II SA/Op 106/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na uchwałę Rady Miasta Kędzierzyn – Koźle z dnia 31 stycznia 2012r., Nr XVIII/228/12 w przedmiocie działalności organów pomocy społecznej odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 lutego 2012r. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na uchwałę Rady Miasta Kędzierzyna – Koźla z dnia 31 stycznia 2012r., Nr XVIII/228/12 w sprawie wniesionej dnia 5 grudnia 2011r. za pośrednictwem Wojewody Opolskiego skargi J. S., zamieszkałego w [...], dotyczącej nienależytego wykonywania zadań i naruszenia interesów skarżącego przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie – Koźlu. Skarżący podniósł, że nie godzi się z postanowieniami zaskarżonej uchwały. Zarzucił pracownikom Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie – Koźlu, że namówili jego małżonkę do przeprowadzenia się do mieszkania chronionego i wystąpienia o przeprowadzenie separacji. Ponadto zauważył, że na skutek powyższego działania organów pomocy społecznej, jego małżonka znajduje się w gorszej sytuacji bytowej, albowiem mieszka w jednym pokoju, w którym znajduje się także kuchnia i łazienka, pomimo tego, że posiada do dyspozycji mieszkanie, którego jest współwłaścicielką wraz z mężem, w którym korzystać może z dwóch pokoi, przedpokoju, łazienki i kuchni, a także z ogrodu i sadu. Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta Kędzierzyna – Koźla, działając w trybie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 240 i art. 227 w związku z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uznała, iż wniesiona przez J. S. do tego organu, skarga na działania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie – Koźlu, jest bezzasadna. W uzasadnieniu uchwały Rada stwierdziła, że J. S. zarzuca Dyrektorowi Ośrodka nienależyte wykonywanie zadań i naruszenie interesów skarżącego, przez odmowę umożliwienia mu kontaktów z żoną, która przebywa w mieszkaniu chronionym oraz czyni go winnym nienależytych warunków, w jakich obecnie żyje jego małżonka. Zarzuca także, brak udzielania świadczeń z pomocy społecznej na rzecz skarżącego i jego małżonki, a także niewłaściwy sposób wykonywania obowiązków służbowych Dyrektora i jego współpracowników, w tym do namówienia małżeństwa do przeprowadzenia separacji w celu osiągnięcia świadczeń z pomocy społecznej. W ocenie Rady, zarzuty J. S. nie znajdują podstaw w świetle rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), ustawy z dnia 21 czerwca 2011r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), a także rozporządzeń Ministra Infrastruktury dotyczących warunków technicznych budynków i wsparcia finansowego na tworzenie lokali mieszkalnych, mieszkań chronionych i innych mieszkalnych lokali komunalnych. W odpowiedzi na skargę, działający w imieniu Gminy Kędzierzyn - Koźle radca prawny M. P., wniósł o odrzucenie skargi, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uzasadniając swoje żądanie podał, że zaskarżona uchwała Rady Miasta Kędzierzyna – Koźla podjęta została w wyniku rozpatrzenia przez ten organ skargi na działalność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie – Koźlu, złożonej w trybie uregulowanym w Dziale VIII "Skargi i wnioski" Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, na uchwałę wydaną w takim trybie, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Na poparcie swojego poglądu przytoczył szereg orzeczeń tych sądów. W piśmie z dnia 27 marca 2012r. skarżący podniósł, że jego małżonka nie potrzebowała mieszkania z zasobów Gminy Kędzierzyn – Koźle, a była Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zmusiła ją do takiego działania. W ocenie skarżącego, mieszkanie przyznano nieprawnie, gdyż dużo osób oczekuje na mieszkania, tymczasem przyznano mieszkanie jego małżonce, która miała gdzie mieszkać. Zauważył, że Rada Miejska nie wezwała go na swoje posiedzenie w dniu 5 grudnia 2011r., na którym była rozpoznawana sprawa, stąd zażądał jej przekazania do "Sądu Najwyższego Administracyjnego" oraz "wszystką dokumentację jako Wojewody Opole i Radę Miejską Kędzierzyn – Koźle do rozpatrzenia w trybie przez Sąd Najwyższy – Warszawa". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zatem zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach. Zasada ta znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, J. S. wyraził dezaprobatę dla sposobu działania Dyrektora i pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu, związanych z umieszczeniem jego małżonki w mieszkaniu chronionym, a także brakiem pomocy socjalnej dla samego skarżącego. J. S. nie wskazał jednakże decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, podjętych lub dokonanych przez Dyrektora Ośrodka, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym. W szczególności nie są takimi czynnościami opisane w skardze działania polegające na doprowadzeniu, w ocenie skarżącego, do separacji małżonków, pozbawienia jego małżonki godnych warunków życia, czy wprowadzenie zakazu kontaktowania się małżonków. Analiza zarzutów zawartych w skardze oraz w pismach procesowych, zdaniem Sądu, uprawnia jednakże do stwierdzenia, że skarga ta ma charakter tzw. "skargi powszechnej", jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść w trybie przepisów Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zatytułowanego - "Skargi i wnioski". Przedmiotem skargi powszechnej może być bowiem w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego). Natomiast sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a., co potwierdza utrwalone już w tej kwestii orzecznictwo sądowoadministracyjne. Odnotować również wypada, że postępowanie uregulowane w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego ma jednakże charakter odrębny od postępowania administracyjnego, nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, jedynie informuje o sposobie załatwienia tej skargi. Skarga ta rozpoznawana jest na podstawie przepisów przywołanego Działu VIII K.p.a. i w stosunku do niej przepisy P.p.s.a. nie znajdują zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998r., nr III SA 1636/97, dostępny w programie komputerowym LEX nr 37138, a także postanowienie NSA z dnia 15 maja 2009r., sygn. akt I OZ 520/09, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zgodnie z art. 229 pkt 3 K.p.a., organem właściwym do rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej jest rada gminy. Należy ponadto zauważyć, że postępowanie skargowe w rozumieniu przepisów K.p.a. jest jednoinstancyjne i nie ma w nim miejsca na środki zaskarżenia. Jeśli jednak obywatel jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez organ, może złożyć skargę na działalność tego właśnie organu. W przypadku niezadowolenia z działalności rady gminy, może złożyć skargę w trybie art. 229 pkt 1 K.p.a., do właściwego wojewody. W tym stanie rzeczy, skoro rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę należało odrzucić, na podstawie wskazanego wyżej art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.