I SA/Op 461/09
WyrokWSA w Opolu2010-04-28
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Grzegorz Gocki, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest zasadna, gdy beneficjent nie jest faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych objętych wnioskiem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie płatności ONW wymaga faktycznego użytkowania gruntów rolnych, a nie tylko posiadania tytułu prawnego. W sprawie ustalono, że skarżąca nie użytkowała rolniczo spornych działek, co uzasadniało odmowę przyznania pomocy i nałożenie sankcji. Organ prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował przepisy dotyczące płatności ONW.Stan faktyczny
S.H. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej ONW na rok 2007, deklarując użytkowanie działek rolnych, w tym spornych działek ewidencyjnych nr 31, 35, 36 i 39. Po kontroli administracyjnej organ stwierdził, że skarżąca nie była faktycznym użytkownikiem tych działek, które były użytkowane przez inną osobę na podstawie umowy dzierżawy. W efekcie odmówiono przyznania pomocy i nałożono sankcje. Skarżąca zaskarżyła decyzję, kwestionując ustalenia organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska – Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007r. I. oddala skargę, II. przyznaje pełnomocnikowi skarżącej adwokatowi B. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę brutto 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) w tym podatek VAT 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote 80/100).
W dniu 08.05.2007 roku S.H. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie o przyznanie płatności do gruntów rolnych, o przyznanie płatności cukrowej i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.
W dniu 14.05.2007 roku S.H. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Nysie zmianę do wniosku w której m. in. dodała działki ewidencyjne nr: 11, 13, 17, 29, 31, 148, 34, 35, 36, 37, 38, 39 znajdujące się w woj. dolnośląskim, powiat K., gmina M., nazwa obrębu ewidencyjnego K., oraz dodała działkę rolną oznaczoną literą "F" - pow.13,88 ha, deklarując powyższy obszar do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.
W dniu 02.06.2008 roku do Biura Powiatowego ARiMR w Nysie została złożona korekta wniosku w której strona pierwotną działkę rolną "F" podzieliła na działki rolne "F" - pow. 0,33 ha, "G"- pow. 0,85 ha, "H"- pow. 0,06 ha, "I"- pow. 0,41 ha, "J"- pow. 0,76 ha, "K"- pow. 1,11 ha, "L"- pow. 0,73 ha i "M"- pow. 0,03 ha oraz zmniejszyła powierzchnię użytkowaną rolniczo dla działek ewidencyjnych nr 148 - pow. 0,95 ha i 37 - pow. 0,96 ha na kolejno 0,76 ha i 0,73 ha. Ponadto strona złożyła oświadczenie, iż P.H., zamieszkały pod adresem podanym na oświadczeniu jest mężem strony od 21 lutego 1987 roku.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie, decyzją z dnia 19.06.2008 roku odmówił stronie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007 i nałożył sankcję w wysokości 3100,80zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym w którym stwierdzono niezgodność.
Uzasadniając powyższą decyzję organ I instancji opisał stan faktyczny w sprawie oraz podał wyliczenia, a także podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia.
Od powyższej decyzji S.H. złożyła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, decyzją z dnia 29.08.2008 roku, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 29.05.2009 roku odmówił stronie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007 i nałożył sankcję w wysokości 3.100,80zł, która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym w którym stwierdzono niezgodność.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie dokonując analizy stanu faktycznego sprawy stwierdził w decyzji, iż S.H. w roku 2007 nie była faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oraz 39 położonych w obrębie K., gmina M., powiat K., województwo dolnośląskie, w związku z czym przedmiotowe działki zostały wykluczone z przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Wobec powyższego ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, odmówiono płatności ONW na rok 2007 i nałożono sankcje, które będą potrącane w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
Od powyższej decyzji S.H. wniosła odwołanie w którym zarzuciła, iż zaskarżona decyzja, w świetle zebranego materiału dowodowego, nie dostrzega istotnych różnic w prawnych podstawach, nie wyciąga żadnych wniosków z zeznań świadka, składającego wyjaśnienia w dniu 14 maja 2009 roku, ponadto nie została poparta żadną kontrolą na miejscu. Strona zaznaczyła, iż sytuacja braku użytkowania nie została w żaden sposób podważona, a przeprowadzona kontrola na miejscu wykazałaby prawidłowy sposób wykorzystania działek rolnych.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, decyzją z dnia 21 sierpnia 2009 roku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 29.05.2009 roku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcie szczegółowo opisał stan prawny sprawy.
Ponadto stwierdził, iż przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny, czy zaistniała uzasadniona podstawa faktyczna i prawna do wykluczenia z płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 rok, spośród ogólnej powierzchni działek rolnych zgłoszonych przez S. H. we wniosku z dnia 14.05.2007 roku, części powierzchni działki rolnej F położonej m.in. na działkach ewidencyjnych o numerach 31, 35, 36 oraz 39, położonych w miejscowości K., gmina M., powiat K., województwo dolnośląskie, a w konsekwencji odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
Wskazano, iż czynnikiem decydującym o przyznaniu płatności jest rzeczywisty sposób użytkowania działek. W niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek pod względem faktycznym nie był prawidłowy.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy podniósł, iż beneficjent składając przedmiotowy wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2007, złożył w dniu 14.05.2007 roku zmianę do wniosku w wyniku której zadeklarował do przyznania płatności działkę rolną F położoną m.in. na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oraz 39, których uprawę w roku gospodarczym 2007 zadeklarował również inny rolnik. Z uwagi na powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie zgodnie z art. 11 rozporządzenia Komisji (WE) nr1975/2006, przeprowadził kontrole administracyjne, obejmujące kontrole krzyżowe. Czynności te, doprowadziły do wykrycia nieprawidłowości oraz pozwoliły uniknąć wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy w odniesieniu do roku gospodarczego 2007, co w konsekwencji skutkowało tym, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, S. H. w odpowiedzi na wezwanie z dnia 29.05.2008 roku, złożyła korektę wniosku, dokonując modyfikacji w deklaracji działki rolnej F, w efekcie czego strona m.in. zmniejszyła areał przedmiotowej działki rolnej, wycofując z przyznania płatności grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oracz 39, położone w miejscowości K., powiat K. woj. dolnośląskie, które uprzednio były położone na działce rolnej F.
Podkreślono, iż w trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego zostały zgromadzone materiały dowodowe, które przeczą twierdzeniom odwołującej, jakoby w roku 2007 użytkowała sporne grunty rolne. Odwołująca ponadto w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedstawiła wiarygodnych dowodów, które wskazywałyby, iż faktycznie to ona użytkowała rolniczo sporne grunty. Wręcz przeciwnie, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż faktycznym użytkownikiem spornych gruntów był inny rolnik. Powyższe znajduje oparcie w zeznaniach K.H., która w dniu 14.05.2009, składała obszerne wyjaśnienia dotyczące okoliczności faktycznego posiadania i użytkowania gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oraz 39. Z wyjaśnień złożonych przez świadka wynikało, iż osobą prowadzącą działalność rolniczą i wykonującą zabiegi agrotechniczne na spornych gruntach rolnych nie jest S.H., lecz inny producent rolny tj. Pani G. Z., która od roku 2003 dzierżawiła grunty od Pana P.H.. Ponadto ocenie wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie ustalenia faktycznego użytkowania gruntów rolnych będących w konflikcie kontroli krzyżowej podlegały również wszystkie oświadczenia i umowy składane przez stronę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, biorąc pod uwagę treść wykluczających się wzajemnie oświadczeń należy stwierdzić, iż również one nie dowodzą, aby S.H. była faktycznym użytkownikiem wspomnianych gruntów rolnych. Z treści części złożonych przez stronę oświadczeń wynika, iż grunty rolne były użytkowane przez inne osoby. Powyższe dowodzi oświadczenie z dnia 18.05.2009 roku, złożone w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w Nysie w dniu 20.05.2009 roku, zgodnie z którym cyt. "Niniejszym oświadczamy, iż od ponad 10 lat (jeszcze za życia ojca - teścia M. H.) pole położone równolegle od budynków do lasu uprawia K.H...." W oświadczeniu złożonym przez stronę w dniu 28.05.2009 roku stwierdzono m.in., iż ... "częściowo uprawia zboże, ziemniaki i kosi trawę p. Sołtys wsi, co podlega komisyjnemu sprawdzeniu...". Ponadto w oświadczeniu złożonym w tym samym dniu, S.H. podała, iż Pani K.H. (bratowa męża) uprawia działki rodzajowo: ziemniaki, pszenica, jęczmień oraz kosi trawy od budynków równolegle do lasu (obok działek własnych). Podkreślono, iż strona w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, oprócz licznych oświadczeń, z treści których nie wynika jednoznacznie, aby prowadziła działalność rolniczą na spornych gruntach, przedstawiła jedynie aneks do umowy sprzedaży z dnia 30.11.1982 roku, umowę przeniesienia własności nieruchomości z dnia 01.07.2008 roku oraz załączyła wraz z odwołaniem warunkową umowę sprzedaży z dnia 25.06.2007 roku, które nie są dowodami dającymi podstawę do ustalenia prowadzenia przez beneficjenta działalności rolniczej na spornych gruntach rolnych. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy, w świetle braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających faktyczne użytkowanie i posiadanie działek ew. nr 31, 35, 36 oraz 39 przez S. H., na której z mocy art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 07.03.2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ciąży obowiązek przedstawiania dowodów i wyjaśnień do okoliczności faktycznych zgodnie z prawdą, uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie słusznie odmówił odwołującej przyznania płatności ONW. Organ odwoławczy wskazał, iż w treści odwołania S.H. nie przedstawiła żadnych okoliczności, które potwierdzałby użytkowanie i posiadanie przez nią spornych działek.
Za bezsporne organ II instancji uznał, uwzględniając całokształt posiadanego materiału dowodowego, iż działki ewidencyjne o nr 31, 35, 36 oraz 39, położne w miejscowości K., powiat K. woj. dolnośląskie w roku kalendarzowym 2007 nie były użytkowane rolniczo przez Panią S. H..
Dodano, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi, który m.in. posiada działki rolne, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Przepisy regulujące przyznawanie płatności ONW nie definiują jednak pojęcia "posiadania". Zatem w tej materii należy sięgnąć do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Wskazano, że na gruncie powołanych przepisów dotyczących płatności ONW posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem pojęcie posiadania należy wykładać jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślono, iż z dokonanych ustaleń faktycznych i posiadanych dowodów wynika, iż S. H. w roku 2007 nie użytkowała rolniczo działek ew. 31, 35, 36 oraz 39. Ponadto organ zaznaczył, iż strona w prowadzonym postępowaniu została powiadomiona o nieprawidłowościach, a w prowadzonym postępowaniu dowodowym nie wyjaśniła, iż podane przez nią dane są prawidłowe. Tak więc, nie miała ona możliwości dokonania wycofania z wniosku działek, których dotyczą te nieprawidłowości, co wynika z treści § 5 ust. 3 rozporządzenia ONW z związku z art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Wskazano, iż pogląd taki wyrażony został także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 marca 2006 roku, akt II SA/Op 329/05, niepubl. zgodnie, z którym "producent rolny w przypadku zaistnienia takiej sytuacji nie ma możliwości zmiany wniosku (jego poprawienia), organ rozpoznaje wniosek w kształcie pierwotnym, stosując przewidziane przepisami sankcje uzależnione od tego, czy wadliwe zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, czy też upraw nastąpiło świadomie czy też nie". Skoro zatem Pani S.H. w wyniku wystosowanego wezwania Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 29.05.2008 roku, dokonała wycofania z płatności części działek ewidencyjnych będących w konflikcie kontroli krzyżowej, to różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej, organ I instancji, zasadnie uznał za zawyżenie deklaracji. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdzał, aby strona spełniła warunki do przyznania płatności w odniesieniu do spornych powierzchni gruntów.
W konsekwencji prawidłowo organ I instancji zastosował sankcje.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi. W skardze strona skarżąca zarzuciła, iż wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzja z dnia 21.08.2009 roku, narusza liczne przepisy prawa. Strona zarzuciła, iż pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich przyznano bez uwzględnienia złożonych wyjaśnień do mniejszej powierzchni (9,18 ha), a działalność rolnicza, czyli koszenie traw odnosi się do ogólnej powierzchni 13,88 ha. W dalszej części skargi Pani S.H. nadmieniła, iż Pani G. Z. nie była w roku 2007, ani w latach poprzednich użytkownikiem spornych gruntów, co mogą potwierdzić mieszkańcy wsi K.. Podsumowując skarżąca podkreśliła, iż nie było podstawy do wykluczenia jej z płatności i nie uznania jej jako faktycznego posiadacza gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr 31, 35, 36 oraz 39, położonych w miejscowości K., powiat K..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej jako: [p.p.s.a.], lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2007r. Nr 68, poz. 448 ze zm.) - wsparcie z tytułu gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach, płatność ONW może otrzymać producent rolny zarejestrowany w systemie ewidencji producentów, prowadzący działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym w całości lub w części w granicach ONW. Płatność przyznaje się tylko do działek rolnych zlokalizowanych w granicach ONW i wtedy, gdy łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych położonych na ONW, na których prowadzona jest działalność rolnicza wynosi co najmniej 1 ha, a wnioskodawca zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, przez pięć lat od daty otrzymania pierwszej płatności z tytułu ONW będzie prowadził działalność rolniczą na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał pierwszą płatność i wreszcie udostępni osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych wstęp na teren swojego gospodarstwa.
W dniu 1 maja 2004 r. Polska przystąpiła do Unii Europejskiej i jako jej członek zobowiązała się do wprowadzenia na swoje terytorium zasad obowiązujących w pozostałych państwach członkowskich. Jednym z celów Unii jest prowadzenie tzw. Wspólnej Polityki Rolnej, określonej w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm. ) w art. 18 w ust. 1 i 2 stanowi, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu.
Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę.
Na gruncie wyżej przytoczonych przepisów należy przyjąć, że posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych (tak: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1524/05, LEX nr 203727). Ustawodawca, ustalając dopłaty bezpośrednie do gruntów lub pomoc, miał na względzie wprowadzenie dodatkowych środków pieniężnych, które wyrównywałyby stopniowo szanse gospodarstw wiejskich. Takie rozumienie posiadania połączonego z faktycznym użytkowaniem gruntów rolnych, wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2007r. sygn. akt II GSK 122/07 LEX 368187.
Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy zatem być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha oraz czy utrzymuje wszystkie gruntów zgodnie z normami.
Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż przesłanka kwalifikująca do uzyskania płatności, odnoszona do "faktycznego posiadania" gruntu rolnego, nie może być przy tym rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, gdyż taki wymóg obciążający rolnika (producenta rolnego) nie został w przepisach prawa wspólnotowego i prawa krajowego nigdzie sformułowany. Tak, jak posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza jeszcze o przyznaniu płatności z tego tytułu, tak i niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. II GSK 258/06, wyrok NSA z dnia 02.09.2008r., sygn. akt II GSK 311/08, wyrok NSA z dnia 4.06.2007r., sygn. akt II GSK 53/07). Powyższe wyroki odnoszą się do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jednakże można je odnieść, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, do przyznania płatność ONW.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż we wniosku o przyznanie płatności rolnik jest obowiązany zadeklarować wszystkie grunty będące w jego posiadaniu, a więc nieruchomości, które są przez niego faktycznie użytkowane rolniczo. Dlatego też, składając przedmiotowy wniosek beneficjent powinien zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r., zadeklarować jedynie grunty rolne, które są przez niego faktycznie użytkowane rolniczo, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które utrzymywane są zgodnie z normami. Strona składając wniosek pomocowy nie powinna deklarować gruntów rolnych, na których nie prowadzi działalności rolniczej, gdyż dopłaty nie są przewidziane dla osób dysponujących jedynie tytułem prawnym w stosunku do nieruchomości, na których nie zajmują się produkcją rolną.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy skarżąca w sposób faktyczny użytkowała rolniczo sporne działki (nr 31, 35, 16 i 39) położone w miejscowości K..
W niniejszej sprawie bezspornie organy ustaliły, iż Pani S.H. nie użytkowała przedmiotowych działek, w stosunku do których wystąpiła o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 rok.
Wniosek taki wynika z całokształtu materiału zebranego w sprawie, w szczególności z umowy dzierżawy spornych działek, z oświadczenia Pani G. Z., która stwierdziła, iż od dnia 22.04.2003r. jest faktycznym użytkownikiem działek nr: 31, 35,36 i 39 na podstawie wskazanej umowy dzierżawy. Fakt ten potwierdziła również słuchana, na wniosek skarżącej, w charakterze świadka Pani K.H., która w sposób kategoryczny stwierdziła, iż skarżąca nie była w latach 2007 i 2008 użytkownikiem powyższych działek. Podkreślić należy, iż również analiza licznych oświadczeń, umów i pism składanych przez stronę w toku całego postępowania nie uprawnia do oceny, iż to właśnie skarżąca była faktycznym użytkownikiem wspomnianych gruntów rolnych. Wręcz przeciwnie, wynika z nich, co szczegółowo opisano w zaskarżonej decyzji, że działki te były użytkowane przez inne osoby.
Podkreślenia wymaga, iż o tym, że to nie skarżąca użytkowała sporne działki świadczy, przede wszystkim przedłożony przez stronę odpis pisma z dnia 5 czerwca 2008r. W piśmie tym skarżąca wraz z małżonkiem zwracają się do Pani G. Z. o natychmiastowe wydanie spornych działek, będących przedmiotem dzierżawy. Stąd prawidłowo stwierdził organ I instancji, iż z pisma tego wynika, że co najmniej do dnia 05.06.2008r. działki te pozostawały we władaniu G. Z.. Tym samym skarżąca nie mogła być faktycznym ich użytkownikiem w roku 2007.
W świetle powyższego, na gruncie rozpoznawanej sprawy organy obu instancji prawidłowo ustaliły, wbrew zarzutom skarżącej, stan faktyczny sprawy z którego wynikało, iż skarżąca nie użytkowała działek, w stosunku do których wystąpiła z wnioskiem o przyznanie stosownych płatności. Sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organy w niniejszej sprawie i uznaje je za własne.
W tej sytuacji organy administracyjne miały pełne prawo stwierdzić, iż sporną część gruntów rolnych objętych wnioskiem skarżącej, należało wykluczyć z przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. Ponieważ strona została powiadomiona o tych nieprawidłowościach nie miała możliwości zmiany wniosku. W konsekwencji organ prawidłowo rozpoznał wniosek w kształcie pierwotnym, stosując przewidziane przepisami sankcje.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niezasadną, oddalono.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zostało oparte na treści art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09. 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło