I SO/Op 1/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Ż. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 grudnia 2010r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odrzucić wniosek. Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 grudnia 2010 r. utrzymano w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kluczborku wydaną w przedmiocie określenia A. Ż. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. Powyższa decyzja doręczona została stronie w dniu 30.12.2010 r. , za zwrotnym potwierdzeniem jej odbioru. Pismem z dnia 27.01.2011 r. A. Ż. zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z wnioskiem o wydłużenie terminu do złożenia skargi na ww. decyzję, uzasadniając swoje żądanie faktem aktualnego pobytu na leczeniu szpitalnym, przy czym termin zakończenia leczenia jest nieznany. Postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 2 lutego 2011r nr [...], wydanym na podstawie art. 171 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwrócono wnioskodawcy złożony wniosek, albowiem właściwym do rozstrzygania kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest wyłącznie sąd administracyjny. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu, który odebrał je osobiście w Urzędzie Pocztowym w K. w dniu 4.03.2011. Wnioskiem z dnia 7 marca 2011 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący A. Ż. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 grudnia 2010r., nr [...], wskazując, że w okresie od 1.01.2011 do 11.02.2011 przebywał na leczeniu szpitalnym, a obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Wskazał dalej, że ze względu na zły stan zdrowia nie był w stanie w terminie poczynić żadnych kroków celem zaskarżenia powyższej decyzji , a w szczególności spotkać się z radcą prawnym , celem przekazania niezbędnej dokumentacji. Dodatkowo podniósł, że w najbliższym czasie czeka go kolejna operacja. Na potwierdzenie wskazywanych okoliczności leczenia szpitalnego do wniosku dołączono zaświadczenia uzyskane ze Szpitala Powiatowego w K., WCM w O. oraz zwolnienie lekarskie po przebytej operacji. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu , przekazując stosownie do art. 87 ustawy z dnia 39 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: P.p.s.a.]. wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, negatywnie odniósł się do tego żądania, podnosząc między innymi , że z załączonych dokumentów wynika, że skarżący zakończył leczenie szpitalne w dniu 11.02.2011r., a z wydanego zaświadczenia o jego dalszej niezdolności do pracy aż do dnia 11.03.2011r. wynikało, że był on wprawdzie niezdolny do pracy w tym okresie, ale mimo tej niezdolności mógł chodzić. Świadczy o tym zarówno zawarte w przedłożonym zwolnieniu, we wskazaniach lekarskich oznaczenie "2" , jak i to, że skarżący osobiście odebrał w dniu 4.03.2011 w Urzędzie Pocztowym w K. skierowaną do niego przesyłkę, zawierającą postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 2 lutego 2011r nr [...]. Dodatkowo podniesiono, że mimo złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, sama skarga nie została dołączona. W wyniku wykonania wezwania Przewodniczącego Wydziału z dnia 28.03.2011r do usunięcia stwierdzonego braku formalnego wniosku, w wyznaczonym terminie skarżący złożył stosowną skargę na objętą wnioskiem decyzją organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności regulują przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 39 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: p.p.s.a.]. Zasadą jest, że czynność podjęta przez stronę po terminie jest bezskuteczna – art. 85 p.p.s.a. Aby przywrócić termin do dokonania spóźnionej czynności łącznie muszą wystąpić przesłanki określone w zacytowanych przepisach. Mianowicie musi zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu, termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, spóźnienie musi negatywnie rzutować na sytuację prawną strony, we wniosku należy uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było zawinione, wraz z wnioskiem należy dopełnić spóźnionej czynności. Wszystkie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Jednym bowiem z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie bowiem do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten liczy się od ustania przyczyny uchybienia terminu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2005, str. 222). We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Skarżący jako przyczynę zwłoki podał chorobę, na którą - zgodnie z zaświadczeniem lekarskim - chorował w okresie od 2 stycznia do 13 marca 2011 r. Należy jednakże zauważyć, iż w ramach przedłożonego Sądowi z zwolnienia lekarskiego, jak wynika z dodatkowych dokumentów, objęty był zarówno okres w którym skarżący przebywał na leczeniu w zamkniętej placówce leczniczej – od 1.01 do 11.02.2011r. ( Powiatowy szpital w K. oraz Wojewódzkie Centrum Medyczne w O.) jak i okres na zwolnieniu poszpitalnym w pobytu w domu od 12.02-11.03.2011r. O ile zatem sam fakt pobytu skarżącego na leczeniu w zamkniętej placówce mógłby uzasadniać niemożność dokonania czynności procesowej (aczkolwiek w tym samym czasie skarżący podejmował czynność wobec organu odwoławczego kierując do niego wniosek z dnia 27.01.2011r.) to z chwilą zakończenia leczenia zamkniętego, ustała przyczyna uniemożliwiająca podjęcie czynności w sprawie, w szczególności złożenia wniosku do sądu o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Jeżeli przy dokonywaniu określonych czynności procesowych strona korzystała z pomocy pełnomocnika, to przy tej ocenie należy uwzględnić obiektywny miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od pełnomocnika procesowego dbającego należycie o interesy mocodawcy (tak NSA w postanowieniu z 25 sierpnia 2009r. w sprawie sygn. akt II GZ 182/09). Co więcej, przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie to nastąpiło wskutek przeszkody, której nie można było usunąć przy użyciu możliwych do podjęcia – w danych warunkach – działań. Zwrócić należy uwagę, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonywania określonej czynności procesowej. Za taką przeszkodę uznaje się z reguły chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Jednakże nawet tzw. zwolnienie lekarskie od pracy nie jest zawsze potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonywania czynności procesowej czy to osobiście, czy to poprzez wyręczenie się inną osobą. Dokonując zatem powyższej oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu można bowiem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego nawet wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 1744/00, niepublik.) i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970, s. 136). Przykładem tego można wskazać okoliczności faktyczne takie jak: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, nagła choroba nie pozwalająca na wyręczenie się inną osobą, które mogą stanowić o niezawinionym uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowym wskazywano także na okoliczności, które nie uzasadniały przywrócenia terminu; były to między innymi niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/ 99, niepubl.), czy nieznajomość prawa (wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/ Łd 153/97, LEX nr 37127). W realiach rozpoznawanej sprawy należy zważyć, iż nie negując samego faktu choroby skarżącego, wymagającej w początkowym okresie pobytu w szpitalu, zdaniem Sądu począwszy od 12.02.2011r., Skarżący, mimo czasowej niezdolności do pracy (jak wynika ze wskazań lekarskich) nie wymagał już bezwzględnego leżenia w łóżku. Ujawniony na zwolnieniu symbol "2" oznaczał, że chory może chodzić. Skarżący korzystał w okresie zwolnienia z tej możliwości, o czym świadczą adnotacje umieszczone przez doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru skierowanej do niego przesyłki, zawierającej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 2 lutego 2011r nr PDPMI/4181-0001/11/BA., a mianowicie, że w dniu 25.02.2011 nie zastano adresata w domu oraz osobistym odebraniu przez niego przesyłki w dniu 4.03.2011 w Urzędzie Pocztowym w K. Sam też wniosek z dnia 7.03.2011r podlegający obecnie rozpoznaniu, także został złożony jeszcze w okresie wynikającej z przedłożonego zwolnienia niezdolności do pracy, która trwała aż do 11.03.2011r. Niewątpliwie zatem skarżący dysponował w czasie pobytu na zwolnieniu lekarskim w domu realną możliwością nadania we właściwym ustawowym terminie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Na marginesie, należy też podkreślić, że ze złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we spornym gospodarstwie domowym wspólnie ze skarżącym zamieszkuje jego żona Ż. H., oraz wskazywani przez niego R. i H. Ż. Istniała zatem także możliwość posłużenia się którąkolwiek z tych osób w celu nadania wniosku z zachowaniem ustawowego terminu. Trzeba też zauważyć, że skarżący na etapie postępowania podatkowego, jak i obecnie na etapie postępowania sądowego działa bez radcy prawnego, z którym jak wynika z treści wniosku musiał się spotkać, w celu przekazania niezbędnej dokumentacji . Sąd zauważa także, że w ramach wniosku z dnia 7 marca 2011r ( złożonego w Izbie Skarbowej w Opolu w tym samym dniu) nie załączono samej skargi, która dostarczona została dopiero w dniu 12 kwietnia 2011r, w wyznaczonym w tym celu stronie nowym terminie do usunięcia stwierdzonego braku formalnego Te wszystkie okoliczności w ocenie Sądu nie pozwalają na uznanie, że złożenie stosownego wniosku z dnia 7.03.2011r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nastąpiło z zachowaniem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a.. Skarżący, mimo pozostawania na zwolnieniu lekarskim, już począwszy od wypisania go z leczenia szpitalnego i pobytu w domu od 12.02.2011r. dysponował realną możliwością złożenia przedmiotowego wniosku. Konsekwencją tego jest uznanie wniosku Skarżącego, złożonego w dniu 7 marca 2011 r., za spóźniony, co skutkuje uznaniem, że podlegał on odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.