio 1,03 ha oraz 0,72 ha wobec deklarowanych 1,06 ha i 0,73 ha.
We wniesionym w dniu 16.02.2010r. oraz ponowionym w dniu 22.02.2010r. drogą elektroniczną odwołaniu P. Z.zarzucił, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie udostępnił kopii akt sprawy za 2009 rok, co umożliwiłoby odwołującemu zapoznanie się ze stanem prawnym . Podniósł, że nie zostali w postępowaniu dopuszczeni wnioskowani świadkowie a nadto nie ustalono, kto miał tytuł prawny do gruntu i kto ujawnił działki w Urzędzie Gminy.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 18.03.2010r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że wydane rozstrzygnięcie jest prawidłowe tak pod kątem dokonanych ustaleń faktycznych jak i zastosowanych przepisów prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Skarżący wnosi zastrzeżenia dotyczące postępowania przed organami ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 . Sprzeczności powyższe dotyczą przyjęcia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej a nie powierzchni wynikającej z Ewidencji Gruntów i Budynków dla dwóch działek rolnych objętych wnioskiem. Ponadto wskazuje na konflikt kontroli krzyżowej powstały na działce ewidencyjnej o identyfikatorze 16404-5.0060.AR-12.319/5. Kwestionuje również tryb postępowania przed organami w szczególności brak czynnego udziału w tym postępowaniu oraz uniemożliwienie dostępu do akt sprawy .
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądowa kontrola działań administracji publicznej dokonywana jest, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) z punktu widzenia ich zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosunek administracyjno-prawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy jego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego.
Sąd administracyjny nie ma możliwości podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych czy działań należących do kompetencji organu, którego akt administracyjny jest przedmiotem sądowej kontroli, a tym bardziej do podejmowania działań polegających na wyeliminowaniu naruszeń posiadania czy też sygnalizacji do organów ścigania czego domaga się Skarżący we wniosku o uzasadnienie wyroku.
Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). wynika, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku zaś stwierdzenia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu.
Biorąc powyższe kryteria pod uwagę Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w zakresie dającym podstawy do uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrzenie zarzutów skargi należało rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem właściwie ustalony stan faktyczny w oparciu o prawidłowo przeprowadzone i rozpatrzone dowody, a także w zgodzie z wymogami formalnymi dają dopiero podstawy do rozpatrzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Nie dopatrzył się Sąd naruszenia przez organy prawa Skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu a w szczególności prawa dostępu do akt sprawy. Pretensje Skarżącego kierowane do organu w powyższym zakresie spowodowane są w dużej mierze brakiem osobistego stawiennictwa w niektórych czynnościach prowadzonych przez ten organ. Umożliwiono Skarżącemu czynny udział w postępowaniu łącznie z możliwością uczestniczenia w przesłuchaniu P. L., użytkującego działkę dzierżawioną przez Skarżącego. Skarżącego zawiadomiono o terminie rozprawy, która toczyła się przed organami , nie stawiając się na nią , mimo prawidłowego zawiadomienia sam pozbawił się możliwości zadawania pytań czy wyjaśniania wątpliwości.
Nie wykazał Skarżący aby napotkał jakiekolwiek trudności związane z dostępem do akt sprawy. Zgodnie z art. 73 § 1 Kpa organ administracji jest zobowiązany w każdym stadium postępowania umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów co nie oznacza, że to organ jest zobligowany do sporządzenia i dostarczenia tych odpisów na żądanie Skarżącego. Wyraźnie zostały rozgraniczone obowiązki organu administracji polegające na umożliwieniu przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów i uprawnienia strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów. Orzekające w sprawie administracyjnej organy nie są zobowiązane do wykonywania w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego na wniosek strony czynności o usługowo - technicznym charakterze, które to czynności nie mieszczą się w zakresie prawem przewidzianych, obowiązków tych organów.
Zarzuty natury merytorycznej należy rozpoznać poczynając od stwierdzenia, że organy ARiMR winny przeprowadzać kontrole administracyjne wniosków zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, które mają na celu weryfikację zgodności pomiędzy działkami rolnym zadeklarowanymi przez producentów rolnych we wniosku a m.in. powierzchniami działek zawartych w referencyjnym systemie LPIS. To na podstawie tych ostatnich, jako spełniających co do zasady wymogi unijne i krajowe, istnieją podstawy do kwalifikowania powierzchni do uzyskania płatności JPO i UPO. Tym samym w przypadku stwierdzenia, iż powierzchnia zgłaszana do płatności przez wnioskodawcę jest większa niż wynika to z danych LPIS, to przy braku skutecznych przeciwdowodów redukuje się ją o rozpoznane powierzchnie nieuprawnione zaś dopłaty są naliczane do właściwej powierzchni. Dlatego też zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, kwota pomocy musi zostać ograniczona do powierzchni stwierdzonej na podstawie danych ustalonych dla działki referencyjnej w systemie LPIS.
Organ odwoławczy ponownie badając sprawę przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające korzystając z danych LPIS stwierdzając, iż sporne działki rolne D oraz F zadeklarowane przez P. Z. mają inną - mniejszą powierzchnię niż ta, którą wykazano we wniosku. Dla działki ewidencyjnej o identyfikatorze 160404_5.0060.AR_12.384/ 4 powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wynosi 1,0274 ha (pozostały teren stanowi zadrzewienie), a dla działki ewidencyjnej o identyfikatorze 160404_5.0060.AR_15.154/1 wynosi 0,5461 ha.
Słusznie organ odwoławczy zauważył, że powyższe dane były znane Skarżącemu już przed wszczęciem postępowania a więc przed złożeniem wniosku.
Pan P.Z. miał zatem wiedzę na temat powierzchni ustalonych przez organ i możliwości zgłaszania ich do płatności, a to z uwagi na wysłaną do niego, przez organy ARiMR wraz z drukiem wniosku kartą informacyjną, która zawierała tabelaryczne zestawienie powierzchni kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych.
Zdaniem Sądu, wyliczenie procentowego zawyżenia powierzchni dokonane przez organy tak dla jednolitej płatności obszarowej oraz do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych jest prawidłowe, znajduje uzasadnienie w treści art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 .
Kolejny zarzut obejmuje zagadnienie konfliktu kontroli krzyżowej z wnioskiem W.L. złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w Kępnie i dotyczy działki ewidencyjnej o identyfikatorze 160404-5.0060.AR-12.319/5.
Organy wykazały w toku postępowania , że Skarżący posiadał tytuł prawny do spornej nieruchomości wynikający z umowy dzierżawy z ANR i to jest w sprawie niesporne. Uzyskano również dowody w tym oświadczenie sąsiada J.S. oraz oświadczenie sołtysa S. A. Z. - wskazujące, że faktycznym użytkownikiem spornej działki był W.L. .
Poprzez akcesję do Unii Europejskiej Polska zobowiązała się do wprowadzenia na swoje terytorium zasad obowiązujących w pozostałych państwach członkowskich. Jednym z celów Unii jest prowadzenie tzw. Wspólnej Polityki Rolnej, określonej w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm. ) w art. 18 w ust. 1 i 2 stanowi, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu.
Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę.
Na gruncie wyżej przytoczonych przepisów należy przyjąć, że posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych (tak: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1524/05, LEX nr 203727). Ustawodawca, ustalając dopłaty bezpośrednie do gruntów lub pomoc, miał na względzie wprowadzenie dodatkowych środków pieniężnych, które wyrównywałyby stopniowo szanse gospodarstw wiejskich. Takie rozumienie posiadania połączonego z faktycznym użytkowaniem gruntów rolnych, wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2007r. sygn. akt II GSK 122/07 LEX 368187. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha oraz czy utrzymuje wszystkie gruntów zgodnie z normami.
Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż przesłanka kwalifikująca do uzyskania płatności, odnoszona do "faktycznego posiadania" gruntu rolnego, nie może być przy tym rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, gdyż taki wymóg obciążający rolnika (producenta rolnego) nie został w przepisach prawa wspólnotowego i prawa krajowego nigdzie sformułowany. Tak, jak posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza jeszcze o przyznaniu płatności z tego tytułu, tak i niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. II GSK 258/06, wyrok NSA z dnia 02.09.2008r., sygn. akt II GSK 311/08, wyrok NSA z dnia 4.06.2007r., sygn. akt II GSK 53/07).
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż we wniosku o przyznanie płatności rolnik jest obowiązany zadeklarować wszystkie grunty będące w jego posiadaniu, a więc nieruchomości, które są przez niego faktycznie użytkowane rolniczo. Dlatego też, składając przedmiotowy wniosek beneficjent powinien zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r., zadeklarować jedynie grunty rolne, które są przez niego faktycznie użytkowane rolniczo, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które utrzymywane są zgodnie z normami. Strona składając wniosek pomocowy nie powinna deklarować gruntów rolnych, na których nie prowadzi działalności rolniczej, gdyż dopłaty nie są przewidziane dla osób dysponujących jedynie tytułem prawnym w stosunku do nieruchomości, na których nie zajmują się produkcją rolną.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu organy bezspornie ustaliły, iż Skarżący nie użytkował działki, w stosunku do której wystąpił o przyznanie płatności. Słusznie zauważyły organy, że nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o charakterze cywilnoprawnym w zakresie posiadania w złej wierze lub posiadania niezgodnego z prawem działek rolnych.
W konsekwencji prawidłowo rozpoznano wniosek, stosując przewidziane przepisami prawa sankcje.
Organy dokonując ustaleń wskazały dowody, na których oparły te ustalenia jak również wypowiedziały się dlaczego nie przeprowadziły dowodów wnioskowanych przez Skarżącego w tym poprzez przesłuchanie Administratora ANR w Opolu oraz Burmistrza Miasta i Gminy Wołczyn na okoliczność , kto jest dzierżawcą spornej działki. Okoliczność powyższa został ustalona na podstawie protokołu zdawczo odbiorczego z dnia 21.06.2004 r. i nie była w sprawie sporna . Organy nie kwestionowały tytułu prawnego Skarżącego do przedmiotowej działki.
Co do wniosku dotyczącego przeprowadzenia kontroli na miejscu również wskazano, że jest to dowód , którego przeprowadzenie nie znajduje uzasadnienia w sprawie , bowiem ustalenia tego rodzaju nie wskazałyby na to kto jest faktycznym użytkownikiem określonego gruntu, mogłyby jedynie prowadzić do stwierdzenia stanu zagospodarowania i wymiarów działki.
Sąd nie dopatrzył się w sprawie okoliczności, które musiałyby spowodować wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ skargę jako niezasadną oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło