I SA/Op 58/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Anna Wójcik Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę. Prezydent Miasta Opola decyzją z dnia 4 października 2010 r. nr [...] ustalił W. Ł. wymiar podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 30 zł. Opodatkował 42,28 m2 + 2,3 1 m2 powierzchni budynków mieszkalnych stawką 0,51 zł oraz 36,12 m2 powierzchni gruntów pozostałych stawką 0,21 zł za cały rok 2009. W uzasadnieniu podniesiono fakt posiadania przez podatnika lokalu mieszkalnego wraz z odpowiednim udziałem w gruncie, na którym posadowiony jest budynek. W. Ł. odwołał się od powyższej decyzji, zarzucając, że do opodatkowani przyjęto 2,31 nr powierzchni piwnicy, stosując stawkę podatku jak dla budynku mieszkalnego, mimo że pomieszczenie to nie jest budynkiem mieszkalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 16 maja 2011 r. [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując art. 2 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wskazał, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają w szczególności grunty oraz budynki lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi. Natomiast podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Dalej organ podniósł, że świetle art. 1a ust 1 pkt 5 za powierzchnię użytkową budynku lub jego części uznaje się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; natomiast za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Zdaniem organu II instancji przepisy prawa podatkowego, w tym ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie zawierają definicji budynku mieszkalnego. O zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich (zob. uchwały składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.04.2002 r. (FPK 17/01) i 01.07.2002 r. (FPK 3/02)). Tym samym należy przyjąć, że budynek wielorodzinny, położony przy ul. K. [...], w którym znajduje się mieszkanie oraz pomieszczenie przynależne do niego, należące do W. Ł., jest budynkiem mieszkalnym, bowiem służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych właścicieli lokali mieszkalnych. Wskazano, że zgodnie z aktem notarialnym z 14 grudnia 1995 r. W. Ł. nabył lokal mieszkalny o powierzchni 42,28 m2 wraz z pomieszczeniem przynależnym - piwnicą o powierzchni 2,31 m2. Natomiast zgodnie z informacją uproszczoną z ewidencji gruntów, znajdującą się w aktach sprawy, nieruchomość położona w O., przy ul. K., KW [...], o łącznej powierzchni 0,7268 ha, stanowi tereny mieszkaniowe - B. Grunty te pozostają we współużytkowaniu wieczystym przez W. Ł. w udziale wynoszącym 497/100000. Ponadto organ II instancji wskazał, na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem organ podatkowy dokonuje wymiaru podatku od nieruchomości, na podstawie danych tej ewidencji. W zakresie klasyfikacji gruntów jest związany danymi w niej zawartymi, co potwierdza dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych. Stąd, powyżej opisany grunt - działka nr [...] oraz [...] - został przez organ I instancji prawidłowo zakwalifikowany jako grunt podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W świetle wyżej poczynionych ustaleń organ uznał, iż organ I instancji prawidłowo dokonał ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości W. Ł. za 2009 rok. Na przedmiotową decyzję W. Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze skarżący zakwestionował, jak w odwołaniu, opodatkowanie piwnicy, przy zastosowaniu stawki podatku jak dla budynku mieszkalnego, mimo że pomieszczenie to nie jest budynkiem mieszkalnym. Ponadto nie zgodził się z numeracją działek wskazanych w decyzji, zwłaszcza z działką nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1 i 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 t.j.) [dalej p.p.s.a], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zaklasyfikowania piwnicy stanowiącej własność skarżącego do jednej z kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych – zwana dalej - u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w roku 2009. Przepis ten różnicuje maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku lub jego części do określonej kategorii. Preferencyjną stawkę opodatkowania przewidziano dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), wyższe stawki opodatkowania przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, c i d), a także dla budynków pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e). Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem, jest bez tytułu prawnego. Natomiast stosownie do art. 3 ust. 4 wskazanej ustawy, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Zgodnie zaś z ust. 5 ww. artykułu, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania zgodnie z art. 4 u.p.o.l. stanowi: dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Przy czym należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. przez powierzchnię użytkową budynku lub jego części należy rozumieć powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 7 u.p.o.l.). W rozpoznanej sprawie ustalając skarżącemu podatek od nieruchomości –lokalu mieszkalnego o powierzchni 42,28 m2 oraz piwnicy o powierzchni 2,31 m2 zastosowano stawkę podatkową przewidzianą dla budynków lub ich części mieszkalnych. Za rozstrzygające organy podatkowe przyjęły bowiem to, iż piwnicę wlicza się do powierzchni budynków lub ich części mieszkalnych podlegających opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w pełni uzasadniania przyjęte przez organy stanowisko. Podkreślić należy, iż ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego, choć posługuje się nim dla potrzeb określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości – art. 5 u.p.o.l. Sąd podziela pogląd, ze główny nacisk należy kłaść na spełnienie funkcji mieszkalnych. Przywołane wyżej przepisy wskazują na to, iż dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe winny przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem jego cecha pozwala na zaklasyfikowanie go do odpowiedniego rodzaju. Zdaniem Sądu, cechą przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich (zob. wyrok NSA z dnia 22.09.2009r., II FSK 542/08, uchwała z dnia 30.08.1999 r., sygn. akt FPK 1/99 (publ. ONSA 2000/1/8, także uchwała z dnia 22.04.2002 r., sygn. akt FPK 17/01 (publ. ONSA 2002/4/143) i z dnia 1.07.2002 r., sygn. akt FPK 3/02 (publ. ONSA 2003/2/50). W doktrynie prawa podatkowego także za budynek mieszkalny przyjęło się uważać całość pomieszczeń znajdujących się w bryle budynku, związanych z szeroko pojętą funkcją zamieszkiwania. W tej sytuacji w skład budynku mieszkalnego wchodzą nie tylko pomieszczenia mieszkalne, lecz także piwnice, kotłownie, garaże. Stąd, słusznie organy przyjęły, iż powierzchnię piwnicy także zalicza się do powierzchni budynków mieszkalnych. Przepisem, który ma istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości jest wskazany w zaskarżonej decyzji art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. Należy również zauważyć, że ewidencja gruntów i budynków zawiera informacje dotyczące: gruntów, budynków i lokali. Z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja ta w przypadku lokali obejmuje ich położenie, funkcję użytkową oraz ogólne dane techniczne. Oznaczenie funkcji użytkowej lokalu będzie zatem miało istotny znaczenie dla określenia czy lokal ma charakter mieszkalny czy niemieszkalny. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych bowiem nie uzależnia tego obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji (zob. uchwała NSA z dnia 27.02.2012 r. II FPS 4/11). Powołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.02.2012 r. dotyczy wprawdzie opodatkowania podatkiem od nieruchomości garażu, to jednak rozważania w niej zawarte można przenieść na grunt rozpatrywanej sprawy – opodatkowania podatkiem od nieruchomości piwnicy. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż funkcją użytkową lokalu będącego własnością podatnika składającego się z trzech izb i pomieszczenia przynależnego (piwnicy) jest funkcja mieszkalna. Okoliczność te wynika z wypisu z rejestru lokali, funkcji mieszkalnej lokalu nie kwestionował także skarżący. Skoro zatem sporna piwnica jest pomieszczeniem przynależnym do samodzielnego lokalu mieszkalnego, nie będzie stanowiła odrębnego, od samodzielnego lokalu mieszkalnego, przedmiotu opodatkowania. Podlega zatem opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny, a więc najniższą stawką podatkową przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (pkt 4 ust. 1 art. 5) – zob. wyrok NSA z dnia 19.02.2008r., II FSK 1726/06. Zdaniem Sądu nie jest zasadny również zarzut skargi dotyczący bezprawnego opodatkowania działki nr [...]. Z ewidencji gruntów, jak przyznał podatnik, wynika, że jest on współużytkownikiem wieczystym gruntu działki nr [...] i nr [...]. Stąd organy prawidłowo zakwalifikowały powyższe działki, jako grunt podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dokonywanie zmian w ewidencji nie należy do kompetencji organów podatkowych, które w żadnym razie nie są uprawnione do podejmowania tego typu działań (por. wyrok z dnia 10.09.2008 r. I SA/Łd 490/08). Jeśli podatnik kwestionuje dane ujawnione w ewidencji, powinien wszcząć procedurę ich zmiany we właściwym organie, tj. przed starostą (por. wyrok z dnia 20.10.2009 r. I SA/Wr 1150/09). Z przedstawionych względów Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia prawa materialnego ani procesowego podniesionych w skardze i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.