I SAB/Op 26/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Opolskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie podjęcia działań nadzorczych i wystąpienia do prokuratury o udostępnienie dokumentów postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 2 lutego 2026 r. K. D. (zwany dalej: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Opolskiego Kuratora Oświaty (zwanego dalej "Kuratorem") w sprawie podjęcia działań nadzorczych i wystąpienia do prokuratury o udostępnienie dokumentów. Do skargi załączył kopie pisma z dnia 11 grudnia 2025 r. stanowiące odpowiedź Kuratora na jego pismo dotyczące podjęcia przez niego interwencji w sprawie otrzymania przez skarżącego świadectwa ukończenia Liceum Ogólnokształcącego "[...]" w O., z którego wynika, że kwestia ta nie leży w kompetencji Kuratora, pismo z dnia 8 grudnia 2025 r. z Komendy Miejskiej Policji w O., wyjaśniającego, że w toku śledztwa Policja nie zabezpieczyła świadectwa szkolnych, ani też innej dokumentacji na nazwisko skarżącego oraz potwierdzenie nadania w dniu 24 listopada 2025 r. przesyłki na adres Kuratora. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 marca 2026 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a." wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dnia od dnia otrzymania wezwania, przez wskazanie numeru PESEL Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi. Ponadto wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., że przed wniesieniem skargi na bezczynność Kuratora w sprawie podjęcia działań nadzorczych i wystąpienia do prokuratury o udostępnienie dokumentów, skarżący wyczerpał tryb z art. 53 § 2 b p.p.s.a. i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego do organu wyższego stopnia przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu). Powyższe wezwania, skierowane w jednej przesyłce, zostały doręczone skarżącemu - w dniu 13 marca 2026 r. (por. pocztowego potwierdzenie odbioru przesyłki, k-17 akt sądowych). Skarżący odpowiedział na wezwania Sądu pismem procesowym z dnia 19 marca 2026 r., wysłanym drogą pocztową w tym samym dniu, wskazał numeru PESEL i wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi wielokrotnie telefonicznie i pisemnie podejmował próby rozwiązania sprawy przez kontakt z Kuratorem. W dniu 8 listopada 2025 r. skierował do Kuratora pismo z wnioskiem o pomoc w uzyskaniu świadectwa ukończenia szkoły średniej. Pismo to stanowiło formalne zgłoszenie problemu i według niego miało charakter ponaglenia podjęcia przez organ działań nadzoru pedagogicznego. W odpowiedzi na wezwanie Kurator poinformował, że nie posiada żadnej dokumentacji w sprawie dotyczącej świadectw szkolnych skarżącego, gdyż nie przekazał mu jej organ prowadzący zlikwidowanych szkół i wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Kurator wskazał też, że nie otrzymał od skarżącego ponaglenia, w kwestii rozpatrzenia jego wniosku z dnia 24 listopada 2025 r. o podjęcie przez niego działań nadzorczych w sprawie dokumentacji szkolnej oraz o wystąpienie do właściwej prokuratury z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji przebiegu nauczania skarżącego, a wcześniej kurator otrzymał pismo skarżącego z dnia 8 listopada 2025 r. o udzielenie pomocy w uzyskaniu świadectwa ukończenia Liceum Ogólnokształcącego "[...]" w O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści cytowanego art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika także, że uprzednie złożenie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania. Wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie NSA w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt II OSK 3732/18; postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2754/20; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 973/19, CBOSA). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15, CBOSA). W ocenie Sądu, wskazane przez skarżącego, jako ponaglenie - pismo z dnia 8 listopada 2025 r., nie ma charakteru ponaglenia. W powołanym piśmie nie zawarto żądania stwierdzenia bezczynności organu ani jego uzasadnienia, czyli nie wskazano okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających ponaglenie. W orzecznictwie wskazuje się m.in., że w uzasadnieniu ponaglenia należy opisać przebieg postępowania administracyjnego i argumentację dotyczącą tego, że organ administracji był bezczynny, tj. nie załatwił sprawy w przewidzianym przez prawo terminie, albo że postępowanie było prowadzone przewlekle (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Gl 228/24, CBOSA). W konsekwencji stwierdzić należało, że w sprawie nie został spełniony wskazany wyżej warunek poprzedzenia skargi ponagleniem, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Stosownie bowiem do brzmienia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Natomiast niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje to, że skarga złożona do sądu administracyjnego zostaje oceniona jako niedopuszczalna, co z kolei skutkuje jej odrzuceniem (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2021, t. 9, komentarz do art. 52 p.p.s.a. i powołane tam postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 78/11, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Łd 32/19). W ocenie Sądu, okoliczności niniejszej sprawy uprawniają przyjęcie, że skarżący nie dopełnił niezbędnego warunku skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu, ponieważ nie wniósł ponaglenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Skoro skarżący nie dokonał tej czynności, to jego skarga jest niedopuszczalna i stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Wobec tego orzeczono, jak w sentencji postanowienia.