I SA/Op 298/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług po rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem z dnia 5 września 2008r. skarżący T. K., w związku z wywiedzeniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług, zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie wnioskodawcy podjęcie wobec niego czynności egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania należności wynikających z zaskarżonej decyzji jest nie do pogodzenia z jego uzasadnionym interesem i spowoduje wyrządzenie mu niewymiernej szkody. Zwrócił uwagę na okoliczność, iż w związku z rozpoczynającym się rokiem szkolnym poniesie znaczne nakłady finansowe z budżetu domowego na zaspokojenie potrzeb małoletnich dzieci (koszty wyprawki szkolnej, zakupu ubrań, dodatkowych płatnych zajęć szkolnych, ubezpieczenia). Wskazał także, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnione jest licznymi wadami prawnymi decyzji, na co zwrócił już uwagę w zarzutach skargi. Dlatego też, zdaniem skarżącego celowym jest uprzednie wypowiedzenie się przez Sąd, co do prawidłowości rozstrzygnięcia organów podatkowych, co pozwoli na uniknięcie ewentualnego powstania trudnych do odwrócenia skutków, w wypadku uwzględnienia żądania skargi. Na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 3 listopada 2008 r. wezwano skarżącego do skonkretyzowania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzez uprawdopodobnienie istnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej, tj. przedłożenia dokumentów świadczących o przychodach i kosztach bieżącego utrzymania rodziny (m.in. wyciągów z kont i lokat bankowych z ostatnich trzech miesięcy, rachunków dotyczących ponoszonych wydatków w okresie sierpień-październik 2008 r.), pod rygorem rozpoznania wniosku jedynie na podstawie zawartych w nim danych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 24 listopada 2008 r. odniósł się do okoliczności, które stanowiły przedmiot postępowania toczącego się w jego sprawie przed tut. Sądem o sygn. akt I SA/Op 298/08 i złożonego tam wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, iż w dniu 11.09.2007 r. sprzedał swoje mieszkanie, lecz pieniądze za nie otrzymywał w kilku ratach. Część tych pieniędzy musiał zwrócić swym wierzycielom jak i rodzinie. Podniósł, iż nabyta przez niego w czerwcu nieruchomość stanowiła ogródek działkowy o powierzchni 500 m2, a nie działkę budowlaną o niewiadomej powierzchni. Wskazał także, że nie posiada danych o dochodach uzyskiwanych przez żonę, gdyż jego małżeństwo przechodzi kryzys. Nadto podkreślił, że wspólnie z żoną ustalił, że to ona pobiera wszystkie przychody z najmu. Natomiast w kwestii posiadanych kont bankowych wskazał, iż na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, posiadał jedynie konto w mBanku. Jednocześnie skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów odnośnie stanu konta. W związku z powyższym celowym było uzupełnienie zebranego materiału dowodowego o informację zebrane w toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie o sygn. I SA/Op 298/08. Materiał dowodowy uzupełniono o pismo skarżącego z dnia 16 października 2008 r. oraz pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 28 października 2008 r. wraz z załącznikami. W piśmie z dnia 16 października 2008 r. skarżący podał, iż w roku 2007 nie uzyskał żadnych dochodów. Jedynym źródłem utrzymania rodziny - niepracującej żony i trojga małoletnich dzieci – są środki pochodzące ze zlikwidowanego w maju br. funduszu ubezpieczeniowego (tzw. III filaru ubezpieczeniowego).Przedłożono także elektroniczne zestawienie operacji dokonanych w ramach posiadanego konta bankowego w mBanku. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu w piśmie z dnia 28.10.2008r. wyraził negatywne stanowisko w przedmiocie złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wykazanej przez wnioskodawcę jego sytuacji majątkowej, zwrócił uwagę, iż pominął on w swojej informacji szereg istotnych okoliczności, które w ocenie organu mają istotne znaczenia dla poczynienia pełnej i rzetelnej oceny jego zdolności finansowej w aspekcie możliwości zaspokojenia spornych należności podatkowych. Mianowicie w dniu 11.09.2007 r. podatnik dokonał zbycia posiadanego lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. [...] za kwotę 217.000 zł., a w dniu 20.06.2008 r. nabył nieruchomość-działkę budowlaną w O.-obręb P. za kwotę 35.000 zł ( na te okoliczności przedłożono Sądowi odpisy aktów notarialnych ). Dodatkowo Dyrektor zauważył, iż w 2007r. żona skarżącego K. K. wykazała dochód ze stosunku pracy w wysokości 5.478,13 zł, a w zeznaniu PIT-28 przychód z najmu w kwocie 73.180,00 zł. ( należność podatkowa 12.804.00). Nadto jak wynikało z informacji Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Opolu, również w bieżącym roku do miesiąca października, dokonano wpłat należności podatkowych z tytułu przychodów uzyskiwanych z najmu w kwocie 12.253,00 zł., a zatem nadal uzyskiwany jest z tego tytułu przychód, kształtujący się co najmniej na poziomie z ubiegłego roku ( średnio 6.000 zł miesięcznie). Dyrektor zwrócił także uwagę na fakt, iż w treści aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży lokalu mieszkalnego, dla dokonania wpłaty należności wynikającej z tej umowy, podatnik wskazywał rachunek bankowy posiadany w Polbanku EFG S.A. Oddział w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie . Stosownie do treści art. 61 § 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej ustawą - wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zasadą jest więc wykonywanie zaskarżonych aktów mających przymiot ostateczności. Wstrzymanie wykonania może nastąpić bądź przez organ, którego decyzja jest skarżona, bądź na etapie postępowania sądowego przez sąd administracyjny. W myśl art. 61 § 3 ustawy po przekazaniu sądowi skargi może on, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania – co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca. W przepisie tym chodzi o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego dobrowolnie lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W złożonym do Sądu wniosku strona wskazała na obie ustawowe przesłanki wymienione w art. 61 § 3 ustawy, a więc niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jak też spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Jako uzasadnienie wniosku powołała się także na wadliwości prawne istniejące w zaskarżonej decyzji administracyjnej. Wskazała też na zagrożenie wyrządzenia znacznej szkody w sytuacji dojścia do egzekucji należności wynikających z zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego okoliczności nie wyczerpują przesłanek, o których mowa w cytowanym przepisie, uzasadniających wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Nie świadczą bowiem, by na obecnym etapie postępowania istniało niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub by wykonanie decyzji niosło ze sobą nieodwracalne skutki. Konieczność wykonania decyzji, tak dobrowolna jak i przymusowa - w drodze egzekucji, nie przesądza o istnieniu realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika, są zwykłym następstwem wydania decyzji, zwłaszcza, że skutki spełnienia obowiązku o charakterze pieniężnym z reguły mają charakter odwracalny. Zdaniem Sądu ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie pozwala na uznanie, iż konieczność wyegzekwowania spornej zaległości może realnie zagrozić egzystencji jego rodziny, w czym skarżący upatruje spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że zapłata wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego może doprowadzić do tak daleko idących skutków. Nie wykazał także, że wskazywane trudności finansowe miałyby charakter stały i pogłębiający się, co uzasadniałoby zastosowanie ochrony tymczasowej z uwagi zagrożenie egzystencji rodziny. We wniosku skarżący podał, iż w roku 2007 nie uzyskał żadnych dochodów. Jedynym źródłem utrzymania rodziny - niepracującej żony i trojga małoletnich dzieci – są środki pochodzące ze zlikwidowanego w maju br. funduszu ubezpieczeniowego (tzw. III filaru ubezpieczeniowego). Natomiast, jak wynika z informacji organu odwoławczego, rodzina skarżącego uzyskuje znaczne dochody z tytułu najmu, kształtujące się na poziomie średnio 6.000 zł miesięcznie. Wprawdzie skarżący wskazał, iż wyłącznym dysponentem przychodów uzyskiwanych z tego tytułu jest jego żona, jednakże okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla skutków wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika bowiem zobowiązanie małżonków do szeroko pojmowanej wzajemnej pomocy, w tym również materialnej, związanej z ponoszeniem kosztów nałożonych na skarżącego zobowiązań podatkowych. Obowiązku powyższego nie wyłącza nawet istnienie między małżonkami rozdzielności majątkowej, a tym bardziej fakt umownych ustaleń w zakresie korzystania jednego z małżonków z danego źródła dochodów. Zwrócić również należy uwagę na pewną niekonsekwencję w działaniu skarżącego, skoro z jednej strony przyczyn powodujących powstanie znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków upatruje w trudnej sytuacji materialnej rodziny, z drugiej strony, w okresie, w którym miał już świadomość co do ciążących na nim zaległości podatkowych, środkami pochodzącymi ze zbycia mieszkania finansuje zakup nowej nieruchomości w kwocie 35.000 zł. Bez znaczenia pozostaje przy tym cel nabycia nowej inwestycji (czy był to ogródek działkowy, czy działka budowlana), nie zmienia to bowiem faktu dysponowania przez skarżącego znaczną kwotą środków finansowych. Trudno zatem w tej sytuacji dać wiarę twierdzeniom o zagrożeniu egzystencji skarżącego. Odnosząc się natomiast do argumentów wskazanych w piśmie z dnia 24 listopada 2008 r., w którym skarżący sugeruje, iż obecnie nie posiada środków finansowych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego, gdyż część tych pieniędzy musiał zwrócić wierzycielom, zauważyć należy, iż twierdzenia te nie zostały poparte żadnymi dokumentami źródłowymi, które uwiarygodniłyby wskazywaną sytuację oraz pozwoliły na ich weryfikację. Nie wskazano również konkretnych faktów w jakim stopniu część pozostałych ze zbycia mieszkania środków przeznaczona została na zaspokojenie wierzycieli. Tym samym, w ocenie Sądu twierdzenia te są gołosłowne, co nie pozwala na ocenę czy istotnie zachodzi niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprawdzie obowiązek ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. obciąża sąd administracyjny, to jednak uprawdopodobnienie okoliczności faktycznych będących podstawą wniosku ciąży na skarżącym, który działa we własnym, procesowym interesie (por. M. Bogusz w glosie do postanowienia NSA z dnia 31 marca 2005 r. II OZ 155/05. Gdańskie Studia Prawnicze 2006 nr 1 poz. 1). Dodatkowo podkreślić należy, iż skarżący był wzywany do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, lecz tego nie uczynił. Również subiektywne przekonanie skarżącego o prawnej wadliwości zaskarżonej decyzji nie wyczerpuje przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Twierdzenia skarżącego, iż decyzja jest dotknięta szeregiem wad i bezprawna, będą przedmiotem oceny Sądu w orzeczeniu kończącym postępowanie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu i nie wymienia wśród nich wadliwości i uchybień prawnych zaskarżonego aktu czy też wadliwości w zakresie dowodów przyjętych przez organy podatkowe w trakcie postępowania podatkowego. Zatem rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (post. NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Dodatkowo wskazać należy w ślad za komentatorami, że środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005) Wobec braku uprawdopodobnienia przez skarżącego zaistnienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a wniosek skarżącego należało oddalić.