II SAB/Lu 20/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta w przedmiocie stanu technicznego balkonu I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta do wydania, w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi, decyzji w sprawie stanu technicznego balkonu przy mieszkaniu nr [...] w budynku przy ulicy [...]; II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta na rzecz skarżącego S. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 25 stycznia 2010 r. S. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie złego stanu technicznego jego balkonu. W uzasadnieniu skargi podał, że sprawa stanu technicznego balkonu trwa od 1995 r. W dniu 18 lutego 2008 r. fakt ten zgłosił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który mimo przeprowadzonej kontroli i postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zobowiązującego go do wydanie decyzji nadal pozostaje bezczynnym. Nie podjął bowiem niezbędnych działań i nie zajął jednoznacznego stanowiska. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 18 lutego 2008 r. przeprowadził kontrolę balkonu należącego do mieszkania przy ul. S. 1/54A w L, a następnie wezwał S. B. do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie interesu prawnego w trybie art. 28 k.p.a. Skarżący dotychczas nie zastosował się do niniejszego wezwania. W tym stanie rzeczy i w oparciu o regulację ustawy - Prawo budowlane organ uznał, iż skarżący nie posiada interesu prawnego, uzasadniającego wszczęcie postępowania. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że członkowie spółdzielni mieszkaniowej nie mają przymiotu strony i nie mogą podważać decyzji administracyjnych nieadresowanych do nich jako stron w znaczeniu materialnoprawnym. Zdaniem organu brak jest w istniejącym systemie prawa przepisu mogącego stanowić podstawę rozstrzygnięcia żądania skarżącego. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 ustawy - Prawo budowlane, obowiązek utrzymania obiektów budowlanych spoczywa na ich właścicielu lub zarządcy. W niniejszej sprawie prawem do obiektu usytuowanego na nieruchomości położonej przy ul. S. 1/54A w L. legitymuje się Spółdzielnia Mieszkaniowa "Instalator", w imieniu której działa zarząd. W świetle zaś art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Skarga podmiotu nie posiadającego takiego interesu powinna powodować jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zachodzi wówczas, gdy organ administracji nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 18 lutego 2008 r. skarżący zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o podjęcie czynności w związku ze złym stanem technicznym balkonu, należącego do mieszkania nr 54a w budynku Spółdzielni Mieszkaniowej "Instalator" przy ul. S. 1 w Lublinie. W piśmie tym wskazał, że przez strop balkonu przecieka woda, występują ubytki tynku i widać już zardzewiałe zbrojenie, na szybach balkonowych są osady wapienno-cementowe, które trudno usunąć, a ponadto na skutek stałego przeciekania opadów atmosferycznych balkon jest zagrzybiony. W dniu 14 marca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał kontroli i ustalił, że na balkonie przy ul. S. 54a/1 od strony wewnętrznej widoczne są ubytki tynku w górnej części nad przeszkleniem (widoczne zbrojenie) oraz widoczne ślady zawilgocenia na spoinach muru. Po zewnętrznej stronie balkonu organ stwierdził także widoczne ślady zacieków z górnych kondygnacji budynku (balkonów). Zły stan techniczny balkonu został zatem potwierdzony. Rozważenia wymaga zatem, czy organ obowiązany był do przeprowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego balkonu i wydania decyzji. Balkon, o który chodzi w sprawie niniejszej znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, stanowi zatem element obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". W rozdziale szóstym ustawy, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" uregulowane są obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w zakresie utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych oraz obowiązki organów nadzoru budowlanego. Zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 ustawy w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Właściwym organem wskazanym w tym przepisie jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 ustawy). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, do którego zwrócił się skarżący w sprawie stanu technicznego balkonu powinien był zatem rozważyć, czy w okolicznościach sprawy istnieją podstawy do wydania nakazów określonych w powołanym przepisie art. 66 ustawy Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 ustawy nie wymaga wniosku strony. Zgodnie z art. 66 organ wszczyna je z urzędu w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z okoliczności w tym przepisie wymienionych. Uzyskawszy informację o złym stanie obiektu budowlanego organ powinien zatem, niezależnie od tego, czy informacja pochodzi od strony czy od innej osoby, podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie, czy istnieją podstawy do działania organu w oparciu o przepisy ustawy. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast kwestia stron takiego postępowania, a w konsekwencji legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Obowiązkiem organu administracji jest prawidłowe ustalenie stron postępowania. Przepis art. 66 ustawy nie określa stron postępowania, zastosowanie mieć zatem będą zasady ogólne, wynikające z przepisu art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie Sądu skarżący legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., dającym mu przymiot strony w postępowaniu w sprawie stanu technicznego balkonu i uprawniającym go, stosownie do art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tej sprawie. Jest okolicznością niekwestionowaną, że skarżącemu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr 54A w budynku przy ul. W. S. 1 w Lublinie, należącym do Spółdzielni Mieszkaniowej "Instalator". W orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektu budowlanego stanowiącego własność spółdzielni mieszkaniowej status strony przysługuje co do zasady spółdzielni, nie zaś poszczególnym członkom takiej spółdzielni (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 728/08, opubl. LEX nr 506032). Podkreśla się jednak, że w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes, przysługuje mu również status strony takiego postępowania (zob. m. in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1610/99, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 905/08, i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 322/09, niepubl.). Skoro więc przedmiotem postępowania jest balkon, stanowiący wprawdzie część budynku spółdzielni, ale będący generalnie pomieszczeniem pomocniczym, służącym zaspakajaniu wyłącznie potrzeb mieszkaniowych osób zamieszkałych w lokalu, to uznać należy istnienie interesu prawnego po stronie osoby, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, uprawniające do korzystania z lokalu i jednocześnie balkonu. Podkreślić przy tym należy, że w świetle przepisów ustawy bez znaczenia jest to, kto w ostatecznym rozrachunku ponosić powinien koszty remontów balkonów. Niezależnie jednak od powyższego zauważyć należy, że powoływana przez organ uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie III CZP 10/08 dotyczy budynku wspólnoty mieszkaniowej, a nie spółdzielni mieszkaniowych. W świetle powyższych okoliczności nie ulega wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylał się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej, która w rozumieniu przepisu art. 104 k.p.a., rozstrzygałaby sprawę co do jej istoty. Pisma tego organu kierowane do strony skarżącej, nie mogą zastąpić wydania decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2). Na konieczność załatwienia sprawy w drodze decyzji wskazał również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dodatkowy termin załatwienia sprawy dotyczącej złego stanu technicznego balkonu przy mieszkaniu nr 54A w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. W.S. 1 w L. Termin 30 dniowy, wyznaczony przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego upłynął 23 lipca 2009 r. W tej sytuacji skarga na bezczynność jest uzasadniona. W myśl przepisu art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi na bezczynność polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku, gdy sprawa załatwiana jest w drodze decyzji administracyjnej uwzględnienie skargi polega na zobowiązaniu organu do wydania decyzji. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 149 powołanej ustawy zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublina do wydania w terminie 30 dni decyzji w sprawie stanu technicznego balkonu przy mieszkaniu nr 54A w budynku przy ul. W. S. 1 w Lublinie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy, ustalając, że na niezbędne koszty postępowania składa się uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 złotych.