I SA/Op 302/17

PostanowienieWSA w Opolu2017-08-29

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem dochodu jest pomoc społeczna, a która ponosi znaczne koszty związane z utrzymaniem, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, który pozostaje bez pracy, jest objęty opieką z powodu ubóstwa i choroby, a jego dochody pochodzą wyłącznie z pomocy społecznej, zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący T. H. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu odmawiającą umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym. W związku z tym zobowiązany był do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, przedstawiając dowody na swoje trudne położenie materialne (dochody z pomocy społecznej, wysokie koszty utrzymania, choroba, niepełnosprawność).
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 17 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym, postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi T. H. (dalej jako skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 17 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369) – zwanej dalej p.p.s.a, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Z treści wniosku wynika, że podstawą utrzymania jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącego są środki pieniężne pochodzące z pomocy społecznej w wysokości 317 zł. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika również, że skarżący ponosi łączne koszty związane z zakupem żywności i leków oraz opłatą za czynsz i energię elektryczną opiewają na kwotę 420 zł. Skarżący przekazał również kserokopię zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Filia nr [...] w [...] z 10 listopada 2016 r. o objęciu go opieką z uwagi na ubóstwo i niepełnosprawność oraz kserokopię decyzji Prezydenta [...] z 20 czerwca 2017 r. przyznaniu zasiłku okresowego w wysokości 317 zł z powodu długotrwałej choroby. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w części następuje w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z zacytowanych wyżej przesłanek, instytucja prawa pomocy jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, może być udzielana w szczególnych przypadkach. W tym względzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. (zob. postanowienie z 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8; postanowienie z 15 kwietnia 2008 r., II FZ 106/08, lex nr 471131; postanowienie z 22 maja 2013 r., II OZ 383/13, lex nr 1319081). Referendarz sądowy, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF jak też wynikające z przekazanego zaświadczenia o objęciu skarżącego opieką z powodu ubóstwa i choroby oraz decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego, uznał, że w przypadku skarżącego zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Okoliczności, ustalone na podstawie tych informacji i danych (tj. pozostawanie bez pracy, stwierdzone ubóstwo, choroba, całkowite uzależnienie od środków uzyskiwanych z pomocy społecznej), wskazują bowiem, iż w gospodarstwie domowym skarżącego nie ma potencjału umożliwiającego pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło