I SO/Op 4/12

PostanowienieWSA w Opolu2013-06-21

Skład orzekający: Joanna Kuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy przerywa bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia?
Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli nastąpiło w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, jeśli sąd wydał już wcześniej prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie, zażalenie podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów, a następnie zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie. Wnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jednak jej wnioski były wielokrotnie odrzucane, a zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy zostało oddalone przez NSA. Mimo kolejnych wezwań do uiszczenia wpisu od zażalenia, skarżąca nie uiściła należnej kwoty, składając jednocześnie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. A. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/GL 897/11 ze skargi Z. A. - Firma Handlowo - Usługowa "A" w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 29 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia : odrzucić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyłączył od orzekania w sprawie I SA/GL 897/11 sędziego WSA w Gliwicach A. M. i oddalił wniosek Z. A. (dalej skarżąca, wnioskodawczyni) o wyłączenie od rozpoznania sprawy I SA/GL 897/11 pozostałych sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach. Składając zażalenie na to postanowienie Z. A. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2012 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy, albowiem skarżąca nie wyjaśniła w sposób nie budzący wątpliwości swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej. Orzeczenie powyższe zostało zaskarżone sprzeciwem, po rozpatrzeniu którego, postanowieniem z dnia 30 lipca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu również odmówił Z. A. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 września 2012 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Doręczony odpis zarządzenia zawierał podstawę prawną obliczenia wysokości wpisu tj. § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – dalej jako: [rozporządzenie], a także tryb i sposób jego opłacenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżąca pismem z dnia 2 października 2012 r. ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów wpisu należnego od zażalenia, powołując się na zmianę sytuacji finansowej spowodowaną utratą przychodów ze sprzedaży praw majątkowych. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił Z. A. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotowy wniosek jest kolejnym składanym przez skarżącą (po rozpoznaniu poprzedniego WSA w Opolu również odmówił skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie) oraz, że nie nastąpiła na tyle istotna zmiana okoliczności faktycznych sprawy, która uzasadniałaby zmianę uprzednio wydanego postanowienia. Ponadto wskazano, iż odmowa przyznania skarżącej zwolnienia z kosztów sądowych związana była z przyjęciem, że z jednej strony skarżąca uchylała się od wykazania dokumentami i wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji materialnej, a z drugiej osiągane przez nią przychody z działalności gospodarczej nie dawały podstaw do stwierdzenia braku środków na pokrycie należnych wpisów. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła "nienależyte, tendencyjne – z zamiarem pozbawienia skarżącej prawa do sądu - rozpoznanie wniosku o udzielenie jej zwolnienia z kosztów sądowych. Skarżąca domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia "drogą wnikliwej analizy mat5eriału dowodowego". Podkreśliła także nierentowność prowadzonego przedsiębiorstwa. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II FZ 177/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznając wniesione przez skarżącą zażalenie za bezzasadne, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 t.j.) – dalej jako: [p.p.s.a.], oddalił zażalenie. Podtrzymał stanowisko Sądu I instancji, iż niewskazanie przez stronę pełnej sytuacji majątkowej, czy też nienależyte wykonanie obowiązków nałożonych w tym względzie przez sąd, daje pełną podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazano także, iż skarżąca nie wykazała by nastąpiła na tyle istotna zmiana okoliczności faktycznych sprawy, która uzasadniałaby zmianę wydanego wcześniej postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału tut. Sądu z dnia 16 maja 2013 r., ponownie wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 września 2012 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej - do rąk dorosłego domownika M. A. (syn) - w dniu 23 maja 2013 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru k. 235 akt sądowych). Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał więc w dniu 30 maja 2013 r., który to dzień był dniem ustawowo wolnym od pracy. W tej sytuacji ostatnim dniem do uiszczenia wpisu był następny dzień roboczy po tym dniu, tj. 31 maja 2013 r. (piątek). W wymaganym terminie wpis nie został uiszczony, co wynika z ustaleń pracownika sekretariatu poczynionych w oddziale finansowo – budżetowym tut. Sądu. Jednocześnie skarżąca w dniu 3 czerwca 2013 złożyła na druku PPF kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony obowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do których należy zażalenie, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wysokość oraz zasady pobierania wpisu określone zostały przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł. W myśl art. 219 § 1 p.p.s.a, obowiązek uiszczenia wpisu powstaje w dacie wniesienia do sądu pisma podlegającego opłacie. Przepis zaś art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowi o odrzuceniu pisma, od którego nie został uiszczony należny wpis, jeżeli pismem tym jest m.in. zażalenie. W niniejszej sprawie, w myśl wskazanych powyżej regulacji, skarżąca zobowiązana była do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w kwocie 100 zł. Ponieważ jednak wpis ten nie został przez skarżącą uiszczony, na mocy art. 220 § 1 zd. drugie w związku z art. 220 § 3 p.p.s.a., została ona wezwana do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego z dnia 6 września 2012 r. Odpowiadając na to wezwanie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu zażaleniowego. Sąd odmówił skarżącej prawa pomocy, a zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem dnia 25 kwietnia 2013 r., co skutkowało tym, iż pierwotne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia pozostało w mocy, wiążąc strony oraz Sąd. Jak wynika z akt sprawy, prawomocne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, doręczone skarżącej w dniu 23 maja 2013 r. zawierało wszystkie niezbędne dane, a więc dokładne określenie kwoty, terminu i sposobu uiszczenia opłaty, jak też zastrzegało rygor w postaci odrzucenia zażalenia na wypadek jego nieuiszczenia w terminie. Pomimo spełnienia tych wszystkich formalnych przesłanek skutecznego wezwania o uiszczenie wpisu od zażalenia, skarżąca w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upływał w dniu 31 maja 2013 r. (piątek) wpisu nie uiściła. Przyjąć tym samym należało, iż zażalenie od którego nie został uiszczony wpis podlegało odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Bez wpływu na rozstrzygniecie pozostaje natomiast fakt, iż skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym po wydaniu prawomocnego postanowienia, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia dla toczącego się postępowania (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 26.02.2013r. II SA/Wr 384/12, CBOSA, postanowienie NSA z 10.05.2010 r., II FZ 115/10). Zatem ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Oznacza to, że kolejne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie miało wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Skoro upłynął on bezskutecznie, zażalenie jako nieopłacone w terminie należało odrzucić na podstawie art. 199 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn faktycznych i prawnych orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło