II SA/Op 140/18

WyrokWSA w Opolu2018-10-11

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Ewa Janowska, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii B prawa jazdy jest zasadne, gdy kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, mimo trwających postępowań kasacyjnych dotyczących decyzji kierującej na to sprawdzenie lub zatrzymania prawa jazdy?
Ratio decidendi
Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest obligatoryjne w przypadku niepoddania się przez kierowcę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany prawomocną decyzją. Trwające postępowania kasacyjne dotyczące decyzji kierującej na egzamin lub zatrzymania prawa jazdy nie stanowią zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień. Organ administracyjny nie ma obowiązku badania zasadności skierowania na egzamin w postępowaniu o cofnięcie uprawnień, a jedynie sprawdzenie, czy kierowca został skierowany, czy decyzja jest ostateczna i czy poddał się sprawdzeniu.
Stan faktyczny
Skarżący G. D. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii B prawa jazdy z powodu przekroczenia limitu punktów. Po utrzymaniu w mocy decyzji o skierowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie poddał się egzaminowi, powołując się na toczące się postępowania kasacyjne dotyczące decyzji kierującej na egzamin oraz decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Starosta Opolski cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz przedwczesne wydanie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 października 2017 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez G. D. - zwanego dalej również skarżącym, reprezentowanego przez pełnomocnika – adwokata S. W. - jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 października 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 19 czerwca 2017 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii B prawa jazdy. Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Pismem z dnia 29 maja 2017 r. Starosta Opolski, działając na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.- dopisek Sądu]), zwanej dalej K.p.a., zawiadomił G. D. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W dniu 8 czerwca 2017 r. do Starostwa Powiatowego w Opolu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o zawieszenie postępowania w zakresie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi - do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej w zakresie decyzji nr [...]. Decyzją z dnia 19 czerwca 2017 r., nr [...], działający z upoważnienia Starosty Opolskiego, Inspektor - na podstawie art. 104 K.p.a., art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978) oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, z późn. zm. - dopisek Sądu]), zwanej dalej ustawą - cofnął G. D. uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii B prawa jazdy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 14 marca 2017 r. Starosta Opolski wydał, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy, decyzję nr [...], o skierowaniu G. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie kategorii B prawa jazdy, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Powyższa sprawa została w wyniku odwołania ponownie rozpatrzona przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Opolu, które decyzją z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy ww. decyzję Starosty Opolskiego. Z uwagi na fakt, że decyzja jest ostateczna, natomiast z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego nie wpłynęła informacja o przystąpieniu strony do egzaminu, orzeczenie o cofnięciu uprawnień jest obligatoryjne. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ podał, że kontrolne sprawdzenie kwalifikacji winno odbywać się niezwłocznie oraz w przypadku ostatecznej decyzji o skierowaniu na egzamin kontrolny. Odnosząc się do pisma pełnomocnika w przedmiocie zawieszenia postępowania organ wyjaśnił, że art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie nie stanowi zagadnienia wstępnego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nadal reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił organowi pierwszej instancji wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegającym na przedwczesnym rozstrzygnięciu sprawy poprzez wadliwe zgromadzenie materiału dowodowego. Argumentując swoje stanowisko skarżący podniósł, że błędne jest stanowisko Starosty Opolskiego, iż rozpoznanie skargi kasacyjnej nie będzie stanowiło zagadnienia wstępnego. W jego ocenie, fakt ten ma decydujące znaczenie dla kwestii zgłoszenia się na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami. Jednocześnie skarżący wskazał, na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 99/17, którym uchylono decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu orzekającą o zatrzymaniu prawa jazdy. Tym samym uznał, iż nie polega na prawdzie twierdzenie organu pierwszej instancji o ostatecznym zatrzymaniu prawa jazdy. W dalszej kolejności podniósł, że z uwagi na trwające postępowanie odwoławcze w tym zakresie nie może przystąpić do egzaminu, albowiem postępowanie to nie jest prawomocnie zakończone, pomimo wydania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Fakt wniesienia skargi kasacyjnej uniemożliwia mu przystąpienie do egzaminu, zaś decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami powinna być wydana dopiero po prawomocnym rozpoznaniu ww. skargi kasacyjnej. W ocenie odwołującego, wniesienie skargi kasacyjnej nie może skutkować dalszymi negatywnymi konsekwencjami, jakimi jest wydana 19 czerwca 2017 r. decyzja Starosty Opolskiego. W związku z powyższym, stwierdził, że wydana decyzja jest przedwczesna i powinna zostać uchylona. W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 19 października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium na wstępie odnotowało, że nie jest związane zarzutami i wnioskami zgłoszonymi w odwołaniu, lecz bada sprawę w pełnym zakresie i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie uchybienia zarówno merytoryczne, jak i formalne. W dalszej kolejności odwołało się do treści art. 103 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz wyjaśniło, że wskazany art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym pozwala na przyjęcie, iż niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez osobę skierowaną na egzamin, skutkuje cofnięciem uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, ale nie wiąże tego ze ściśle określonym terminem. Zauważyło, że regulacja art. 114 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jak i żaden inny przepis Prawa o ruchu drogowym, nie zawiera dyspozycji do określenia daty przeprowadzenia egzaminu kontrolnego, a tym samym brak jest oparcia w przepisach ustawowych określających, po jakim czasie od skierowania na egzamin starosta może zastosować powyższą sankcję. Oznacza to, że organ każdorazowo ocenia, kiedy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu nałożonego obowiązku, a w konsekwencji kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Zaznaczyło ponadto, że organ administracji powinien w takiej sytuacji badać każdy przypadek indywidualnie, a okres, w jakim osoba miałaby się poddać egzaminowi kontrolnemu, powinien być krótki, ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, ale jednocześnie na tyle realny, by umożliwić zainteresowanemu przystąpienie do jego zdawania. Powyższa kwestia podlega zatem ocenie w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym, przy czym skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami podlega wykonaniu z dniem, w którym stanie się ono ostateczne. Adresat takiej decyzji zobowiązany jest zatem do niezwłocznego wykonania tego ostatecznego rozstrzygnięcia. Stąd, w ocenie Kolegium, dla zasadności podjęcia decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami istotne jest, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma charakter ostateczny oraz czy do dnia orzeczenia o pozbawieniu uprawnienia strona nie poddała się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W wypadku natomiast niepoddania się temu sprawdzeniu orzeczenie o cofnięciu uprawnień jest obligatoryjne. W przedmiotowej sprawie, obowiązek poddania się egzaminowi sprawdzającemu, stał się ostateczny wobec G. D. z dniem wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji nr [...] z 28 listopada 2016 r. To już wówczas skarżący powinien poddać się przedmiotowemu badaniu, mając na względzie wymóg bezpieczeństwa ruchu drogowego. Kolegium zauważyło, że postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami zostało wszczęte dopiero w maju 2017 r., tj. prawie 6 miesięcy po dniu, w którym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się ostateczna. W ocenie Kolegium, okres ten był wystarczający, by skarżący poddał się egzaminowi kontrolnemu sprawdzającemu kwalifikacje kierowcy. Dodatkowo Kolegium podniosło, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzeczeniem z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt Ii SA/Op 97/17 orzekł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z 28 listopada 2016 r. odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Kolegium wyjaśniło, że konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego zachodzi tylko wówczas, gdy istnieje potrzeba uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tym samym zagadnienie wstępne to taki rodzaj zagadnienia, bez którego rozstrzygnięcia w ogóle nie jest możliwe załatwienie sprawy administracyjnej. Tymczasem, w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Op 97/17, nie mogło stanowić zagadnienia wstępnego, uzasadniającego zawieszenie prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Również uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, decyzji wydanej w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy nie może skutkować uchyleniem decyzji Starosty Opolskiego z dnia 19 czerwca 2017 r. Kolegium wskazało również, że ustawodawca wiąże określone skutki prawne z ostatecznością decyzji, w przedmiotowej sprawie obowiązek poddania się egzaminowi sprawdzającemu stał się ostateczny wobec G. D. z dniem wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...]. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, G. D. - reprezentowany nadal przez pełnomocnika - wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarzucając wydanej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 140 ust. 1 1 pkt 4 lit. a ustawy - prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy na dzień wydania decyzji, tj. 19 października 2017 r. nie ziściły się przesłanki do jej wydania z uwagi na nierozpoznane przez NSA skargi kasacyjnej dotyczącej skierowania na ponowny egzamin, na badania psychologiczne, jak również w zakresie zatrzymania prawa jazdy, co miało znaczący wpływ na jego zgłoszenie się na egzamin państwowy oraz na badania psychologiczne; 2) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zostały rozpoznane skargi kasacyjne wniesione do NSA zarówno przez stronę postępowania - w zakresie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji w postaci egzaminu i skierowania na badania psychologiczne - jak i przez SKO - w zakresie zatrzymania prawa jazdy, a rozstrzygnięcia te mają istotne znaczenie dla wydania zaskarżonej decyzji; 3) art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a tym samym przedwczesne wydanie decyzji w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, niezawierający rozstrzygnięć NSA w zakresie złożonych skarg kasacyjnych zarówno przez stronę postępowania, jak i SKO w Opolu, uzasadniał uchylenie decyzji z dnia 19 czerwca 2017 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji albowiem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał wpływ na jej rozstrzygnięcie; 4) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 11 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. polegającym na przedwczesnym wydaniu decyzji, poprzez wadliwe zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie w oparciu, o który wydana została decyzja. Na podstawie powyższych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie na podstawie art. 61 § i 3 P.p.s.a. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. W ocenie skarżącego, organy obu instancji nie zgromadziły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, niezbędnego do wydania decyzji w zakresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Przyznał, że nie zgłosił się na egzamin sprawdzający kwalifikacje, jednakże jego działania nie były nacechowane złą wolą, lecz wynikało z toczących się postępowań przed WSA i NSA. Zdaniem skarżącego, decyzja Starosty Opolskiego w zakresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi winna zostać wydana - co - najwyżej po ostatecznym rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dodatkowo podniósł, że zaskarżona decyzja ostateczna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu sporządzona została już w dniu 19 października 2017 r. a jej doręczenie nastąpiło dopiero po upływie 3 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Op 140/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, z kolei NSA postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt I OZ 592/18, oddalił zażalenie wywiedzione od ww. postanowienia tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd z zastrzeżeniem art. 57a, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że oceniane decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, co czyni skargę bezzasadną. Przedstawienie przyczyn, które doprowadziły Sąd do takiego przekonania należy rozpocząć od przypomnienia, że przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, mocą której organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty Opolskiego o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie prawa jazdy kategorii B. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit.a) cyt. powyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie którym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Podkreślić należy, że zawarte w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Niewykonanie przez kierowcę obowiązku, nałożonego na niego w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy, obliguje zatem organ do uruchomienia odrębnego postępowania, niezależnego od wcześniej prowadzonego postępowania w sprawie sprawdzenia kwalifikacji. Zauważyć przy tym trzeba, że ustawodawca jednoznacznie rozdzielił postępowanie w sprawie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji od postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień i zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne nie są uprawnione do uchylenia tego rozgraniczenia. W konsekwencji, w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień, czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czy decyzja taka jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. Takie ustalenia są konieczne - a zarazem wystarczające - do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1794/15 i wyrok WSA w Opolu z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 235/17,wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zaś gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi to stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, znajdującym w sprawie zastosowanie z mocy art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym (notabene analogiczny co do istoty przepis zawiera także ustawa o kierujących pojazdami – art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d). Decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu okoliczności, o których mowa powyżej, organ administracyjny zobowiązany jest bowiem do cofnięcia uprawnień osobie, która pomimo skierowania nie zgłosiła się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie jak i innych uczestników ruchu drogowego. Bezspornym w sprawie jest, iż G. D. nie poddał się egzaminowi, na który został skierowany. Tym samym Starosta Opolski uprawniony był i jednocześnie zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień. Mając na uwadze argumentację skarżącego zaprezentowaną w skardze wyjaśnić należy, że brak podstawy prawnej do wyznaczenia w decyzji kierującej na sprawdzenie kwalifikacji okresu, w którym skierowany zobligowany jest poddać się egzaminowi nie oznacza, że strona nie jest związana żadnym w tym zakresie terminem. Przeciwnie, niedopuszczalność wskazania terminu takiego w decyzji kierującej na egzamin oznacza, że stosowane w tej mierze winny być ogólne unormowania w zakresie wykonalności ostatecznych decyzji. Oznacza to, że niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona winna podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. Niepodjęcie czynności takich i niepoddanie się egzaminowi obliguje bowiem organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2715/14, stwierdził, że organ zobligowany jest wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w razie niepoddania się przez zainteresowanego sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 P.r.d. Jego wydanie musi więc zostać poprzedzone przeprowadzeniem odrębnego postępowania administracyjnego w toku którego organ dysponuje wyłączną kompetencją do orzekania o skierowaniu zainteresowanego na sprawdzenie kwalifikacji, zakreślając jego zakres. Wydane zaś w tym przedmiocie prawomocne orzeczenie ma charakter wiążący. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że zagadnienia skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami są rozstrzygane w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych, przy czym organ, orzekając o cofnięciu stronie prawa jazdy był zobligowany wziąć pod uwagę treść wydanej - na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 P.r.d. - decyzji. Jeżeli zatem skarżący kwestionował zasadność skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to okoliczność tę powinien był kwestionować już w toku wcześniejszego postępowania, nie zaś w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy, na którego etapie oczekiwanie od organu jej badania było bezskuteczne. W niniejszej sprawie skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie decyzji Starosty Opolskiego z dnia 16 czerwca 2016 r., która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2016 r. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a., decyzją ostateczną jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek poddania się egzaminowi sprawdzającemu stał się ostateczny wobec skarżącego z dniem wydania przez SKO w Opolu decyzji z dnia 28 listopada 2016 r. To już wówczas skarżący winien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mając na względzie wymóg bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dodać również wypada, iż postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami zostało wszczęte dopiero w maju 2017 r., tj. po upływie ponad 6 miesięcy. Również na dzień wyrokowania, tj. po upływie ponad 1,5 roku czasu od dnia wydania decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolnemu sprawdzenie kwalifikacji, skarżący nie poddał się temu badaniu. W tej sytuacji decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest całkowicie uzasadniona i zgodna z obowiązującymi przepisami. Na marginesie, z uwagi na zarzuty skargi, zauważyć należy, że decyzja SKO w Opolu z dnia 28 listopada 2016 r. została poddana kontroli sądowej, w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 97/17 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1931/17, oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną od tego wyroku. W związku z tym, decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma nie tylko walor ostateczności, ale także prawomocności. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło