II SA/Op 138/16

WyrokWSA w Opolu2016-05-24

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Ewa Janowska, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, zgłaszający problem techniczny obiektu budowlanego (studni) na sąsiedniej działce, ma status strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości sąsiednich nie posiadają statusu strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, dotyczącym stanu technicznego obiektu budowlanego. Postępowanie to dotyczy wyłącznie właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego objętego postępowaniem. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ osoba wnosząca odwołanie nie miała legitymacji procesowej.
Stan faktyczny
R. S. złożyła skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (OWINB) umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie stanu technicznego studni na sąsiedniej działce. OWINB umorzył postępowanie odwoławcze, działając na podstawie wyroku WSA w Opolu, który stwierdził, że R. S. nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. WSA w Opolu, rozpoznając skargę R. S., analizował przebieg postępowania, w tym wcześniejszy wyrok WSA z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 348/15, który uchylił poprzednią decyzję OWINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 4 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. S., jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej również jako OWINB) z dnia 4 lutego 2016 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - zwanej w dalszej części uzasadnienia K.p.a.), mocą której organ ten po rozpoznaniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w powiecie głubczyckim (dalej również jako PINB) z dnia 14 maja 2015 r., nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie oceny stanu technicznego studni usytuowanej w [...] na działce nr a, należącej do U. i Z. C. - umorzył postępowanie odwoławcze. Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 348/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi R. S. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 6 lipca 2015 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że w związku z pisemną interwencją R. S., domagającej się likwidacji studni na sąsiedniej działce, 12 lutego 2015 r., PINB w powiecie głubczyckim wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego studni usytuowanej w [...] nr [...], na działce nr a, należącej do U. i Z. C. Następnie, decyzją z dnia 14 maja 2015 r., nr [...], PINB w powiecie głubczyckim umorzył postępowanie w sprawie. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ przywołał protokół z oględzin dokonanych w dniu 26 marca 2015 r., na działce nr a. Wskazał także, iż w trakcie postępowania zwrócono również uwagę na okoliczności, że postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. nałożono na U. C. obowiązek wykonania i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego studni. Obowiązek ten został wykonany w całości, wobec przedłożenia przez U. C. w dniu 15 listopada 2013 r. wymaganej ekspertyzy oraz aneksu do ekspertyzy z dnia 2 stycznia 2014 r., w której stwierdzono, że "stan techniczny studni jest dobry", a elementy studni, tj. przykrycie studni, uszczelnienie gliną, cembrowina i korek żwirowy są w dobrym stanie technicznym i studnia jest szczelna. Organ wywiódł też, że w celu prawidłowego użytkowania studni, decyzją z dnia 16 stycznia 2014 r., został nałożony na U. C. obowiązek wykonania - w pasie o szerokości co najmniej 1 m, licząc od zewnętrznej obudowy studni - nawierzchni utwardzonej, ze spadkiem 2% w kierunku zewnętrznym, zgodnie z § 32 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, z późn. zm.). Wymienione i nakazane, w decyzji z dnia 16 stycznia 2014 r., roboty budowlane U. C. wykonała w całości, co potwierdzono podczas kontroli w dniu 24 kwietnia 2014 r. Organ podkreślił, że nie zostały wykonane żadne roboty budowlane wewnątrz i na zewnątrz studni bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę. Dokonując analizy dowodów, organ uznał, że sporna studnia "jest w średnim stanie technicznym i dlatego należy wydać decyzję na podstawie art. 105 § 1 K.p.a." W dalszej kolejności Sąd wskazał, że w odwołaniu od powyższej decyzji R. S., jako wadliwe wskazała wydanie decyzji bez przeprowadzenia oględzin jej miejsca zamieszkania i wskutek tego uwzględnienie tylko stanowiska U. i Z. C. Odwołująca akcentowała, że sporna studnia usytuowana jest tuż przy granicy nieruchomości, w odległości 1,3 m od ściany jej budynku mieszkalnego, którego piwnica regularnie jest zalewana wodą, co powoduje jej zawilgocenie i negatywnie wpływa na stan techniczny całego budynku, stanowiącego jej własność. Uznała, że przyczyną zalewania piwnicy budynku jest niewłaściwy stan techniczny studni - jej przeciekanie. Dodała, że w przeszłości wydana była decyzja o zasypaniu studni, jednak nie została ona wykonana. Natomiast remont studni, który ostatnio przeprowadzono, nic nie dał i sytuacja nie uległa poprawie, gdyż woda ze studni w dalszym ciągu zacieka pod jej dom. Wnosząc o dokonanie oględzin piwnicy jej budynku, celem stwierdzenia zniszczeń spowodowanych przeciekającą studnią, odwołująca stwierdziła, że "studnia musi zostać zasypana, gdyż nie ma innego sposobu na zaprzestanie zalewania jej budynku." Na skutek rozpoznania odwołania, OWINB w Opolu, decyzją z dnia 6 lipca 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 348/15, uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu prawnym tego wyroku Sąd wskazał, że decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, albowiem organ odwoławczy w zakresie prowadzonego postępowania nie ustalił w sposób prawidłowy okoliczności faktycznych sprawy związanych z wniesieniem odwołania, w konsekwencji czego sprawa nie została prawidłowo rozpoznana i doszło do naruszenia art. 6 i art. 7 i 77 § 1 i art. 127 § 1 K.p.a. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a., postępowanie odwoławcze może zostać wszczęte wyłącznie na skutek odwołania złożonego przez podmiot będący stroną postępowania administracyjnego. Zatem, aby postępowanie odwoławcze mogło skutkować ponownym rozpoznaniem sprawy, w pierwszej kolejności organ odwoławczy zobowiązany jest ustalić, czy podmiot, który wniósł środek zaskarżenia jest stroną postępowania. Brak po stronie wnoszącego odwołanie legitymacji do żądania rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy powoduje, że organ ten nie może przystąpić do dokonania ustaleń w zakresie stanu faktycznego i następnie dokonać jego oceny oraz merytorycznego rozpoznania sprawy. Wówczas bowiem prowadzenie postępowania odwoławczego staje się bezprzedmiotowe i w konsekwencji oznacza to konieczność podjęcia, na podstawie 138 § 1 pkt 3 K.p.a., rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd podkreślił nadto, że dla oceny legitymacji do wniesienia odwołania nie ma znaczenia fakt uczestniczenia przez wnoszącego odwołanie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Legitymacja do bycia stroną postępowania musi zawsze wynikać z przepisów prawa i nie można wywodzić jej z czynności prawnych. W dalszej kolejności, odwołując się do art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.- zwanej dalej "ustawą"), Sąd wyjaśnił, że przepis ten stanowi podstawę do nałożenia w drodze decyzji obowiązku usunięcia nieprawidłowości w celu doprowadzenia niewłaściwie użytkowanego obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu, określając przypadki, w których nakaz taki może zostać nałożony. Przepis ten znajduje zastosowanie wówczas, gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź też utrzymania w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Ponadto, tryb ustalony w art. 66 Prawa budowlanego służy wyegzekwowaniu obowiązków określonych w art. 61 Prawa budowlanego, jakie ustawodawca nałożył na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w zakresie jego utrzymania i użytkowania. Stąd też, na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, określone nakazy w drodze decyzji mogą być kierowane do właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych w celu usuwania nieprawidłowości związanych z naruszeniem zasad prawidłowego utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego. Podzielając poglądy ugruntowane w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie, Sąd stwierdził, że stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego są jedynie właściciele lub zarządca obiektu budowlanego objętego postępowaniem i tylko na te podmioty może być nałożony nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają natomiast uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, R. S., jako właścicielka nieruchomości sąsiadującej z działką, na której znajduje się sporna studnia, nie mogła być stroną postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, a organ odwoławczy zobowiązany był zastosować art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. i w oparciu o ten przepis umorzyć postępowanie odwoławcze. Sąd nie podzielił również oceny przedstawionej w zaskarżonej decyzji, a odnoszącej się do stwierdzenia zaistnienia przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Wskazał, że zaistnienie przesłanki z art. 153 § 1 pkt 3 K.p.a. ma miejsce jedynie wtedy, gdy występuje tożsamość podmiotu i przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej identyczności stanu prawnego oraz faktycznego. Dla uznania tożsamości sprawy konieczne jest ustalenie, że sprawa dotyczy tego samego przedmiotu oraz tych samych stron i w tym samym stanie faktycznym podlega ocenie i na tej samej podstawie prawnej. Sąd zaakcentował, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Na podstawie okoliczności wskazanych w zaskarżonej decyzji nie sposób natomiast przyjąć, aby taka tożsamość zachodziła między prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniem, a postępowaniem w sprawie oceny stanu technicznego spornej studni zakończonym decyzją organu pierwszej instancji z dnia 16 stycznia 2014 r., nakładającą na U. C. obowiązki, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W następstwie powyższego wyroku, OWINB w Opolu, ponownie rozpoznając sprawę, opisaną na wstępie decyzją z dnia 4 lutego 2016 r., nr [...], działając na podstawie 138 § 1 pkt 3 K.p.a., art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż na zasadzie art. 153 P.p.s.a., jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Opolu z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 348/15. Wskazał, że w ww. wyroku WSA w Opolu stwierdził, że tryb ustalony w art. 66 Prawa budowlanego służy wyegzekwowaniu obowiązków określonych w art. 61 Prawa budowlanego, jakie ustawodawca nałożył na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w zakresie jego utrzymania i użytkowania. Stąd też, na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, określone nakazy w drodze decyzji mogą być kierowane do właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych w celu usuwania nieprawidłowości związanych z naruszeniem zasad prawidłowego utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego. Dlatego stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego są jedynie właściciele lub zarządca obiektu budowlanego objętego postępowaniem i tylko na te podmioty może być nałożony nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają natomiast uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a decyzje podejmowane w tym trybie nie dotyczą tzw. osób trzecich. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie R. S., jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości graniczącej z nieruchomością, na której zlokalizowana jest sporna studnia, nie posiada interesu prawnego uzasadniającego przyznanie jej statusu strony prowadzonego z urzędu postępowania, co uzasadniało podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. W skardze sądowoadministracyjnej, wywiedzionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, R. S. domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego jako niezgodnej z prawem oraz stanem faktycznym, przekazania sprawy do uzupełnienia i powołania komisji, która dokona oględzin jej budynku mieszkalnego oraz wyda opinię zobowiązującą U. i Z. C. do zasypania studni z uwagi na jej nieszczelność. W uzasadnieniu skargi powtórzyła zarzuty odwołania, że sporna studnia usytuowana jest tuż przy granicy nieruchomości, w odległości 1,3 m od ściany jej budynku mieszkalnego, którego piwnica od 40 lat jest zalewana wodą, co powoduje jej zawilgocenie i negatywnie wpływa na stan techniczny całego budynku. Dodała, że studnię zbudowano z cegły klinkierowej i nigdy jej nie remontowano a rosnące w bezpośredniej bliskości wysokie drzewa spowodowały zapadnięcie się terenu tuż przy studni. Akcentowała, że w postępowaniu prowadzonym przez PINB w powiecie głubczyckim ograniczono się jedynie do powołania biegłego, który w wydanej opinii stwierdził, że stan techniczny przedmiotowej studni jest dobry, nie uwzględniono natomiast, że skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie przez komisję oględzin fundamentów jej budynku mieszkalnego oraz ścian piwnicy. Dodatkowo skarżąca zawnioskowała o przesłuchanie przez Sąd świadków na okoliczność wycieku wody ze studni U. i Z. C., co miało miejsce w trakcie robót związanych z budową ich szamba w 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej P.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest natomiast przez przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Powołana regulacja oznacza, iż niezależnie od zarzutów skargi ocenie sądu poddana jest cała sprawa administracyjnej zarówno w zakresie postępowania poprzedzającego jej wydanie jak i zastosowania prawa materialnego, z obowiązkiem przestrzegania zakazu zmiany zaskarżonego aktu na niekorzyść strony skarżącej. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogłoby uzasadniać jej uchylenie. Na wstępie odnotować należy, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 348/15. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należało zatem mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wynikający z niego obowiązek może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, podjęcie przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia: 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11, LEX nr 1336324; 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 55/13, LEX nr 1488128; 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, LEX nr 1598312). W niniejszej sprawie nie zostały ujawnione takie okoliczności, a przynajmniej nie wynika to ze zgromadzonych dowodów, które uzasadniałyby odstąpienie od dokonanej wcześniej przez Sąd oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był związany zatem zarówno ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi R. S. zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 października 2015 r. uwzględniającej skargę R. S., jak i oceną prawną Sądu co do wykładni prawa oraz wskazaniami zawartymi w tym wyroku. Dokonując zatem oceny zakresu, w jakim organ odwoławczy został w ponownym rozpoznaniu sprawy związany ustaleniami Sądu, wynikającymi z prawomocnego wyroku z dnia 29 października 2015 r., celowym staje się przeprowadzenie analizy jego uzasadnienia. W wyroku uchylając wcześniejszą decyzję organu odwoławczego z dnia 6 lipca 2015 r., nr [...], Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie przeprowadził wymaganej oceny w zakresie legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie, czym naruszył art. 6 i art. 7 w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądów doktryny, Sąd stwierdził, że stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego są jedynie właściciele lub zarządca obiektu budowlanego objętego postępowaniem i tylko na te podmioty może być nałożony nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają natomiast uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, R. S. jako właścicielka nieruchomości sąsiadującej z działką, na której znajduje się sporna studnia, nie mogła być stroną postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, a organ odwoławczy zobowiązany był zastosować art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. i w oparciu o ten przepis umorzyć postępowanie odwoławcze. Sąd zaznaczył, że brak środka zaskarżenia, pochodzącego od uprawnionego podmiotu, którym zgodnie z art. 127 K.p.a. jest "strona" postępowania, czyni niedopuszczalnym ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, w ramach realizacji zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.). Dotyczy to także rozpoznania kwestii związanych z umorzeniem postępowania w sprawie. Sąd nie podzielił również oceny przedstawionej w zaskarżonej decyzji, a odnoszącej się do stwierdzenia zaistnienia przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Analizując podjętą w przedmiotowej sprawie decyzję w kontekście przepisów prawa oraz wytycznych wynikających z ww. wyroku stwierdzić należy, iż organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo wykonał zalecenia Sądu. W ocenie Sądu, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ trafnie zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego oraz dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji Sąd uznał, iż decyzja, będąca przedmiotem skargi, jest prawidłowa, a argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim odnotować, że postępowanie organu pierwszej instancji zostało wszczęte w sprawie stanu technicznego studni usytuowanej w [...] nr [...], na działce a, stanowiącej współwłasność U. i Z. C. Wszczęcie tego postępowania nastąpiło bowiem w związku z interwencją R. S., właścicielki sąsiedniej nieruchomości, która domagała się likwidacji spornej studni z uwagi na jej nieszczelność. Zatem, do tak określonego przedmiotu postępowania zastosowanie w przedmiotowej sprawie miały przepisy o utrzymaniu obiektów budowlanych zawarte w rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm. [obecnie Dz.U z 2016 r., poz. 290] - zwanej w dalszej części uzasadnienia nadal "ustawą" ). Zgodnie z zamieszczonym w tym rozdziale art. 61 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Stosownie natomiast do art. 66 ust. 1 omawianej ustawy w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie (art. 66 ust. 1a ww. ustawy). W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. (art. 66 ust. 2 ustawy) W szczególności zauważyć trzeba, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 ustawy nie wymaga wniosku strony. Wskazany przepis art. 66 stanowi konkretyzację art. 61 tej ustawy i obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, działającego jako organ pierwszej instancji, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek (por. Z, Cieślik, S. Szuster, Komentarz do art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Lex/el 2003). Zgodnie z art. 66 tej ustawy, organ wszczyna je z urzędu w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z okoliczności w tym przepisie wymienionych. Uzyskawszy informację o złym stanie obiektu budowlanego organ powinien zatem, niezależnie od tego, czy informacja pochodzi od strony czy od innej osoby, podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie, czy istnieją podstawy do działania organu w oparciu o przepisy ustawy (por. wyrok WSA w Lublinie z 20 maja 2010 r., sygn. akt II SAB/Lu 20/10, LEX 674703). Wobec powyższego otrzymana przez organ informacja, zawarta we wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania w sprawie złego stanu technicznego studni, która powodowała zaleganiem w jej piwnicy wody i zawilgoceniem, obligowała organ do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stanu technicznego spornej studni. Wniesiony w niniejszej sprawie przez skarżącą wniosek o wszczęcie postępowania, z uwagi na wskazany w nim zły stan techniczny studni, posłużył jedynie jako informacja obligująca organ do wszczęcia postępowania z urzędu właśnie w tym przedmiocie. Wyjaśnić również trzeba, iż w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 66 ustawy prawo budowlane, organ zobowiązany jest tylko ustalić jaki jest stan techniczny obiektu budowlanego i jeżeli jest on zły – działania jakie należy podjąć w celu usunięcia stanu zagrożenia życia i zdrowia. W postępowaniu tym organ nie ustala przyczyn zaistniałego stanu faktycznego, ani kto ponosi odpowiedzialność za zły stan techniczny obiektu budowlanego. Organ prowadzący niniejsze postępowanie nie miał zatem obowiązku zbadania przyczyn zalewania piwnicy w budynku skarżącej, a tym bardziej powołania komisji celem stwierdzenia stanu zawilgocenie ścian budynku skarżącej. Dostrzec także trzeba, co zostało już przesądzone w wyroku tut. Sądu z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 348/15, iż stroną postępowania w trybie art. 66 ustawy jest wyłącznie właściciel nieruchomości i jej zarządca. W obecnym stanie prawnym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie ww. przepisu. W konsekwencji powyższego, organ odwoławczy, zgodnie z zaleceniami Sądu, prawidłowo uznał, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, co zdeterminowało załatwienie sprawy przez organ drugiej instancji, w sposób określony w art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., tj. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II OSK 905/11, LEX nr 1218396). Z przedstawionych powyżej względów należało uznać, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając wyczerpująco jego motywy. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu naruszeń uzasadniających uwzględnienie skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. postanowił skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło