II SA/Op 108/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 28 listopada 2012 r., Nr XXVIII/196/2012 w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w żłobku postanawia 1 ) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Gminy Strzelce Opolskie na rzecz Wojewody Opolskiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Działając na podstawie art. 93 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jako organ nadzoru, Wojewoda Opolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 28 listopada 2012 r., nr XXVIII/196/12 w sprawie ustalenia wysokości opłaty za pobyt i wyżywienie w żłobku. W skardze tej, podnosząc zarzut podjęcia zaskarżonej uchwały z istotnym naruszeniem prawa, Wojewoda wniósł o stwierdzenie jej nieważności, jako naruszającej art. 88 ust. Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 449 ze zm.), przez naruszenie obowiązku publikacji aktów powszechnie obowiązujących, w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zdaniem organu nadzoru przedmiotowa uchwała zawiera zapisy stanowiące o powszechnym charakterze tego aktu, jest więc aktem prawa miejscowego. Z powyższych względów powinna zostać opublikowana w urzędowym promulgatorze, natomiast brak w uchwale prawidłowej regulacji dotyczącej jej publikacji i wejścia w życie, czyni uchwałę nieważną, jako istotnie naruszającą prawo. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Strzelec Opolskich wniósł o umorzenie postępowania sądowego z powodu okoliczności, określonych w art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o nieobciążanie strony kosztami zastępstwa procesowego, o jakie wnosił skarżący. Uzasadniając swój wniosek podał, że w dniu 27 lutego 2013 r. Rada Miejska w Strzelcach Opolskich uchyliła zaskarżoną uchwałę w całości i uchwaliła nową uchwałę nr XXXI/323/2013, która uwzględnia podnoszone przez Wojewodę Opolskiego zastrzeżenie, jakim jest brak w treści skarżonej uchwały, postanowienia o jej publikacji w dzienniku urzędowym. Zdaniem Burmistrza powyższe oznacza, że w toku postępowania przed sądem administracyjnym, a przed wydaniem wyroku, zaszło zdarzenie, które czyni wydanie wyroku zbędnym. Zaistniała zatem przesłanka umorzenia postępowania, wymieniona w art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do akt sprawy dołączony został ponadto odpis uchwały Nr XXXI/232/2013 Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za pobyt i wyżywienie w żłobku. Odnosząc się do wniosku Burmistrza Strzelec Opolskich, pełnomocnik Wojewody Opolskiego radca prawny K. N. w piśmie procesowym z dnia 11 marca 2013 r. oświadczyła, iż w związku z uwzględnieniem przez Gminę Strzelce Opolskie skargi i podjęciem przez Radę Miejską w Strzelcach Opolskich w dniu 27 lutego 2013 r. uchwały Nr XXXI/232/2013 uchylającej skarżoną uchwałę, przychyla się do ww. wniosku o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zastrzegła jednakże, że uznanie wniosku może nastąpić w przypadku o ile kwestionowana uchwała nie wywołała w okresie jej obowiązywania, skutków prawnych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 18 marca 2013 r., Burmistrz Strzelec Opolskich w piśmie procesowym z dnia 26 marca 2013 r. oświadczył, że uchwała nr XXVIII/196/2012 będąca przedmiotem skargi, w okresie swego obowiązywania nie wywołała skutków prawnych. Nadto Burmistrz wyjaśnił, że przedmiotowa uchwała dotycząca ustalenia wysokości opłaty za pobyt i wyżywienie w żłobku, która to placówka prowadzona obecnie jest przez Gminę Strzelce Opolskie, została utworzona z dniem 1 stycznia 2013 r. Z tym dniem rozpoczęto także w tym żłobku projekt pn.: "Aktywny powrót Mam do pracy", a przez okres realizacji projektu (tj. od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2014 r.), nie przeprowadzany będzie w ogóle powszechny nabór dzieci. Uczestniczkami projektu są matki dzieci w wieku do 3 lat, a do żłobka uczęszczają wyłącznie dzieci matek uczestniczących w projekcie. Projekt z kolei określa także zasady współfinansowania przez matki pobytu i wyżywienia dziecka, które uczęszcza do żłobka w okresie realizacji projektu. Zasady te zostały ustalone wprost w projekcie i nie ma do nich zastosowania uchylona uchwała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", umożliwia organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przepisie tym została zatem dopuszczona przez ustawodawcę możliwość podjęcia przez organ administracji, który wydał akt - następnie zaskarżony do sądu administracyjnego - działania w trybie tzw. samokontroli. Akt podjęty w trybie tego przepisu jest nowym aktem, wydanym w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu administracyjnym. Zastępuje on akt zaskarżony do sądu administracyjnego, w związku z czym przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. Z kolei, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego, m.in. w rezultacie skorzystania przez organ, który go wydał, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenia tego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05, System Informacji Prawnej LEX nr 188791). Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Uchwała nr XXVIII/196/2012 Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich, będąca przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, została wyeliminowana z obrotu prawnego i przestała istnieć, wobec uwzględnienia w całości skargi i żądania skarżącego, albowiem na sesji w dniu 27 lutego 2013 r. Rada Miejska w Strzelcach Opolskich podjęła uchwałę nr XXXI/232/2013 uchylającą zaskarżoną uchwałę. Czynność powyższa odnosiła się do uchwały już zaskarżonej, a zatem było to działanie dokonane w trybie samokontroli, wynikające z przywołanego wyżej art. 54 § 3 P.p.s.a. Ponadto, jak wynika z oświadczenia złożonego przez Burmistrza Strzelec Opolskich, zaskarżona uchwała nie wywołała skutków prawnych. W tej sytuacji brak jest przedmiotu zaskarżenia, a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały stanowi przesłankę umorzenia postępowania, o której stanowi art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 201 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. Do niezbędnych kosztów postępowania, stosownie do art. 205 § 2 P.p.s.a., zalicza się m.in. wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego. W niniejszym postępowaniu skarżący reprezentowany był przez radcę prawnego i stąd też na rzecz skarżącego zasądzono kwotę 240 zł, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Odnosząc się do wniosku Burmistrza Strzelec Opolskich o nie orzekanie o kosztach zastępstwa procesowego wyjaśnić należy, że w przypadku uwzględnienia przez organ administracji wniesionej do sądu skargi w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest wydać na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości, a także jednocześnie – w przypadku uwzględnienia skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy, zasądzić na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, stosownie do treści art. 201 § 1 P.p.s.a. W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że zaskarżona uchwała została uchylona już po wniesieniu skargi przez Wojewodę Opolskiego, bowiem datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi Gminie Strzelce Opolskie, co nastąpiło w dniu 31 stycznia 2013 r. Potwierdza to treść prezentaty Urzędu Miejskiego w Strzelcach Opolskich, odciśnięta na kopercie zawierającej skargę, której kserokopia została dołączona do akt sądowych sprawy (por.: k-8 akt). Skoro zakwestionowany akt został uchylony przez Radę Miejską w Strzelcach Opolskich na sesji w dniu 27 lutego 2013 r., to przyjąć należy, że skarga została uznana za zasadną po wniesieniu skargi, a przed dniem wyznaczenia terminu rozprawy. Tym samym brak jest podstaw do odmowy zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Wojewody Opolskiego. Podkreślić także warto, że kwestia zastosowania art. 201 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga została w całości uwzględniona przez organ na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. zanim akta sprawy zostaną przekazane do sądu, była już przedmiotem rozważań w literaturze przedmiotu. Utrwalony został pogląd o dopuszczalności zwrotu kosztów skarżącemu w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona w drodze autokontroli jeszcze przed przekazaniem jej sądowi (tak: J.P.Tarno w: "Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 279; por. także komentarz M. Niezgódki – Medek do art. 201 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX). Podzielając przywołane stanowisko Sąd pragnie zwrócić także uwagę, że zasądzone niniejszym orzeczeniem koszty zastępstwa procesowego określone zostały według stawek minimalnych. Sąd uważa bowiem, że nakład pracy pełnomocnika w przypadku umorzenia postępowania w trybie samokontroli organu jest bowiem mniejszy niż w przypadku rozstrzygania sprawy na rozprawie. Dlatego też w pełni uzasadnione jest zasądzenie kosztów zastępstwa radcy prawnego, według stawek minimalnych. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a. i art. 201 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.