I SA/Op 262/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2009 r. i od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia: oddalić wniosek. Przedmiotem skargi wniesionej przez K. C. reprezentowaną przez radcę prawnego Ł. Ł. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2009 r. i od stycznia do grudnia 2010 r. W skardze strona zawarła ponadto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i ma na utrzymaniu małoletniego syna. Wysokość jej dochodów uniemożliwia zapłatę zaległego podatku VAT. Postępowanie egzekucyjne tych należności (np. z towarów, które strona sprzedaje) doprowadzić mogłoby do zlikwidowania działalności i spowodować zagrożenie dobra dziecka. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i nie zajął stanowiska procesowego co do wniosku zgłoszonego w trybie art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012 poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do uregulowania art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Uregulowania ustawy procesowej przedstawione wyżej oznaczają, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej ma charakter szczególny. Przy tym przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie podlegają wykładni rozszerzającej, zwłaszcza, że art. 61 § 3 P.p.s.a. zawiera ich wyliczenie kompletne. Ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek opisanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Zagadnienie to było rozważane w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten przyjmował między innymi, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę (por. postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14 opubl. LEX nr 1624317). W innym orzeczeniu podniósł, że jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających stwierdzenie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku, lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd uzasadniający oddalenie wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2015 r., II OZ 1399/14 opubl. LEX nr 1624460). NSA zważył też, że to w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r., II FZ 1419/14 opubl. LEX nr 1530225). Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd instytucji wstrzymania są – jak już zaznaczono – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podniesiono, z powołaniem się na art. 61 § 3 P.p.s.a., że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wygzekwowanie (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04 i WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r. II SA/Bk 352/06 (opubl. w CBOIS na stronach internetowych NSA). Dlatego przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki lub jakakolwiek szkoda ale skutki i szkoda kwalifikowana. To zatem w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku i jego uzasadnienia by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wreszcie to w interesie strony leży poparcie twierdzeń wniosku stosownymi dokumentami. Strona, szczególnie gdy jest reprezentowana przez pełnomocnika, winna wykazać szczegółowe przyczyny uzasadniające możliwość wystąpienia choćby jednej z ustawowych przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczające powoływanie się na ewnetualne zlikwidowanie działalności, której opodatkowanie – jak w tym wypadku podatkiem VAT – doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji. Zagrożenie znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami musi być poparte faktami, a nie własnymi, a co za tym idzie subiektywnymi, przewidywaniami strony (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., I FZ 105/11 i z dnia 18 lutego 2015 r., I FZ 425/14. W rozpatrywanej sprawie wniosek nie uprawdopodabnia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Z wniosku skarżącej nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wyrządzenie tej stronie znacznej szkody lub wywołać trudne do odwrócenia skutki. Samo powołanie się przez skarżącą na naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej nie jest wystarczające. Strona wprawdzie uzasadniając wniosek, wskazuje, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, z której osiąga dochody niewystarczające na uregulowanie podatku określonego zaskarżoną decyzją oraz, iż jej stan majątkowy również nie pozwala na uregulowanie tego zobowiązania, jednakże na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawia żadnych dowodów. Dlatego takie uzasadnienie wniosku traktować należy wyłącznie jako twierdzenia podniesione na użytek sprawy, któremu w ocenie Sądu nie można bezkrytycznie dawać wiary. Ponadto należy zaznaczyć, że celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Końcowo należy podnieść, że każde wykonanie decyzji określającej kwotę zobowiązania podatkowego zazwyczaj powoduje określone konsekwencje finansowe dla strony, lecz nie oznacza automatycznie – jak chciałaby tego skarżąca – istnienia ustawowych przesłanek do uwzględnienia wniosku. Świadczenia pieniężne są z natury rzeczy świadczeniami odwracalnymi, co w tej sprawie oznacza tyle, że w wypadku ewentualnego uwzględnienia skargi następuje zwrot wpłaconych przez stronę dobrowolnie lub wyegzekwowanych przymusowo należności. Reasumując, skoro we wniosku zawartym w skardze strona nie uprawdopodobniła okoliczności o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., to wniosek podlegał oddaleniu zgodnie z art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a. Postanowienie podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie ma wpływu ani nie przesądza wyniku sprawy sądowoadministracyjnej.