II SA/Op 14/18

WyrokWSA w Opolu2018-02-13

Skład orzekający: Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy (wójt/burmistrz) jest uprawniony do badania zasadności ustaleń marszałka województwa dotyczących zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego przy uchylaniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne?
Ratio decidendi
Organ właściwy (wójt/burmistrz) nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń marszałka województwa dotyczących zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Marszałek województwa samodzielnie ustala, czy przepisy te mają zastosowanie, a prawidłowość tego ustalenia może być oceniana jedynie na etapie kontroli decyzji wydanych przez marszałka. Organ gminy jest zobowiązany do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa, jeśli marszałek tak ustali.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji uchylającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego I. G. w związku z opieką nad R. G. Organ pierwszej instancji, po uzyskaniu informacji od Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, uchylił decyzję przyznającą zasiłek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując zastosowanie przepisów o koordynacji oraz sposób uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 października 2017 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Kluczborka, Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Kluczborku z dnia 12 maja 2017 r., nr [...], uchylającą z dniem 1 lutego 2016 r. decyzję własną z dnia 13 maja 2016 r., przyznającą I. G. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 13 maja 2016 r., nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Kluczborku, działając z upoważnienia Burmistrza Kluczborka, przyznał I. G. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad R. G., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w wysokości 520,00 zł na okres od 1 lutego 2016 r. do 31 października 2016 r. Organ pierwszej instancji dołączył do akt sprawy: 1) oświadczenie R. G., że nie pracuje w kraju i za granicą i o pobieraniu renty w kraju i z zagranicy; 2) decyzję ZUS Oddział w [...] Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych w [...] z dnia 17 marca 2016 r., nr [...], przyznająca R. G. emeryturę w kwocie zaliczkowej od osiągnięcia wieku emerytalnego, tj. od [...] 2015 r.; 3) kopię decyzji wydanej przez A z dnia 15 czerwca 2016 r. Następnie, organ pierwszej instancji pismem z dnia 10 stycznia 2017 r., nr [...], wystąpił do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w [...] z wnioskiem o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W odpowiedzi, Kierownik Referatu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w [...] (pismo z dnia 26 kwietnia 2017 r., nr [...]) poinformował, że w sprawie dotyczącej ustalenia uprawnień do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad R. G., mają zastosowanie od dnia 1 lutego 2016 r. przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wobec powyższego, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych OPS w Kluczborku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia w całości decyzji z dnia 13 maja 2016 r., nr [...], po czym decyzją z dnia 12 maja 2017 r., nr [...], uchylił od dnia 1 lutego 2016 r. decyzję nr [...], z dnia 13 maja 2016 r., przyznającą stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jako podstawę prawną decyzji organ podał m.in. art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w [...] poinformował, iż w sprawie przyznania I. G. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną - R. G. na okres od dnia 1 lutego 2016 r. do dnia 31 października 2016 r. zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, począwszy od 1 lutego 2016 r. Organ przyjął, że elementami koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego są m.in. renta, emerytura, renta rodzinna, świadczenia rodzinne, zasiłek dla bezrobotnych itp. Wskazał, że zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy marszałek województwa ustali, że w związku z wyjazdem członka rodziny za granicę, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa. W odwołaniu od ww. decyzji I. G. zarzucił, że decyzja ta została wydana bez wnikliwej analizy oraz przedstawiała błędną interpretację przepisów i dokumentów powołanych w jej uzasadnieniu. Podał, że jego ojciec - R. G. nie mógł złożyć oświadczenia, że pobiera rentę, ponieważ od [...] 2015 r. nabył prawo do emerytury w Polsce. Również [...] instytucja ubezpieczeniowa przyznała mu prawo do emerytury [...], a nie renty. Dodał, że w [...] słowo "[...]" oznacza emeryturę a nie rentę inwalidzką. W jego przekonaniu, powołany przez organ pierwszej instancji art. 23a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł mieć w sprawie zastosowania, gdyż nikt z jego rodziny nie przebywa za granicą i nie pobiera świadczeń rodzinnych. Podniósł, że ustawodawstwu [...] jego ojciec podlegał za granicą do kwietnia 2013 r. i za ten okres została mu obliczona podstawa emerytury [...] - w sumie 36 miesięcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej przywoływane jako SKO lub Kolegium) uznało, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, co uzasadniało wydanie orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji.W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952), dalej jako ustawa. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy świadczeniami rodzinnymi są zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: 1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub 2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zaznaczył, że wedle art. 1 ust. 2 i ust. 3 ustawy zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz postępowanie w tych sprawach prowadzi, zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy - organ właściwy, czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 3 pkt 11 ustawy). Jednocześnie przywołał art. 21 ust. 1, który wskazuje samorząd województwa, jako podmiot właściwy do realizowania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych i wydania decyzji w sprawach w celu realizacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy m.in.: wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. SKO zaznaczyło, że stosownie do art. 23a ust. 2 ustawy - dodanego przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o podatku rolnym (Dz. U. nr 109, poz. 747), obowiązującego od 6 czerwca 2007 r. – w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Natomiast w myśl art. 23a ust. 5 ustawy w przypadku, gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Odnosząc przywołane regulacje do stanu sprawy, SKO zaakcentowało, że I. G. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w Kluczborku oświadczenie R. G. o pobieraniu renty w kraju i z zagranicy. W tej sytuacji organ pierwszej instancji zobligowany był do zastosowania procedury przewidzianej w art. 23a ustawy. Zatem, prawidłowo wystąpił do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w [...] z wnioskiem o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Uzyskując stanowisko tego organu, że w sprawie dotyczącej ustalenia uprawnień do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad R. G. przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mają zastosowanie od dnia 1 lutego 2016 r., zasadnie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia w całości decyzji z dnia 13 maja 2016 r., nr [...], a następnie uchylił decyzję - na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy - mocą której przyznano stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Kolegium nadmieniło, że skutkiem tego rozstrzygnięcia będzie ponowne rozstrzygniecie sprawy z wniosku I. G., dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad R. G. przez właściwy organ - Marszałka Województwa Opolskiego, który przeprowadzi własne postępowanie, wyjaśniające mające na względzie informacje nadesłane przez instytucję [...] oraz dokumenty stanowiące materiał dowodowy, a posiadane przez organ z urzędu. Kolegium podkreśliło, że organem właściwym do wydania decyzji określającej prawo strony do świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a zatem w okresie od 1 lutego 2016 r. jest wyłącznie marszałek województwa, który opierając się o art. 23a ust. 6 ustawy "wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego". Odnosząc się do argumentów I. G., zawartych w odwołaniu, SKO wyjaśniło na czym polega koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego, stwierdzając, że przyznane stronie świadczenie (specjalny zasiłek opiekuńczy) w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną, objęte jest tym systemem w okresie od 1 lutego 2016 r., gdyż R. G. podlegał na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji i nadal podlega ustawodawstwu kilku Państw Członkowskich Unii Europejskiej - posiada prawo do emerytury zarówno w Polsce jak i w [...]. Dlatego też SKO zgodziło się z organem pierwszej instancji, iż należy zastosować art. 23a ust. 5 ustawy. Ponadto Kolegium zauważyło, że organ pierwszej instancji powołał się na znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie R. G. złożone w dniu 26 października 2016 r. o przysługującym mu prawie do renty (a nie emerytury, jak wskazuje odwołujący się), stąd przywołanie go przez organ w decyzji. Według SKO, niewątpliwym jest, że R. G. otrzymuje nie rentę, a emeryturę zarówno w Polsce, jak i w [...], co potwierdzają dowody w postaci: decyzji ZUS Oddział w [...] Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych w [...] z dnia 17 marca 2016 r., nr [...], decyzji A z dnia 15 czerwca 2016 r. oraz zawiadomienia ZUS Oddział w [...] z dnia 22 sierpnia 2017 r., nr [..]). W skardze do Sądu na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 2017 r. I. G., powołując się na art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej przywoływana jako P.p.s.a., wniósł o uchylenie tej decyzji oraz na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. o zobowiązanie organu drugiej do wydania decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, a to: art. 23a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż ustalenie prawa R. G. do [...] emerytury implikowało konieczność zastosowania od dnia 1 lutego 2016 r. przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zebrany materiał dowodowy wskazywał na zbieg świadczeń rodzinnych przysługujących zarówno według prawa polskiego, jak i prawa [...]. Nadto podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym: art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a., poprzez niewskazanie podstawy twierdzenia, iż elementem koordynacji systemów zabezpieczenia w sprawie jest fakt ustalenia prawa R. G. do emerytury w [...] i Polsce. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący zwrócił uwagę na różnicę pomiędzy przesłankami z art. 23a ust. 1-4 ustawy oraz ust. 1 tego artykułu. Wywodził, że art. 23a ust. 1-4 wymaga od organu zwrócenia się do marszałka z zapytaniem, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w razie, gdy członek rodziny osoby uprawnionej przebywa (wyjeżdża) poza granice Rzeczpospolitej Polskiej. Oznacza to, że sam wyjazd członka rodziny inny niż pobyt turystyczny lub w celach leczniczych czy edukacyjnych jest podstawą wyłącznie do wystąpienia z zapytaniem, którego celem jest ustalenie, jakie przepisy należy w sprawie zastosować. Ta regulacja nie sprzeciwia się rozporządzeniu 888/2004, lecz organ bezzasadnie zastosował ten tryb zapytania, albowiem zarówno skarżący - jako uprawniony, jak i jego ojciec, nie podlegali ustawodawstwu innego państwa członkowskiego. Natomiast art. 23a ust. 5 ustawy stanowi podstawę dla kolejnego etapu postępowania - uchylenia decyzji przyznającej świadczenie rodzinne - i uzależnia to od podlegania ustawodawstwu innego państwa członkowskiego, zaś zakres uchylenia uzależnia od dnia, w jakim okresie osoba podlegała ustawodawstwu innego państwa. W przekonaniu skarżącego, przepisy prawa Unii Europejskiej w przedmiocie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wskazują, że osoby, do których stosuje się te regulacje podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego: "osoba wykonująca w państwie członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwo członkowskiego". W ocenie skarżącego, organy obu instancji na przepis art. 23a ustawy powołały się bez żadnej refleksji, poprzestając wyłącznie na treści pisma ROPS w [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r., które nie zawiera przekonującego uzasadnienia dla wyrażonego w nim stanowiska. Skarżący podkreślił, że fakt ustalenia prawa R. G. do emerytury [...] w żadnym stopniu nie mogło wpływać na kwestię przyznania I. G. zasiłku pielęgnacyjnego, a to z uwagi na fakt, że osobą uprawnioną jest wyłącznie I. G., który w okresie objętym uchyloną decyzją przebywał na terenie Rzeczpospolitej Polskiej i spełniał pozostałe kryteria, pozwalające na przyznanie mu ww. świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto podniósł, że bezpodstawne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 23a ust. 2 i ust. 5 ustawy, jak też braku wskazania w uzasadnieniu, czy doszło do zbiegu pobierania świadczeń. Organ zauważył, że kwestie te nie mogły być badane przez Burmistrza Miasta Kluczborka, gdyż zaskarżona decyzja nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu skarżącego uprawnień. Zaznaczył, że decyzja ta jest swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, z uwagi na okoliczność stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § P.p.s.a. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu prawa nie narusza w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 23a ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952), dalej nadal przywoływana jako ustawa. Zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy, w przypadku przebywania członka rodziny poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z kolei, w myśl art. 23a ust. 5 cytowanej ustawy, w przypadku gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne, od dnia w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mają zastosowanie. Z akt sprawy wynika, że Marszałek Województwa Opolskiego pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r., nr [...], poinformował, że w sprawie dotyczącej ustalenia uprawnień do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad R. G. przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia 1 lutego 2016 r., z uwagi na treść decyzji A z dnia 16 czerwca 2016 r. Powtórzyć przyjdzie, że z treści cytowanego przepisu art. 23a ustawy wynika, że uzyskanie przez organ gminy informacji od marszałka województwa, że - według ustaleń tego organu - w stosunku do danej osoby mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, obliguje organ do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji. Organ pomocy społecznej nie jest przy tym uprawniony do badania zasadności ustaleń właściwego marszałka ani rozważania, jakie mogą być potencjalne skutki uchylenia decyzji. W ocenie Sądu, nie jest konieczne ustalanie przez organ gminy zobowiązany do zastosowania art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanek, w oparciu o które marszałek województwa stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego. Organ gminy nie jest bowiem uprawniony do weryfikowania prawidłowości działań marszałka województwa i nie dysponuje odpowiednimi narzędziami pozwalającymi na potwierdzenie albo zaprzeczenie uznania się przez marszałka za organ właściwy w sprawie. Podkreślenia wymaga również, że ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że to marszałek województwa (a nie jakikolwiek inny organ lub organy) samodzielnie ustala, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Prawidłowość tego ustalenia może być poddana ocenie dopiero na etapie kontrolowania wydanych przez marszałka decyzji w sprawie przyznania albo zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Przy tym, uchylenie decyzji w trybie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie niesie ze sobą skutku w postaci obowiązku zwrotu pobranych świadczeń lub odmowy ich przyznania, lecz przenosi kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie świadczeń rodzinnych na rzecz innego, umocowanego do tego prawnie organu (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 633/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa. gov.pl). Z art. 23a ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyraźnie wynika, że w przypadku, o którym mowa w ust. 5, marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21, od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że od dnia, w którym osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwym organem do orzekania w sprawie świadczeń rodzinnych jest marszałek województwa. Za bezpodstawne zatem Sąd uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak też braku wskazania w uzasadnieniu decyzji dostatecznie jasnych przyczyn uchylenia decyzji z dnia 13 maja 2016 r. oraz niewyjaśnienia, czy doszło do zbiegu pobierania świadczeń przez R. G. W świetle przytoczonych przepisów - w rozpoznawanej sprawie - kwestie te nie mogły bowiem być badane przez Burmistrza Miasta Kluczborka, a to z tego względu, że jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji - organem właściwym do rozstrzygania powyższych kwestii jest Marszałek Województwa Opolskiego. Dodać należy, że choć konieczne stało się uchylenie decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej od dnia 1 lutego 2016 r., w żadnym razie nie jest to równoznaczne z odmową przyznania tych świadczeń. Z powyższego wynika jedynie, że rozstrzygnięcie w tym zakresie musi być wydane przez organ rzeczowo do tego właściwy, czyli Marszałka Województwa Opolskiego (od 1 stycznia 2018 r. Wojewodę Opolskiego). Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut błędnego - zdaniem skarżącego - uchylenia decyzji z mocą wsteczną. Wskazywane przez skarżącego na poparcie swego stanowiska w tym zakresie orzecznictwo sądowe ukształtowało się na tle art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który nie miał w tym wypadku zastosowania. W niniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, bowiem faktycznie decyzje wydane zostały w oparciu o art. 23a ust. 2 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. o przepisy, zdaniem Sądu, stanowiące wystarczającą i samodzielną podstawę prawną uchylenia decyzji. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja jest aktem, który nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu skarżącego uprawnień. Decyzja ta jest, jak trafnie wywodził organ odwoławczy swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, powodującym przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu, z uwagi na okoliczność stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło