I SA/Op 350/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 stycznia 2024 r., SKO.40.4114.2023.po w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez R. D. (dalej określany jako: strona, skarżący, podatnik) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: Kolegium) z 16 stycznia 2024 r., którym organ, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) – dalej: "O.p.", w związku z odwołaniem skarżącego od decyzji Wójta Gminy Turawa z dnia 23 października 2023 r. stwierdzającej brak nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 2019 r. do lipca 2020 r., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia 23 października 2023 r. Wójt Gminy Turawa, w związku z wnioskiem skarżącego stwierdził brak nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 2019 r. do lipca 2020 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 13 listopada 2023 r., przesłanym listem poleconym w dniu 14 listopada 2023 r. (data nadania w UP O.) podatnik wniósł odwołanie. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o przysługujacym stronie prawie wniesienia odwołania i terminie do dokonania tej czynności. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja powyższa została skierowana do podatnika i doręczona stronie w dniu 26 października 2023 r. (tj. w czwartek), co potwierdza zawarte w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Tymczasem odwołanie od tej decyzji zostało złożone (nadane za pośrednictwem Urzędu Pocztowego O.) w dniu 14 listopada 2023 r. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 O.p., gdyż zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarżący podniósł następujące zarzuty: - art. 6m ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący był zobowiązany do złożenia deklaracji w sytuacji gdy nie jest właścicielem ani posiadaczem spornej nieruchomości, a zatem w sposób bezsporny nie spełnia definicji ustawowej zawartej w art. 2 ust. I pkt 4 ustawy, - art. 721 § 1 O.p., poprzez uznanie, że nie wystąpiła nadpłata u opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W oparciu o powyższe zarzuty wraz z uzasadniającą je argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu skargi, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do stawianych zarzutów stwierdził, że na obecnym etapie sprawy bezprzedmiotowe jest stawianie zarzutów dotyczących postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia 23 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznając sprawę według wskazanych powyżej kryteriów, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 października 2023 r., stwierdzającej brak nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 2019 r. do lipca 2020 r. Istota sprawy sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy złożone przez skarżącego odwołanie spełniało wymogi terminowości, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., a zatem również ocena, czy doręczenie decyzji było doręczeniem skutecznym. Prawidłowość doręczenia decyzji ma zatem w wypadku oceny terminowości czynności procesowej, polegającej na wniesieniu odwołania, znaczenie kluczowe i pierwszorzędne. Materialnoprawną podstawą postanowienia będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym, po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 O.p. W orzecznictwie wskazuje się, że organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Co istotne, w orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Tym samym każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/09; z 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sposób i termin wniesienia odwołania unormowany jest w art. 223 O.p., zgodnie z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję (art. 223 § 1). Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1). Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Warunkiem wydania zatem rozważanego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i ustalenie daty w której podatnik złożył odwołanie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno być więc poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 223 § 2 O.p. w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art.122 i art. 187 o.p. Naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia. Natomiast zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. W rozpoznawanej sprawie, wobec skarżącego prowadzono postępowanie podatkowe dotyczące stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W postępowaniu tym została wydana decyzja z 23 października 2023 r., która została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 26 października 2023 r., co wynika wprost ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, na którym widnieje podpis skarżącego, znajdującego się w aktach sprawy (k. 21 akt administracyjnych) i czego żadna ze stron nie kwestionuje. Odwołanie w przewidzianej przepisami formie zostało natomiast złożone przez skarżącego dopiero w dniu 14 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego na kopercie załączonej do odwołania znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy). W takich okolicznościach, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z uchybieniem 14 dniowego terminu na jego wniesienia. Stwierdzić zatem należy, że skarżący prawidłowo pouczony w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybił określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. 14 – dniowemu terminowi do wniesienia odwołania (termin ten upłynął w dniu 9 listopada 2023 r. tj. czwartek), co czyniło jego odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważenie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W rezultacie Kolegium zobligowane było, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., do wydania postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Jak wyżej zaakcentowano, uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i organ ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy w zgodzie z prawem wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa. Natomiast, jak już wspomniano, z akt sprawy nie wynika, czy skarżący w ogóle złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 października 2023 r. Jednocześnie Sąd podkreśla, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie SKO w Opolu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącego decyzji Wójta Gminy Turawa. Skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku, a stawiane w niej zarzuty nie mogły zostać uznane za uzasadnione z tego powodu, że nie dotyczą kwestionowanego nią postanowienia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.