I SA/Op 75/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Zborzyński Asesor sądowy Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2005 r., który wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w dniu 12 sierpnia 2005 r., W. N. zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy Turawa. Uzasadniając wniosek W. N. wskazał, iż jest przekonany o złożeniu przez siebie odwołania w ustawowym terminie, a odbiór decyzji z Gminy potwierdził na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, które zaginęło bądź zostało ukryte w Urzędzie Gminy. Nadto W. N. podkreślił, że jest człowiekiem schorowanym, po przebytym zawale mięśnia sercowego i kilkakrotnie hospitalizowanym. Powołując się na te okoliczności stwierdził, iż od 24 sierpnia 2004 r. jest leczony z powodu choroby serca i nie jest zdolny do żadnych czynności urzędowych oraz zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jeśli istotnie został on przekroczony. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 1 i 18 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz na podstawie art. 162 § 1, art. 163 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wskazało na przepis art. 162 § 1-4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, a wraz z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W niniejszej sprawie strona wniosła odwołanie w dniu 8 marca 2005 r., a wniosek o przywrócenie terminu złożyła dopiero w sierpniu 2005 r. Zatem, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, podanie o przywrócenie terminu zakreślonego dla dokonania czynności procesowej wniesiono z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Jednocześnie Samorządowe Kolegium odwoławcze zauważyło, że przedłożone przez W. N. kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego nie wskazują, aby w lutym i marcu 2005 r. istniała przeszkoda uniemożliwiająca mu terminowe złożenie odwołania. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu W. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której wskazał błędy i potknięcia popełnione przez organy przy "załatwieniu jego odwołania". Podkreślił brak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, którą wydano z datą [...], a która została wysłana na dzień przed tą datą tj. [...]. Wskazał także, iż odwołanie wysłał pocztą 7 marca 2005 r.. Nadto powołując się na swój stan zdrowia oraz uchybienia i błędy popełnione przez organ stwierdził, iż nawet gdyby przekroczył termin do wniesienia odwołania, to w świetle nierzetelności występujących w postanowieniach organów należało mu przywrócić termin. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie soporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanową inaczej. Oznacza to, że kontroli podlega prawidłowość zastosowania obowiązującej normy prawnej i prawidłowość ustalania następstw prawnych zarówno w przypadku stosowania normy prawa materialnego jak i prawa procesowego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z twierdzeń strony zawartych w jej pismach, w tym we wniosku o przywrócenie terminu wynika przeświadczenie, że odwołanie zostało złożone przez nią w terminie. Warunkiem koniecznym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa jest ustalenie, że czynność procesowa została podjęta przez stronę z uchybieniem terminu do jej dokonania. Jeżeli w sprawie nie uchybiono terminowi do dokonania czynności procesowej, to złożony wniosek o przywrócenie terminu nie powoduje wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Natomiast w przypadku, gdy strona nie była świadoma uchybienia terminu do wniesienia odwołania, to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym fakcie. Takie stanowisko utrwaliło się orzecznictwie NSA i WSA na gruncie rozstrzyganych spraw związanych z przywróceniem uchybionego terminu (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. akt. I SA/Gd 848/01 nie publ."; wyrok WSA w warszawie z dnia 15 kwietnia 2004 r. sygn. akt. III SA 2973/02 opubl. POP 2005/5/119:; wyrok NSA z dnia 24 marca 1999 r. sygn. akt. I SA/Gd 1664/98 wybór LEX 38681). W niniejszej sprawie postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w dniu [...]. Z taką samą datą, o czym sądowi wiadomo z urzędu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w sprawie nr [...]. Jak wynika z treści wniosku, strona składając wniosek działała w przeświadczeniu, iż odwołanie złożyła w terminie, a wniosek miał charakter asekuracyjny. Brak w nim jednak informacji kiedy strona powzięła wiadomość o ewentualnym przekroczeniu terminu. Stosownie do treści art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, warunkiem koniecznym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest ustalenie, że czynność procesowa została podjęta przez stronę z uchybieniem terminu. Dopiero wówczas zasadne będzie rozpatrywanie wniosku o przywrócenie terminu. Zauważyć także należy, że treść wniosku złożonego przez stronę jest niespójna i sprzeczna wzajemnie. Z jednej strony skarżący twierdzi, iż złożył wniosek w terminie, a jednocześnie wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli istotnie został on naruszony. Organ rozstrzygając sprawę w ogóle tą kwestią się nie zajmował, chociaż przystępując do rozpatrzenia sprawy powinien ustalić, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, bowiem tylko wówczas mógł organ rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu. Natomiast z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia można jedynie wyczytać, że odwołanie zostało przez skarżącego wniesione 8 marca 2005 r., a wniosek o przywrócenie terminu sporządzony 10 sierpnia 2005 r. Strona przekroczyła zatem 7 dniowy termin do złożenia takiego wniosku. Nadto podkreślić należy, iż strona składając wniosek o przywrócenie terminu wyraziła przekonanie, iż odwołanie złożyła w ostatnim dniu terminu, a zatem nie uchybiła terminowi. W tej sytuacji datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Ta kwestia w ogóle nie była przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wyjaśniana, a jest ona istotna ze względu na początek terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i ocenę przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Stwierdzić zatem należy, że dokonana przez organ ocena czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy jest przedwczesna, bowiem organ nie wyjaśnił kiedy strona powzięła wiadomość o przekroczeniu terminu i czy ten dzień może być początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Godzi się również zauważyć, że Sądowi wiadomo z urzędu, iż w sprawie dotyczącej postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, rozpatrywanej pod sygnaturą I SA/Op 74/05 w tut. Sądzie, uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wobec niewyjaśnienia czy skutecznie rozpoczął bieg termin do złożenia odwołania od decyzji wydanej w I instancji. Zgromadzony w tamtej sprawie materiał dowodowy, zdaniem Sądu, nie pozwalał na ustalenie ponad wszelką wątpliwość czy wśród przesyłek wysłanych w dniu [...] była zaskarżona decyzja i kiedy decyzja ta została doręczona adresatowi, a zatem czy faktycznie uchybiono terminowi do dokonania czynności. Organy podatkowe, w myśl art. 122 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i obowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a niewywiązanie się z tych obowiązków musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutu skargi opierającego się na twierdzeniu, że odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w dniu 7 marca 2005 r. Na tę okoliczność skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, a z daty widniejącej na kopercie, w której nadano odwołanie, bezsprzecznie wynika, że było to 8 marca 2005 r. Odnośnie stanu zdrowia i przyczyn rzekomego spóźnienia w złożeniu odwołania argumenty podnoszone w tym zakresie przez skarżącego powinny być ponownie ocenione przez organ po ustaleniu początku biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o ile uchybiono terminowi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżone postanowienie uchylono. W oparciu o treść art. 152 powołanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Skarżący nie wnosił o zwrot kosztów, należy jednak stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie ponosił kosztów postępowania, bowiem był zwolniony od wpisu od skargi.