I SAB/Op 127/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Dyrektora Diecezjalnego Liceum Humanistycznego w Nysie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu K. W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W dniu 4 listopada 2024 r. K. W. (dalej jako: "skarżący") wystąpił do Dyrektora Diecezjalnego Liceum Humanistycznego w Nysie (dalej jako: "organ"), drogą mailową, poprzez dziennik elektroniczny Vulcan, z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) Ilu uczniów ówczesnych klas pierwszych (rok szkolny 2022/23) brało udział w projekcie Erasmus+ i ilu nie zostało zakwalifikowanych do wyjazdu w rekrutacji uzupełniającej; 2) Jakimi predyspozycjami wykazali się ci uczniowie, którzy zostali zakwalifikowani jako rezerwowi uzupełniający skład; 3) Informacje dotyczące wymogów stawianych uczestnikom poprzez podanie: średniej ocen za 1 semestr klasy pierwszej (2022/23), oceny z języka angielskiego oraz szczególnych osiągnięć w odniesieniu do zanonimizowanych uczniów całej klasy, z podziałem na uczniów uczestników i nieuczestniczących. Organ, w reakcji na powyższe żądania skarżącego, w odpowiedzi z 19 listopada 2024 r., przesłanej drogą mailową, poprzez dziennik elektroniczny Vulcan, zajął następujące stanowisko. W zakresie pytania nr 1 stwierdził, że odpowiedź została udzielona w mailu z 17 października 2024 r. W zakresie pytania nr 2 stwierdził, że odpowiedź również została udzielona w mailu z 17 października 2024 r. Wyjaśnił dodatkowo m.in., że w rezultacie dwie dziewczyny, które zostały zakwalifikowane, spełniły wszystkie kryteria oraz miały w kolejności z listy najwyższą średnią ocen na 1 semestr 1 klasy. Jeśli chodzi o rekrutacje chłopców (2 osoby) nie było żadnych dodatkowych wymogów. W rezultacie zostali zakwalifikowani dwaj chłopcy z najwyższą średnią ocen wśród chłopców tej klasy. W zakresie pytania nr 3 organ stwierdził, że wymogi stawiane uczestnikom zostały przedstawione skarżącemu w mailu z 17 października 2024 r. Zaznaczył, że nie brano pod uwagę żadnych "Szczególnych osiągnięć". Stwierdził, że udostępnienie informacji w takiej formie jak żądana nie może jednak mieć miejsca. Ich przekazanie, w formie określonej przez wnioskodawcę, nie powinno nastąpić nawet w wersji zanonimizowania danych ucznia. Wskazał, że udostępnienie informacji może wiązać się z ingerencją w prywatność uczniów i ich rodziców, stanowić naruszenie ochrony danych i art. 44e ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Organ dołączył do akt administracyjnych wydruk maila z 17 października 2024 r., na który powołał się w piśmie z 19 listopada 2024 r. Zawierał on odpowiedzi na pytania strony w zakresie obejmującym m.in.: "(...) Odpowiedź na pyt.: Ilu uczniów ówczesnych klas pierwszych brało udział w projekcie Erasmus+ i ilu nie zostało zakwalifikowanych. W naszej szkole po standardowej rekrutacji odbyła się dodatkowo (po około pół roku, marzec 2023) rekrutacja uzupełniająca. Miała ona miejsce ponieważ zwolniły się miejsca i nie było uczniów z klas starszych spełniających kryteria i wyrażających motywacje do udziału w projekcie. Zwolnione zostały 4 miejsca. (...) Były to miejsca dla 2 chłopców i 2 dziewczyn (...) Nie brano pod uwagę rekrutacji całej klasy 1.(...)" oraz; "(...) Odpowiedź na pyt.: Jakimi predyspozycjami wykazali się ci uczniowie, którzy zostali zakwalifikowani jako rezerwowi uzupełniający skład. Przy wyborze uczniów na ostatnie cztery miejsca (2 chłopców i 2 dziewczyny) unikana kryteriów, które można uznać za uznaniowe. Przyjęto zasadę klarownego wyboru na podstawie: - najwyższej średniej ocen na 1 semestr, - minimum bardzo dobre zachowanie na 1 semestr klasy 1, - bardzo dobra komunikatywność w języku angielskim. Dodatkowo w przypadku dziewcząt: - brak zwierząt w domu gospodarza (...)". Pismem z 21 listopada 2024 r. skarżący wniósł, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na organ w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W skardze do tut. Sądu zarzucił organowi naruszenie m.in. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm. - dalej jako: "u.d.i.p.") poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie zgodnym z wnioskiem z dnia 4 listopada 2024 r. Przypomniał, że 4 listopada 2024 r. wniósł, poprzez dziennik elektroniczny Vulcan, wniosek o udostępnienie informacji publicznej (zał. 1.1 i 1.2). W dniu 19 listopada 2024 r. organ tą samą drogą udzielił odpowiedzi, która - w ocenie skarżącego - nie realizuje przedmiotu zapytania (zał. 2). Zacytował jej fragmenty. Uznał odpowiedź za niezrozumiałą wskazując na wcześniej już udostępnioną skarżącemu listę uczestników. W ocenie skarżącego informacje o realizację programu Erasmus+, jako finansowanego ze środków publicznych, mogą być przedmiotem wniosku. Jak twierdzi: "Informacje o wykorzystywaniu środków publicznych, przejrzystości wydatków i wynikach projektów realizowanych z tych funduszy powinny być jawne i dostępne dla obywateli". Wniósł o zobowiązanie organu do dokonania czynności, o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że udzielił odpowiedzi w dopuszczalnej prawem formie. Wniósł o oddalenie skargi. Nadmienić należy, że Sąd kilkakrotnie kontaktował się telefonicznie i pisemnie z pełnomocnikiem organu celem uzupełnienia akt administracyjnych (k. 30, 32 i 36 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Skarga została wniesiona już po tym jak organ udzielił skarżącemu informacji w dwóch pismach: z 17 października i z 19 listopada 2024 r. W efekcie stan bezczynności ustał jeszcze przed wniesieniem skargi do tut. Sądu. Skarga podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W ocenie Sądu stanowisko co do odrzucenia skargi w takim przypadku znajduje potwierdzenie w poglądach wyrażonych w uchwałach składów siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 i z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21. W pierwszej z wymienionych uchwał (sygn. akt II OPS 5/19) NSA stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania, poprzez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast w drugiej uchwale NSA (sygn. akt II OPS 1/21) stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Powyższe uchwały są wiążące w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), a nadto mają one ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że jakikolwiek skład sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela stanowiska wyrażonego w uchwale, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w zacytowanych wyżej uchwałach i jest nim związany. Odnotowania też wymaga, że ww. uchwały NSA mogą mieć zastosowanie do spraw z zakresu udostępnienia informacji publicznej. Choć bowiem nawiązują one do zakończenia postępowania administracyjnego indywidualnym aktem administracyjnym (ostateczną decyzją administracyjną), co nie mogłoby mieć miejsca w realiach rozpoznawanej sprawy jako kończącej się w inny sposób (tu: czynnością materialno-techniczną - pismem udzielającym informacji lub informującym, że nie jest ona takową, bo dotyczy sfery prywatnej uczniów), to jednak - w ocenie Sądu - udzielona skarżącemu w dwóch pismach: z 17 października i z 19 listopada 2024 r. odpowiedź na pytania nr 1 - 3 sprawia, że nie można mówić o bezczynności organu, gdyż organ ten (w części uwzględniając wniosek) dokonał żądanej czynności z zakresu administracji publicznej. W sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że w zakresie pytań nr 1 i nr 2 organ udzielił stronie żądanej informacji publicznej już w mailu z 17 października 2024 r. Wiadomość z 17 października 2024 r. zawiera wyczerpującą odpowiedź organu na identyczne pytania jak ponowione we wniosku z 4 listopada 2024 r. pytania nr 1 i nr 2. W ocenie Sądu organ pismem z 19 listopada 2024 r. prawidłowo więc poinformował wnioskodawcę, że informacja publiczna, w zakresie pytań nr 1 i nr 2, została już udzielona i jest zawarta w mailu z 17 października 2024 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ udzielił także odpowiedzi na pytanie nr 3 (tj. o informację dotycząca każdego zanonimizowananego ucznia klasy pierwszej Diecezjalnego Liceum Humanistycznego w Nysie, w zakresie: jaką ma średnią ocen za 1 semestr klasy pierwszej (2022/23), ocenę z języka angielskiego, jakie ma szczególne osiągnięcia, z rozróżnieniem, czy był lub nie uczestnikiem programu Erasmus+). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wniosek skarżącego w zakresie pytania nr 3 zmierza do uzyskania informacji o uczniach, która nie niesie ze sobą komunikatu odnoszącego się do spraw publicznych. Nie dotyczy bowiem aktywności uczniów Diecezjalnego Liceum Humanistycznego w Nysie ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Dotyczy ich sfery ad personam. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wypracowano stanowiska ułatwiające kwalifikowanie określonej informacji jako publicznej, m.in. przyjęto, że nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam i wiążąca się z ujawnieniem prywatnych danych określonej osoby (por. wyroki NSA: z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3429/18; z 27 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2710/17; z 18 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2434/16; z 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1586/16; z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1380/17; z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 3251/23). NSA w wyroku z 14 czerwca 2024 r. (sygn. akt III OSK 1210/23) wskazał, że zarówno Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej jak i u.d.i.p. wiążą pojęcie informacji publicznej z aktywnością podmiotów wskazanych w tych aktach prawnych, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Wynika to z faktu, że zarówno działalność podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i sprawa, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wtedy mogą być kwalifikowane jako informacja publiczna, gdy spełniają kryterium "publiczności". W doktrynie prawa administracyjnego pojęcie "publiczności" służące m.in. tak podstawowym celom jako definiowanie administracji publicznej, czy kategorii interesu publicznego, jest wiązane z działalnością państwa jako przejętego przez nie zadania polegającego na zaspokajaniu zbiorowych i indywidualnych potrzeb obywateli, wynikających ze współżycia ludzi w społecznościach (zob. J. Boć, Pojęcie administracji, w: J. Boć (red.), Prawo administracyjne, Wrocław 2004, s. 16; J. Supernat, Pojęcie administracji publicznej - "państwowe", "powszechnie pojemne i ponadczasowe" oraz "pozapaństwowe", w: J. Korczak (red.): Układ administracji publicznej, Warszawa 2020, s. 114). Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną - określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, t. 4; por. wyrok NSA z 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi. Sfera prywatna jest objęta pojęciem informacji publicznej tylko z mocy wyraźnego rozwiązania ustawowego, które nakazuje traktować te sprawy jako informację publiczną jak np. w odniesieniu do osób pełniących funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Uczniowie klasy pierwszej Diecezjalnego Liceum Humanistycznego w Nysie nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nie są członkami organu władzy publicznej. Nie wykonują żadnych kompetencji. Ich sfera życia prywatnego, związana z osobistymi osiągnięciami w szkole, nie jest więc objęta pojęciem informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Powyższe potwierdza wskazany przez organ art. 44e ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz. 750, z późn. zm.), zgodnie z którym oceny są jawne dla ucznia i jego rodziców. Z powyższych powodów dane dotyczące uczniów klasy pierwszej Diecezjalnego Liceum Humanistycznego w Nysie, w zakresie pytania nr 3, nawet zanonimizowane, są objęte sferą ich prywatności i jako takie nie stanowią informacji publicznej. Organ przed wniesieniem skargi, w dniu 19 listopada 2024 r., udzielił skarżącemu prawidłowo pisemnych wyjaśnień, że jego pytanie nr 3 dotyczy sfery prywatnej uczniów i jako takie dane te nie mogą być skarżącemu udostępnione. Tym samym nie pozostawał w zarzucanej jemu bezczynności. Oceny tej nie zmienia brak konsekwencji organu i próba przedstawienia skarżącemu informacji w innym zakresie niż żądana (tj. w formie rozlosowanej średniej ocen uczniów klasy pierwszej, zapisanej w ciągu tak by nie powiązać jej z miejscem ucznia w dzienniku). W ocenie Sądu wykładnia normatywnego pojęcia "informacji publicznej" nie daje podstaw do utożsamiania żądanych danych z informacją publiczną: o zasadach funkcjonowania podmiotów wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., czy o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (por. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) lub o majątku publicznym wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Wbrew zarzutom skargi pytanie nr 3 nie dotyczyło zatem uzyskania informacji o wykorzystaniu środków publicznych na program Erasmus+, ale ww. osiągnięć dotyczących uczniów Diecezjalnego Liceum Humanistycznego w Nysie. Powyższe okoliczności, w przekonaniu Sądu, uzasadniają odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej, z powodu braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia. Innymi słowy skarga na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, jako wniesiona przez skarżącego już po udzieleniu informacji, czyli po zakończeniu postępowania przez skarżony organ, nie mogła zostać rozpoznana przez Sąd merytorycznie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnia, że w orzecznictwie przyjmuje się pogląd prawny, iż obowiązek wydania decyzji administracyjnej odmownej dotyczy sytuacji, gdy żądanie obejmuje informację publiczną. Jeżeli informacja, której udostępnienia domaga się strona nie stanowi informacji publicznej (jak w rozpoznawanej sprawie w zakresie pytania nr 3), to tym samym nie ma podstaw do orzekania o odmowie jej udostępnienia z powołaniem się na przepisy u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Ol 64/23). W takim przypadku organ zwykłym pismem informuje wnioskodawcę, że informacja nie jest informacją publiczną (por. art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł. Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.