II SA/Op 110/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 31 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, na skutek wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], działając przez pełnomocnika radcę prawnego D. S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 31 grudnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania bez wymaganego pozwolenia gier na automacie poza kasynem. W skardze zawarty został wniosek o zawieszenie postępowania sądowego oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wskazano, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podano, że na dzień 11 grudnia 2014 r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości 2.336.414,90 zł. Ponadto, wobec Spółki toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Zmusza to Spółkę do podtrzymania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż grozi jej utrata płynności finansowej, a w konsekwencji upadłość, której nie da się odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Podniesiono, że Spółka ponosi duże straty finansowe, nie osiągając planowanych zysków, wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne. Także uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację Spółki. W związku z tym Spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie przepisów będących podstawą wymierzenia jej kary pieniężnej. Jednocześnie wskazano, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", to nie tylko szkoda grożąca skarżącemu, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar, w razie przegrania sporu w Trybunale Konstytucyjnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o oddalenie skargi. Poinformował też, że wniosek o zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 1 oraz wniosek na zasadzie art. 61 § 2 pkt 1 lub art. 61 § 3 P.p.s.a. o wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi, nie były przez organ rozpatrywane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., wyd. LexisNexis, s. 216). Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a., również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Jak wynika z powyższego, do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Powtórzyć przyjdzie, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji, jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 714/08, LEX nr 493646; postanowienie NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OZ 921/12, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że zaskarżony akt prawny, jakim jest decyzja wymierzająca skarżącej karę pieniężną, podlega wykonaniu i możliwe jest wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając złożony wniosek Spółka powołała się na niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej i wyrządzenia znacznej oraz nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że obecnie nie osiąga planowanych zysków wobec zatrzymania urządzeń przez urzędy celne, ale także ponosi duże straty finansowe. Mając powyższe na uwadze, w wyniku przeprowadzonej analizy treści złożonego przez skarżącą wniosku, Sąd uznał, że nałożony na Spółkę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. Jednak w ocenie Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z ilością spraw tego rodzaju rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej Spółki i nawet ogłoszenia jej upadłości. W niniejszej sprawie Spółce została wymierzona kara pieniężna w wysokości 12.000 zł. Mając to na uwadze oraz oświadczenie prezesa zarządu o łącznej wysokości kar pieniężnych uiszczonych przez Spółkę, Sąd uznał za zasadną argumentację strony skarżącej dotyczącą groźby utraty płynności finansowej w razie wykonania decyzji, co z kolei skutkować może upadłością tego podmiotu. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, cytowane (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz do art. 61, LEX 2013). Na marginesie dodać należy, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter tymczasowy i jak wskazuje treść art. 61 § 6 P.p.s.a., upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Poza tym, w myśl art. 152 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił, jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.