I SA/Op 362/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej , w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Kożlu z dnia 11 lutego 2015 r. nr [...] o nałożeniu na M. P. (dalej Skarżący) kary porządkowej w wysokości 1.000 zł za niedostarczenie - w prowadzonym postępowaniu podatkowym w zakresie określenia R. C. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych - dokumentów dotyczących pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej w ramach A. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu zawierało pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia i zostało doręczone Skarżącemu w dniu 10 kwietnia 2015r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł skargę do tut. Sądu, którą nadał przesyłką poleconą w dniu 11 maja 2015r., wskazując na kopercie jako adresata Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu i adres 45-010 Opole ul. Szpitalna 3b-5-7. Przesyłka ta została doręczona w dniu 13.05.2015r., Dyrektorowi Izby Celnej w Opolu (albowiem to siedziba tego organu mieściła się pod wskazanym przez Skarżącego adresem umieszczonym na kopercie), który następnie w dniu 15.05.2015r. (data stempla pocztowego) przesłał ją Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu , do którego wpłynęła w dniu 20 maja 2015r. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. Sąd odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. W swoich rozważaniach Sąd zwrócił uwagę na skutki wadliwego nadania przesyłki zawierającej skargę na bieg ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności uznając, iż w zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji, za datę nadania skargi należało uznać datę przekazania skargi przez Dyrektora Izby Celnej w Opolu właściwemu organowi tj. Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu, co nastąpiło w dniu 15 maja 2015 r., a zatem już po upływie ustawowego terminu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu za zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru w dniu 29 czerwca 2015r. W związku z doręczeniem ww. postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, skarżący zwrócił się o przywrócenie uchybionego terminu do jej złożenia, wskazując na brak swojego zawinienia w powstaniu uchybienia. Wprawdzie przyznał on fakt wadliwego zaadresowania korespondencji zawierającej skargę do Sądu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, ale jak zauważył błąd ten został popełniony przez osobę zastępującą jedynie pracownika odpowiedzialnego w kancelarii za wysyłkę korespondencji urzędowej, który w tym czasie przebywał na zwolnieniu lekarskim (odpis zwolnienia dołączono do wniosku). Równocześnie skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu w ocenie skutków dla biegu terminu do wniesienia skargi, błędnego oznaczenia adresu właściwie wskazanego w dokumencie nadania organu będącego adresatem przesyłki. Według niego w takiej sytuacji, a było to możliwe, doręczyciel winien kierować się nazwą adresata, którego adres, jako urzędu państwowego, był mu raczej znany lub też zwrócić przesyłkę nadawcy, czego nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm.) [dalej: p.p.s.a] czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 tej ustawy, w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Ze stanu sprawy wynika, że strona złożyła w ustawowym terminie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, dopełniając równocześnie uchybionej czynności, a zatem wraz z wnioskiem wniosła skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). Wprawdzie skarżący nie ustrzegł się w swoim piśmie błędów, wskazując jako datę swojego wniosku dzień 6 czerwca 2015r., podobnie jak wadliwie wskazano w tym wniosku datę doręczenia postanowienia z dnia 22 czerwca 2015r. na dzień 29 maja 2015r. Oba te błędy są oczywiste i nie budzi wątpliwości, iż prawidłową datą sporządzenia wniosku ( tożsamą z datą jego nadania ) był dzień 6 lipca 2015r., zaś jak już wyżej wskazano postanowienie o odrzuceniu skargi, podjęte zostało przez stronę w dniu 29 czerwca 2015r. Tym samym przy prawidłowym uwzględnieniu obu rzeczywistych dat, doręczenia postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi oraz sporządzenia i nadania wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, należał stwierdzić, iż termin dla dokonania tej czynności procesowej został dochowany. Sąd równocześnie zauważa, iż przedmiotem obecnie rozpoznawanej kwestii, jest wyłącznie żądnie strony dotyczące przywrócenia jej terminu do złożenia skargi. Dlatego też czynienie na tym etapie postępowania zarzutów kwestionujących sam fakt zaistnienia uchybienia terminowi, jest niedopuszczalne. Powyższe zagadnienie zostało już rozstrzygnięte odrębnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 22 czerwca 2015r. o odrzuceniu skargi. Złożona od tego rozstrzygnięcia skarga kasacyjna została też oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2015r. o sygn. akt II FSK 2786/15. Tym samym, ponieważ doszło do prawomocnego stwierdzenia zaistnienia uchybienia terminowi do wniesienia skargi, możliwe jest obecnie rozpoznanie wniosku o przywrócenie tego uchybionego terminu. Na taką też kolejność rozpoznania obu złożonych przez skarżącego środków prawnych wskazał też NSA w w/w postanowieniu. W pierwszej kolejności należało rozpoznać kwestię samego uchybienia terminu, które zostało stwierdzone postanowieniem zaskarżonym skargą kasacyjną, a dopiero w przypadku prawomocnego stwierdzenia, że do takiego uchybienia doszło, możliwe będzie rozpoznanie wniosku o jego przywrócenie . Przechodząc do oceny zasadności żądania dotyczącego przywrócenia uchybionego terminu, istotną w sprawie jest ocena, czy strona uwiarygodniła brak swej winy w uchybieniu terminu. Pojmowanie tego kryterium jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazuje się, że brak winy strony ma miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Muszą to być okoliczności niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia (por. postanowienia NSA: z dnia 9 lipca 2013 r., I OZ 551/13, z dnia 2 lipca 2013 r., II OZ 530/13, dostępne na stronie internetowej NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej przywoływane orzecznictwo). Nie ma też znaczenia stopień zawinienia strony, która uchybiła terminowi, gdyż wystarczające jest nawet lekkie niedbalstwo. Z art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika przy tym jednoznacznie, że to obowiązkiem strony jest uprawdopodobnienie braku winy. Choć nie może budzić wątpliwości teza, że uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, to jednak nie jest wystarczające ograniczenie się przez stronę do przedstawienia w tym zakresie samych tylko twierdzeń. Jak wynika z treści wniosku skarżącego, jako jedyną okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wskazał on fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim pracownika kancelarii – aplikanta adwokackiego M. G. odpowiedzialnego za wysyłkę korespondencji. W związku z jego nieobecnością w dniach 5.05-8.05.2015r. (dane z przedłożonego Sądowi zwolnienia lekarskiego) jego obowiązki "przejęła inna osoba zupełnie nie zdająca sobie sprawy z ważności powierzonych jej obowiązków". Odnosząc się do tej argumentacji skarżącego dotyczącej przyczyn powstania uchybienia terminu, w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż przedłożone Sądowi zwolnienie lekarskie M. G., czyli osoby mającej być odpowiedzialną za wysyłkę korespondencji, obejmuje okres od 5 maja 2015r. (wtorek) do 8 maja 2015r. (piątek). Tym czasem jak wynika z daty stempla pocztowego urzędu nadania - UP [...] (ul. [...],[...]) przesyłka polecona o numerze [...] została nadana w dniu 11 maja 2015r (poniedziałek). Tym samym podany przez skarżącego jako powód uchybienia , nieobecność w pracy pracownika odpowiedzialnego za wysyłkę korespondencji w dacie jej wyekspediowania, nie znajduje potwierdzenia w przedłożonym Sądowi zwolnieniu lekarskim. Po wtóre, nawet przy prawidłowym wykazaniu wskazanej wyżej nieobecności danego pracownika okoliczność ta pozostawałaby bez wpływu na ocenę braku zaistnienia w realiach rozpoznawanej sprawy braku zawinienia skarżącego w dochowaniu terminu do złożenia skargi. Podkreślenia bowiem wymaga, że w niniejszej sprawie złożenie skargi przez stronę po upływie terminu przewidzianego w ustawie nastąpiło z powodu niedochowania przez pracownika kancelarii skarżącego należytej staranności przy wykonywaniu jego obowiązków służbowych, co zresztą sam przyznał wprost w treści wniosku. Nadto zarówno z akt sądowych jak i akt administracyjnych (potwierdzeń odbioru kierowanej do kancelarii korespondencji) wynika także, że w kancelarii skarżącego zatrudniona jest większa liczba pracowników, w tym także osoba na stanowisku jej kierownika. Nie stało więc nic na przeszkodzie, aby innego pracownika zobowiązać do ekspedycji korespondencji, czy też do nadzoru nad jej prawidłowością. Nie można zatem przyjąć, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego, jeżeli przyczyną tego uchybienia było wyłącznie zachowanie osoby, którą się on posłużył. Sprawą wewnętrzną kancelarii skarżącego jest taki dobór pracowników jej biura i taka organizacja pracy tego biura, aby zapewnić właściwe jego funkcjonowanie. Reasumując powyższe, Sąd zważył, iż podniesione w sprawie okoliczności nie należą do uprawdopodobniających , iż uchybienie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nastąpiło bez winy skarżącego. W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należy, w realiach niniejszej sprawy, że warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi nie został spełniony, a w konsekwencji z przedstawionych powyżej przyczyn faktycznych i na podstawie powołanych unormowań prawnych, na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. należało odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi.