I SA/Op 344/16
WyrokWSA w Opolu2017-01-20
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Marta Wojciechowska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka A Sp. z o.o. bezpodstawnie uchyliła się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności, co uzasadniało wydanie postanowienia o określeniu wysokości nieprzekazanej wierzytelności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka A Sp. z o.o. bezpodstawnie uchyliła się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności. Ustalenia kontroli wykazały istnienie należności od spółki na rzecz zobowiązanego, które nie zostały przekazane organowi egzekucyjnemu, lecz uiszczone bezpośrednio zobowiązanemu. Argumentacja spółki o rzekomym wygaśnięciu zobowiązania przed zajęciem i błędnym wystawieniu faktur została uznana za niewiarygodną linię obrony, zwłaszcza w kontekście oświadczeń pełnomocnika spółki złożonych podczas kontroli oraz antydatowania dowodów wpłaty.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została wezwana do złożenia oświadczenia w związku z zajęciem wierzytelności wobec J. S. Spółka oświadczyła, że wierzytelność nie istnieje. Kontrola wykazała, że po zajęciu wystawiono faktury VAT, a spółka zapłaciła gotówką zobowiązanemu, a nie organowi egzekucyjnemu. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość nieprzekazanej wierzytelności. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia faktyczne i zarzucając naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A Sp. z o.o. z [...] (dalej jako: strona, skarżąca, Spółka) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 21 czerwca 2016 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) - /dalej w skrócie kpa/ oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599) - /dalej upea/, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku z 26 kwietnia 2016 r., w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności w kwocie 87.695,49 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W toku postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wobec zobowiązanego J. S. (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B w [...]), organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kluczborku zawiadomieniem doręczonym w dniu 14 kwietnia 2015 r. dokonał, w trybie art. 89 § 1 upea, zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, czyli w A Sp. z o.o. Równocześnie, stosownie do art. 89 § 3 upea, wezwano Spółkę do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego i przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub wskaże przeszkody w realizacji zajęcia na skutek ewentualnie trwającego postępowania przed sądem lub innym organem o zajętą wierzytelność.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca w piśmie z 17 kwietnia 2015 r. oświadczyła, że "nie istnieje wierzytelność przysługująca zobowiązanemu, w związku z czym zajęcie wierzytelności pieniężnej nie ma podstaw do realizacji".
Mając na uwadze posiadane informacje o transakcjach zaistniałych po dokonanym zajęciu między Spółką a J. S., organ egzekucyjny, korzystając z uprawnień wynikających z art. 71 a upea, zlecił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadzenie kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w Spółce. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, udokumentowanych protokołem z 9 lutego 2016 r., ustalono, że dłużnik zajętej wierzytelności, pomimo wystawienia - po dacie zajęcia - dwunastu faktur VAT z dnia 28 i 29 maja 2015 r. (od Nr [...] do Nr [...]) nie przekazał organowi egzekucyjnemu kwot z nich wynikających, lecz uiścił je zobowiązanemu gotówką. Potwierdzenie przekazania J. S. środków pieniężnych z tytułu transakcji udokumentowanych ww. fakturami VAT stanowiły załączone do protokołu kontroli dowody księgowe KP od Nr [...] do Nr [...] oraz od Nr [...] do Nr [...].
Uznając, że A Sp. z o.o. bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętej wierzytelności, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kluczborku wydał w dniu 26 kwietnia 2016 r. postanowienie, którym określił Spółce wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności na kwotę 87.695,49 zł .
We wniesionym na powyższe postanowienie zażaleniu strona, działając poprzez prokurenta – J. S., zarzuciła naruszenie art. 3 § 1 art. 71 a § 9, art. 89 § 1 upea oraz art. 7, art. 77 i art. art. 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 18 upea.
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała twierdzenie o nieistnieniu wierzytelności, wskazując, że współpraca z J. S. miała miejsce wyłącznie w okresie przed dokonanym zajęciem. Wyjaśniła, powołując się na oświadczenie J. S., że faktury z maja 2015 r., na które powołuje się organ egzekucyjny, zostały błędnie wystawione, gdyż dotyczyły one usług wykonanych w marcu 2015 r. Z tego względu firma B wystawiła noty korygujące do tych faktur w zakresie numeru, daty wystawienia, daty sprzedaży i terminu zapłaty, jak też wystawiła nowe, skorygowane dokumenty KP z datą 31 marca 2015 r. Z oświadczenia J. S. wynikało, że zaistniałe w fakturach oczywiste omyłki pisarskie spowodowane były błędem u podwykonawcy, a dokładnie w jego programie komputerowym do obsługi faktur i z luk systemowych jakie ten program posiadał, o których nie było wiadomo temu podwykonawcy w chwili sporządzania faktur. Tym samym, jak podniosła strona, nastąpiła zmiana w zaliczeniu faktur VAT do danego okresu rozliczeniowego, albowiem faktury VAT o poprawionych numerach od Nr [...] do Nr [...] dotyczą usług wykonanych w miesiącu marcu 2015 r., a nie jak wcześniej wskazywano w miesiącu maju 2015 r. Jako załącznik do zażalenia skarżąca przedłożyła noty korygujące wystawione przez B od nr [...] do nr [...] oraz dowody wpłaty (KP) dotyczące skorygowanych faktur VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 89 § 2 upea, zajęcie wierzytelności zostało dokonane w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, czyli 14 kwietnia 2015 r. Z momentem doręczenia zawiadomienia nastąpiło zajęcie wierzytelności i od tej chwili realizacja zastosowanego środka egzekucyjnego podlegała kontroli organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 91 upea, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b ustawy. Stosownie do tego przepisu, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71 a § 9 upea. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności.
Oceniając zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne organ odwoławczy uznał, że uzasadniały one stanowisko, iż dłużnik zajętej wierzytelności, tj. spółka A Sp. z o.o. bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności.
Informacje zawarte w protokole Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] jednoznacznie bowiem potwierdziły istnienie należności od A Sp. z o.o. na rzecz J. S., które wbrew przepisom ustawy nie zostały przekazane organowi egzekucyjnemu. Jak wynikało z zawartego z tym protokole oświadczenia A. S. (pełnomocnika do reprezentowania Spółki w trakcie kontroli) faktury VAT z dnia 28 i 29 maja 2015 r. od Nr [...] do Nr [...] zostały całkowicie uregulowane (zapłacone gotówką) w terminie wskazanym na tych fakturach, a na dowód tej okoliczności pełnomocnik przedstawiła dowody KP od Nr [...] do Nr [...] oraz od Nr [...] do Nr [...]. Pełnomocnik potwierdziła przy tym, że pomimo pouczenia dłużnika zajętej wierzytelności zawartego w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności (stanowiącego, iż zajęcie wierzytelności dotyczy również wierzytelności, które nie istnieją w chwili zajęcia, a powstają po jego dokonaniu), kwoty wynikające z wystawionych faktur nie zostały przekazane organowi egzekucyjnemu, ale zostały uiszczone zobowiązanemu gotówką. Tym samym, jak podkreślił organ, zawarte w piśmie z dnia 17 kwietnia 2015 r. twierdzenie skarżącej, że wierzytelność przysługująca zobowiązanemu nie istnieje - nie znalazło uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Sam dłużnik zajętej wierzytelności (reprezentowany przez pełnomocnika) przyznał, że pomimo ciążącego obowiązku nie przekazał organowi egzekucyjnemu należnych z zajęcia kwot, lecz wpłacił je bezpośrednio zobowiązanemu – J. S.
Odnosząc się natomiast do przedłożonych w zażaleniu not korygujących i dowodów KP, mających uzasadniać twierdzenia strony o nieistnieniu wierzytelności na dzień dokonania zajęcia, organ odwoławczy stwierdził, że jest to przyjęta linia obrony dłużnika zajętej wierzytelności, która nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, iż zgodnie z przedłożonymi dowodami noty korygujące od Nr [...] do Nr [...] wystawił sprzedawca - B, natomiast zgodnie z art. 106k ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 718) notę korygującą może wystawić jedynie nabywca towaru lub usługi, który otrzymał fakturę zawierającą pomyłki (w tym przypadku skarżąca spółka). Takiego uprawnienia ustawodawca nie przewidział dla wystawcy faktury. Organ odwoławczy zauważył również, że dołączone do zażalenia dowody wpłat opatrzone zostały datą 31 marca 2015 r., podczas gdy na notach korygujących widnieje data 8 marca 2016 r., z czego wynika, że w dowodach wpłat zawarto nowe numery faktur, ujawnione w notach korygujących, wystawionych dużo później. Podkreślił przy tym, że okoliczność uiszczenia należności wynikających z faktur z dnia 28 i 29 maja 2015 r. od Nr [...] do Nr [...] potwierdziła podczas kontroli pełnomocnik Spółki – A. S., czego skarżąca nie kwestionuje. Zdaniem organu, trudno uznać za racjonalne działanie dokonanie wpłat na rzecz kontrahenta w miesiącu marcu 2015 r. na łączną kwotę 193.661,66 zł, bez żadnego dokumentu stanowiącego podstawę wpłaty gotówkowej. Wątpliwości budzi również ponowne uregulowanie należności wynikających z tych faktur, które zostały uregulowane w maju 2015 r., a przecież z dowodów wpłat, dołączonych do zażalenia wynika, że zostały już zapłacone wcześniej.
W podsumowaniu stwierdzono, że organ egzekucyjny zasadnie wydał zaskarżone postanowienie, a organ nadzoru nie znalazł podstaw prawnych ani faktycznych do jego uchylenia bądź zmiany.
W skardze wniesionej na powyższe postanowienie skarżąca, domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji i umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, powtórzyła podnoszone w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 3 § 1, art. 71a § 9 i art. 89 § 1 upea, jak też wskazała na naruszenie art. 120, 122, 121, 180 i 191 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niezastosowanie. Ponadto skarżąca wnioskowała o dopuszczenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa), dodatkowych dowodów z dokumentów dołączonych do skargi, a to: 1) oświadczenia firmy C, 2) not korygujących B od Nr [...] do Nr [...], 3) dowodów wpłaty Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 4) not korygujących B - A Sp. z o.o. od Nr [...] do nr [...] – na okoliczność nieistnienia zobowiązania Spółki wobec B i o wygaśnięciu wierzytelności z dniem 31 marca 2015 r.
W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu, sprowadzającą się do stwierdzenia, że jej wierzytelności wobec firmy B wygasły z dniem 31 marca 2015 r., co potwierdzały przedłożone noty korygujące i dokumenty KP. Odnosząc się do uwag organu, że dołączone do zażalenia dowody wpłat KP zostały opatrzone datą 31 marca 2015 r., skarżąca wyjaśniła, że wtedy faktycznie uregulowano należności i w tej dacie Spółka przekazała gotówkę J. S. Dowody wpłat zostały wystawione w dniu dokonania korekty z datą 31 marca 2015r., wtedy bowiem została dokonana płatność. Poinformowała przy tym, że na dowodach KP od Nr [...] do Nr [...] (karty Nr 69-80) nie umieszczono daty 8 marca 2016 r., jednakże dowody wpłaty KP były wystawione jako korekta do poprzednich dowodów wpłat z maja 2015 r., które zostały wystawione błędnie, gdyż zapłata nastąpiła w dniu 31 marca 2015 r. Po dacie 31 marca 2015 r. nie było już żadnych wymagalnych i uznanych wierzytelności, które istniałyby i mogłyby podlegać zapłacie. Skarżąca podtrzymała też stanowisko, że wskazane nieprawidłowości nie wymagały korekty deklaracji VAT - 7 za miesiąc maj 2015 r., gdyż zgodnie z uregulowaniami ustawy o VAT faktury za usługi wykonane w miesiącu marcu 2015 r. można uwzględnić w podatku VAT naliczonym przez dwa okresy rozliczeniowe. W związku z tym skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy błędnie ustalił stan faktyczny i nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wywodząc, że przed wydaniem skarżonego postanowienia organ winien zażądać od Spółki dodatkowych wyjaśnień oraz ustalić stan faktyczny uwzględniający zaistniałe zdarzenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 3 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie wystąpienia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia (pkt 2). Ponadto w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością jego wyeliminowania z porządku prawnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności. Istota sporu między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 71a § 9 upea uprawniające organ egzekucyjny do uznania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Wyjaśnić na wstępie należy, że zdefiniowane w art. 1a pkt 18 upea zajęcie egzekucyjne stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym.
W art. 89 § 1 upea ustawodawca wskazuje zajęcie wierzytelności pieniężnej zobowiązanego jako środek egzekucyjny umożliwiający przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż określone w art. 72-87 upea. Według § 2 tego przepisu zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny na mocy § 3 tego przepisu:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1.
Warunkiem skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej (zajęcia egzekucyjnego) zmierzającej do zastosowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych jest dopełnienie przez organ egzekucyjny obowiązków wynikających z art. 67 § 1 upea, tj. wystawienie zawiadomienia o zajęciu, zawierającego elementy wyszczególnione w tym przepisie, w tym wskazanie osoby zobowiązanego w sposób umożliwiający jego identyfikację, a ponadto oznaczenie zajmowanej wierzytelności pieniężnej. W myśl art. 67a § 1 upea organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Zatem, skoro organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, to dłużnik jest zobowiązany przekazać organowi egzekucyjnemu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.
Z kolei art. 91 upea, upoważnia organ egzekucyjny do zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b upea tj. możliwości ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 upea, a do wydania którego konieczne jest ustalenie w wyniku przeprowadzonej kontroli, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy bezspornym jest, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności ciążącej na skarżącej zawiadomieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r., doręczonym skutecznie w dniu 14 kwietnia 2015 r. wraz z prawidłowym wezwaniem i pouczeniem. Wezwanie dotyczyło podania w terminie 7 dni, czy skarżąca uznaje zajęte wierzytelności, z jakiego powodu odmawia oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajęte wierzytelności. Skarżąca w odpowiedzi na to wezwanie oświadczyła, że nie istnieje wierzytelność przysługująca zobowiązanemu, wobec czego zajęcie wierzytelności pieniężnej nie ma podstaw do realizacji, nie wskazując jednak jakichkolwiek przyczyn takiego stanu rzeczy.
Nie budzą także wątpliwości ustalenia, że w ramach przeprowadzonej w dniu 9 lutego 2016 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] kontroli, udokumentowanej sporządzonym protokołem z tego samego dnia, stwierdzono, że po dokonaniu zajęcia Spółka uczestniczyła w transakcjach handlowych z J. S., który z tytułu świadczonych na jej rzecz usług wystawił dwanaście faktur VAT z dnia 28 i 29 maja 2015 r. o nr od [...] do nr [...]. Uczestnicząca w czynnościach kontrolnych pełnomocnik Spółki – A. S. oświadczyła, że przedmiotowe faktury zostały całkowicie uregulowane (zapłacone gotówką) w terminie wskazanym w tych fakturach, a na dowód przedstawiła dokumenty: pokwitowania wpłaty (KP) z maja 2015 r. o nr od [...] do nr [...] oraz od nr [...] do nr [...]. Ponadto pełnomocnik wskazała, że pomimo pouczenia dłużnika zajętej wierzytelności - będącego częścią zawiadomienia o zajęciu wierzytelności (stanowiącego, iż zajęcie wierzytelności dotyczy również wierzytelności, które nie istnieją w chwili zajęcia, a powstają po jego dokonaniu), kwoty wynikające z wystawionych faktur nie zostały przekazane organowi egzekucyjnemu, ale zostały uiszczone zobowiązanemu gotówką. Jak wynika przy tym z treści tego protokołu organ pouczył stronę, że stosownie do zapisu art. 71a § 7 upea, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole może zgłosić niezwłocznie do protokołu odpowiednie wyjaśnienia lub zastrzeżenia albo w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej. Akta sprawy nie wskazują, by skarżąca takie zastrzeżenia i wyjaśnienia składała.
W świetle powyższych okoliczności faktycznych Sąd w pełni akceptuje stanowisko organów egzekucyjnych, że w rozpatrywanej sprawie istniały wszelkie przesłanki do zastosowania wobec skarżącej trybu postępowania określonego w art. 71a § 9 upea. Ustalenia poczynione w ramach kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego wykazały bezsprzecznie, że skarżąca bezpodstawnie uchylała się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności. Oceny tej nie zdołały skutecznie podważyć podnoszone dopiero na etapie zażalenia, powtórzone także w skardze, argumenty strony, że zobowiązania Spółki wobec J. S. wygasły z dniem 31 marca 2015 r., czyli przed dokonaniem zajęcia, natomiast faktury z maja 2015 r., będące podstawą dochodzenia przez organ egzekucyjny roszczenia z tytułu zajętej wierzytelności, zostały wadliwie wystawione z powodu błędu w systemie komputerowym u podwykonawcy J. S., powodującego, że faktury te zostały oznaczone błędną datą 28 i 29 maja 2015 r., zamiast datą 31 marca 2015 r. Na poparcie tej argumentacji skarżąca przedstawiła wystawione przez J. S. noty korygujące, zgodnie z którymi zmieniona została numeracja, data sprzedaży i termin zapłaty przedmiotowych faktur, jak też dokumenty KP, w treści których datą zapłaty faktur o zmienionej numeracji (zgodnej z wskazaną w notach korygujących po zmianie) był dzień 31 marca 2015 r.
W ocenie Sądu, słusznie w skarżonym postanowieniu Dyrektor Izby przyjął, że przedstawiona wyżej argumentacja stanowi przyjętą linię obrony dłużnika zajętej wierzytelności, która nie zasługiwała na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, że gdyby faktycznie, jak twierdzi skarżąca, płatności na rzecz B za świadczone usługi zostałyby dokonane w dniu 31 marca 2015 r., to niewątpliwie w momencie sporządzania protokołu z kontroli prawidłowości realizacji zajęcia wierzytelności (9 kwietnia 2016 r.) nie istniałyby żadne przeszkody do złożenia zastrzeżeń, że objęte kontrolą faktury zostały uregulowane przed dokonaniem zajęcia. Takich zastrzeżeń skarżąca jednak nie złożyła, akceptując tym samym oświadczenia swego pełnomocnika, któremu okazano kserokopie wystawianych z datą 28 i 29 maja 2015 r. faktur od Nr [...] do Nr [...] i który oświadczył, że okazane faktury zostały całkowicie uregulowane (zapłacone gotówką) w terminie wskazanym w fakturach i na dowód tego przedstawił dowody KP. Co więcej, pełnomocnik Spółki wprost oświadczyła, że pomimo pouczenia dłużnika zajętej wierzytelności - będącego częścią zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, zgodnie z którym zajęcie wierzytelności dotyczy również wierzytelności, które nie istnieją w chwili zajęcia, a powstają po jego dokonaniu, kwoty wynikające z wystawionych faktur nie zostały przekazane organowi egzekucyjnemu, ale zostały uiszczone zobowiązanemu gotówką. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca, chociaż prezentuje całkowicie odmienną od swojego pełnomocnika wersję zdarzeń, nie kwestionowała ustaleń zawartych w protokole ani nie podważała oświadczeń złożonych przez pełnomocnika, wskazując na brak jego wiarygodności.
Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie wyjaśniła, w jaki sposób podnoszony przez nią błąd w systemie komputerowym podwykonawcy J. S. mógł wywrzeć wpływ na jej termin rozliczeń z firmą B.
Hipotetycznie może się zdarzyć, że błąd w systemie komputerowym może spowodować wystawienie faktury z błędnym numerem i datą sprzedaży, jednak pokwitowanie wpłaty wypełnione ręcznie zawiera konkretną datę odbioru gotówki, na którą nie ma wpływu ewentualny błąd popełniony przy wystawieniu faktury. Jest to bowiem rzeczywista data odbioru pieniędzy. Zatem mamy do czynienia z sytuacją, w której poprzez wystawienie de facto duplikatów dowodów KP z datą wcześniejszą, dochodzi do antydatowania tych dokumentów. Dokument KP stanowi potwierdzenie określonej czynności faktycznej, czyli przyjęcia określonych środków pieniężnych, co odbywa się w konkretnym, ściśle określonym terminie. Dowód taki jest zatem sporządzany wyłącznie wówczas, gdy takie okoliczności (przyjęcie gotówki) mają miejsce. Jak już wyżej wskazano, nie sposób przyjąć, że strona nie ma wiedzy na temat, w jakim czasie realizuje swe płatności na rzecz kontrahenta. Jeżeli zatem płatności na rzecz B zostałyby, jak twierdzi strona, zrealizowane w marcu 2015 r., to wtedy nie miałoby racji bytu wystawienie dowodów wpłaty KP z maja 2015 r. Zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy, dowody KP, zarówno te z datą 31 marca 2015 r., jak i te z datą z maja 2015 r., były wystawiane ręcznie, a nie komputerowo i osoba je sporządzająca oraz osoba kwitująca odbiór gotówki musiała mieć pełną świadomość, w jakim terminie się to odbywa. Stwierdzić zatem należy, że istnienie dokumentów KP, które w toku kontroli zostały przedłożone przez reprezentującą Spółkę A. S., jako potwierdzenie dokonania gotówkowej zapłaty za faktury VAT z 28 i 29 maja 2015 r., podważają twierdzenia skarżącej, że płatności na rzecz B za świadczone usługi zostały zrealizowane w terminie 31 marca 2015 r.
Dodatkowo jedynie Sąd zauważa, że między skarżącą a firmą B występują powiązania osobowe, gdyż J. S. pełni w Spółce funkcje prokurenta, uprawnionego, jak wynika z zapisów KRS, do samodzielnego jej reprezentowania. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 22 ust 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U z 2016 r. poz. 1829 ze zm.), płatności między tymi podmiotami odbywały się w formie gotówkowej, zamiast za pośrednictwem rachunku bankowego. W tych warunkach zgodzić należy się ze stanowiskiem organów egzekucyjnych, że oferowanie przez skarżącą na poparcie swych twierdzeń dowody, mające charakter prywatnych dokumentów, nie mogły skutecznie podważyć zasadności dochodzonego roszczenia. Tym bardziej, że wnioski organów znajdowały pełne oparcie w materiale dowodowym, zebranym podczas kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. W ocenie Sądu, dowody te, w tym zwłaszcza oświadczenia złożone do protokołu przez reprezentującą Spółkę pełnomocnik, pozwalały na skuteczne zakwestionowanie oświadczenia Spółki o braku wierzytelności przysługującej zobowiązanemu.
Reasumując Sąd stwierdza, że w realiach rozpatrywanej sprawy wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 71 a § 9 upea było zasadne. Wbrew zatem zarzutom skargi nie doszło do naruszenia tego przepisu, podobnie jak też zarzucanych przez stronę przepisów art. 3 § 1 i 89 § 1 upea. Nie mogły również zostać naruszone wskazane w skardze przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. 120, 121,122, 180 i 191), albowiem nie miały one w sprawie zastosowania, gdyż na gruncie spraw dotyczących egzekucji administracyjnej zastosowanie mają, w myśl art. 18 upea, odpowiednio przepisy kpa. Sąd jednak nie dopatrzył się także naruszenia przez organy egzekucyjne zasad postępowania określonych w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa, stanowiących odpowiedniki zarzucanych przez stronę przepisów Ordynacji podatkowej.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło