II SA/Op 142/17

WyrokWSA w Opolu2017-05-05

Skład orzekający: Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może utrzymać w mocy postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego i zobowiązaniu do wpłaty zaliczki, jeśli termin na jej uiszczenie upłynął w trakcie postępowania zażaleniowego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące wykonania zastępczego i zaliczki, nie powinien utrzymywać w mocy terminu jej uiszczenia, który upłynął w trakcie postępowania zażaleniowego. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien uchylić postanowienie w części dotyczącej terminu i ustalić nowy. Ponadto, przybliżona kwota kosztów wykonania zastępczego powinna uwzględniać podatek.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. kwestionował postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie PINB o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku oraz zobowiązaniu do wpłaty zaliczki. Obowiązek ten wynikał z wcześniejszej decyzji nakazującej usunięcie wad dachu, która nie została wykonana. Skarżący podnosił trudności finansowe i informował o podjętych pracach zabezpieczających.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz nadpłaconego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 3 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zwraca skarżącemu M. M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Przedmiotem skargi M. M. jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z 3 lutego 2017 r., Nr [...], którym utrzymano w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. i art. 23 § 1, § 4 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2016 r. poz. 599, ze zm.), postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z 10 listopada 2016 o zastosowaniu wykonania zastępczego, które doprowadzi do wykonania obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym z dnia 25 maja 2016 r., a także wezwaniu zobowiązanego do wpłaty kwoty 8.000 złotych tytułem zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia 31 marca 2015 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, zwany dalej PINB, nakazał współwłaścicielom: M. M., K. B., T. Ś. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...] poprzez uzupełnienie pokrycia dachowego dostępnymi na rynku materiałami dekarskimi np. dachówką oraz podparcie i wzmocnienie bądź wymianę osłabionych wskutek pożaru elementów więźby dachowej - w terminie do dnia 31 sierpnia 2015 r. Do czasu usunięcia ww. nieprawidłowości organ zakazał użytkowania poddasza budynku. Wobec niewykonania przez zobowiązanych ww. nakazów w dniu 23 grudnia 2015 r. PINB wystosował m.in. do M. M. upomnienie. Nakazane obowiązki nie zostały zrealizowane przez zobowiązanych i stąd też organ wystawił w dniu 25 maja 2016 r. tytuł wykonawczy: nr [...] i tym samym wszczął postępowanie egzekucyjne. Treść obowiązków określonych w pkt 5 części B tytułu wykonawczego - mimo zastosowanego postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r., nr [...], środka egzekucyjnego, tj. grzywny w celu przymuszenia nie została przez zobowiązanego wykonana. Następnie organ egzekucyjny podjął czynności związane z uzyskaniem ofert cenowych na wykonanie zastępcze nakazanych robót budowlanych. Ofertę w tym zakresie przedstawił A Sp. z o.o w [...] określając łączną wartość prac na kwotę 8.065,11 zł. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r., nr [...], PINB w Opolu orzekł o zastosowaniu wykonania zastępczego poprzez zlecenie w dniu 10 listopada 2016 r. A Sp. z o.o. w [...] na koszt i niebezpieczeństwo M. M. prac obejmujących uzupełnienie pokrycia dachowego dostępnymi na rynku materiałami dekarskimi np. dachówką oraz podparcie i wzmocnienie bądź wymianę osłabionych wskutek pożaru elementów więźby dachowej o przybliżonej wartości 6.557,00 zł. W punkcie 2 zobowiązał M. M. do wpłacenia kwoty 8 000 zł, tytułem zaliczki na poczet kosztów zastępczego wykonania obowiązku. W punkcie 3 wskazał, że wykonanie obowiązków, o których mowa w punkcie 1 postanowienia powoduje, że zobowiązanie zawarte w punkcie 2 niniejszego postanowienia wygasa. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ podał art. 20 § 1 pkt 4, art. 128 § 1 pkt 2, art. 128 § 1a i § 2 w zw. z art. 130 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599, z późn. zm.), dalej u.p.e.a. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył brzmienie przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Podał, że nałożone obowiązki, pomimo nałożonego upomnienia oraz zastosowania grzywny w celu ich wykonania nie zostały zrealizowane, a to wymagało podjęcia dalszych czynności egzekucyjnych, tj. środka egzekucyjnego zmierzającego bezpośrednio do wykonania nałożonego przez organ obowiązku, którym jest wykonanie zastępcze obowiązku na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Zaznaczył organ, iż środek ten zastosować można w przedmiotowej sprawie, gdyż na zobowiązanym ciąży obowiązek wykonania określonej czynności i czynność ta może być spełniona za niego przez inną osobę. Konsekwencją wykonania zastępczego jest wygaśnięcie obowiązku wykonania określonej czynności i powstanie obowiązku o charakterze pieniężnym, tzn. obowiązku uiszczenia przez zobowiązanego kosztów wykonania zastępczego. Uzasadniał, że wysokość zaliczki na poczet kosztów zastępczego wykonania obowiązku oraz przybliżony koszt wykonania zastępczego ustalono na podstawie oferty z dnia 7 listopada 2016 r. A Sp. z o.o. w [...] złożonej organowi na wykonanie obowiązków określonych w tytule wykonawczym na łączną kwotę 8 065,11 zł brutto. Stwierdził, że rozliczenie końcowe pobranej zaliczki w kwocie 8 000 zł nastąpi niezwłocznie po wykonaniu obowiązków wymienionych w ww. tytule wykonawczym i rozliczeniu faktycznych kosztów wykonania zastępczego (na podstawie wystawionej faktury przez podmiot, któremu zostanie zlecone wykonanie zastępcze). Podał również, iż ustalając termin uiszczenia zaliczki na dzień 9 grudnia 2016 r. uwzględnił realny czas niezbędny na zgromadzenie kwoty zaliczki oraz konieczność bezzwłocznego przywrócenia naruszonego porządku prawnego w budownictwie. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący. Nie godził się z zastosowaniem wykonania zastępczego. Oświadczył, że w najbliższym czasie przeprowadzi prace zabezpieczające - budowlane na terenie nieruchomości, której jestem współwłaścicielem. Podał, że w ostatnim czasie miał poważne problemy finansowe, które spowodowały niewykonanie zaleceń Powiatowego Inspektoratu Budowlanego w Opolu. Dodatkowo pytał, dlaczego organ nie nakazuje wykonania szeregu prac zabezpieczających współwłaścicielce nieruchomości T. Ś. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 lutego 2017 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania oraz przytoczył brzmienie przepisów art. 7 § 1 i 2, art. 128, art. 121 § 4 i art. 15 u.p.e.a. Wskazując na powyższe stwierdził, iż w sprawie nie budzi wątpliwości, że zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku i wobec tego zasadnie organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne. Podkreślił, że tytuł wykonawczy został sporządzony na urzędowym formularzu i został prawidłowo wypełniony zgodnie z treścią art. 27 i art. 28 u.p.e.a. i doręczony. Dodał, iż zapadłe postanowienie w prawidłowy sposób formułuje treść nałożonego obowiązku oraz zawiera pouczenie o obowiązkach, przysługujących zobowiązanemu uprawnieniach oraz skutkach prawnych nie uiszczenia zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym zmierzającym bezpośrednio do wykonania nałożonego obowiązku i de facto jest to jedyny środek jaki pozostał w dyspozycji organu egzekucyjnego. W ocenie organu odwoławczego, wysokość zaliczki została w sposób rzetelny ustalona przez organ I instancji i nie ma charakteru represyjnego, a jednocześnie zrealizowana została ustawowa dyrektywa stosowania środka egzekucyjnego najmniej dolegliwego dla zobowiązanego. Odnosząc się do zarzutów zażalenia podkreślił, że trudności finansowe strony nie mogą stanowić podstawy do niewykonywania zaleceń organu I instancji, zwłaszcza jeśli się uwzględni czas, którym zobowiązany dysponował do wykonania ciążącego nakazu. Przez ponad rok żalący nie uczynił zadość nakazom wynikającym decyzji z dnia 1 kwietnia 2015 r. Deklarowane zabezpieczenie budynku także nie będzie stanowiło realizacji tych nakazów, gdyż w sprawie konieczne jest doprowadzenie budynku przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem, w sposób wskazany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Ustosunkowując się do faktu pominięcia w postępowaniu egzekucyjnym T. Ś., wskazał organ na potrzebę racjonalnego, celowościowego i szybkiego prowadzenie postępowania, której nie zapewniałoby postępowanie prowadzone wobec współwłaścicielki obiektu, która przebywa w [...]. Dodał, w tym zakresie, że w przypadku ustalenia, iż egzekucja wobec strony będzie bezskuteczna, organ prowadzić będzie postępowanie w stosunku do ww. współwłaścicielki nieruchomości. Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodził się M. M. W wywiedzionej skardze wniósł o anulowanie grzywny w wysokości 5.000 zł. Podniósł, że budynek został przeze niego i na jego koszt zabezpieczony, tj zostały zamurowane wszystkie otwory okienne oraz drzwiowe przez które wcześniejszej mogli wchodzić ludzie. Zauważył, iż nie stać go na wyremontowanie przedmiotowego budynku i zamieszkanie w nim. Dodał, że wystąpił do Prezydenta Miasta Opola z wnioskiem o odkupienie przez Miasto Opole działki wraz z przedmiotowym budynkiem ze względu na to, że teren ten jest przeznaczony w MPZP pod drogę - obwodnicę. Nadmienił, że nie ma żadnego kontaktu ze współwłaścicielką, która wg. jego wiedzy na stałe zamieszkuje w [...]. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z powyższego wynika, iż wyeliminowanie przez sąd administracyjny zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego możliwe jest wyłącznie w przypadku ziszczenia się ściśle określonych przesłanek. W szczególności podkreślić należy, iż podstawą zakwestionowania orzeczenia organu administracji nie może być stwierdzenie wystąpienia jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa. Musi to być naruszenie, które można uznać, co najmniej za takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, którym utrzymano w mocy postanowienie PINB w Opolu z dnia 10 listopada 2016 r. o zastosowaniu wykonania zastępczego poprzez zlecenie A Sp. z o.o. w [...] na koszt i niebezpieczeństwo skarżącego prac obejmujących uzupełnienie pokrycia dachowego dostępnymi na rynku materiałami dekarskimi np. dachówką oraz podparcie i wzmocnienie bądź wymianę osłabionych wskutek pożaru elementów więźby dachowej o przybliżonej wartości 6 557,00 zł oraz zobowiązującego M. M. do wpłacenia kwoty 8.000 zł, tytułem zaliczki na poczet kosztów zastępczego wykonania obowiązku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 20 § 1 pkt 4, art. 128 § 1 pkt 2, art. 128 § 1a i § 2 w zw. z art. 130 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej nadal u.p.e.a. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontroli sądowo-administracyjnej podlegają także postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z unormowania powyższego wynika, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na postanowienia wydane w toku postępowania egzekucyjnego w administracji w przedmiocie wykonania zastępczego w celu przymuszenia do wykonania określonej czynności, wynikającej z tytułu egzekucyjnego. Zaznaczyć należy także i to, że skoro zaskarżone postanowienie dotyczy postępowania egzekucyjnego, to tym samym wyznacza ono granice przedmiotowe sprawy i granice możliwości zastosowania art. 134 § 1 P.p.s.a. Powyższe oznacza, iż Sąd bada wyłącznie legalność i poprawność prowadzonego postępowania egzekucyjnego, co wynika wprost z art. 29 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powyższe wskazania należało uznać za niezbędne, jako, że skarżący w toku postępowania egzekucyjnego nie godził się nie tylko z zastępczym wykonaniem nałożonego na wszystkich współwłaścicieli nakazów, ale również kwestionował wybór przez organ jego osoby, jako podmiotu będącego zobowiązanym do zrealizowania orzeczonych nakazów. W aktach administracyjnych sprawy zalega natomiast tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji świadczeń niepieniężnych wystawiony w dniu 25 maja 2016 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Dodać należy również, że Sąd zawsze związany jest granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może orzekać w sprawie nieobjętej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1354/05, Lex nr 312009 i wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1246/96, Lex nr 35893). Przechodząc do dalszego badania zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu należy pamiętać, iż postanowienie to zostało wydane na skutek niewykonania przez zobowiązanego nałożonego nakazu, pomimo zastosowania grzywny w celu przymuszenia. Podstawą prawną tego rodzaju środka egzekucyjnego był art. 119 § 1 u.p.e.a., który stanowił, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku zniesienia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Wyjaśnić należy, iż nałożenie tego rodzaju środka egzekucyjnego jest pochodną prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie, bowiem z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania obowiązku, przesłał pisemne upomnienie, zawierające wezwanie zobowiązanego do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią - postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W niniejszej sprawie, czego nie kwestionuje skarżący, wymóg ten został spełniony. Zauważyć jednak trzeba, że w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym, ustawodawca przewidział następujące środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia; wykonanie zastępcze; odebranie rzeczy ruchomej; odebranie nieruchomości; opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń; przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12b u.p.e.a.). Z uwagi na charakter prowadzonego postępowania, w okolicznościach niniejszej sprawy, organ egzekucyjny miał jednak możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wszystkich wyżej wymienionych, tj. nałożenia grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. Skoro grzywna w celu przymuszenia nie odniosła pożądanego skutku, to organ egzekucyjny zobowiązany był zastosować środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, gdyż jest to główna zasada w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd przychyla się do poglądów utrwalonych w judykaturze, że jeżeli organ egzekucyjny ma do wyboru grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze - tak jak w rozpoznawanej sprawie w ramach wykonania obowiązku rozbiórki obiektu - powinien wybrać wykonanie zastępcze, gdyż ono prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku (por. R.Hauser, Z.Leoński, A.Skoczylas "Postępowanie administracyjne w administracji. Komentarz", wyd. 4, wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2008, str. 46). Kolejność wyliczenia środków egzekucyjnych we wskazanym wyżej art. 1a pkt 12b u.p.e.a. nie może bowiem w żadnym wypadku prowadzić do konstatacji, że w pierwszej kolejności należy zastosować grzywnę w celu przymuszenia, a następnie wykonanie zastępcze (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2006 r., II OSK 463/05, Lex nr 266471). Zdaniem Sadu, organ uprawniony był również do zobowiązania skarżącego do wpłacenia zaliczki w wysokości 8.000 zł na koszty wykonania zastępczego. Zgodnie bowiem z art. 128 § 2 u.p.e.a. w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Rozstrzygniecie w tym zakresie jest uzasadnione tym, że nie zawsze organ egzekucyjny ma możliwość wyegzekwowania odpowiedniej kwoty pieniężnej i zrealizowania obowiązku za zobowiązanego na koszt Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Organ egzekucyjny zleca natomiast wykonanie egzekwowanych czynności określonemu przez siebie podmiotowi, o czym zawiadamia zobowiązanego, a po zakończeniu czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wykonaniu egzekwowanego obowiązku i równocześnie doręcza mu wykaz kosztów wykonania zastępczego (z wezwaniem do uiszczenia na pokrycie tych kosztów odpowiedniej kwoty w oznaczonym terminie oraz z uprzedzeniem, że w razie nieuiszczenia tej kwoty w terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych) - art. 133 u.p.e.a. Przepis ten nakłada zatem na organ egzekucyjny różne obowiązki, z których jeden polega na rozliczeniu kosztów wykonania zastępczego poprzez doręczenie zobowiązanemu ich wykazu, ale dopiero po zakończeniu czynności egzekucyjnych. W drodze wykonania zastępczego - niemożliwym jest, bowiem dokładne określenie kosztów przed ich rzeczywistym poniesieniem. W świetle powyższych uregulowań stwierdzić należy, iż ustalenie wysokości zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego musiało zostać pozostawione przez ustawodawcę uznaniu organu administracyjnego. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy zaakceptować należy stanowisko organów dotyczące ustalenia wysokości zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Organ I instancji zobowiązując skarżącego do uiszczenia zaliczki w wysokości 8.000 zł, wyjaśnił, że kwota ta zostanie przeznaczona na pokrycie kosztów związanych z wykonaniem obowiązków określonych w tytule wykonawczym, które określone zostały przez podmiot mający je wykonać na kwotę 8.065,11 zł. W świetle powyższego, nie można uznać, iż organy administracji dopuściły się przekroczenia uznania administracyjnego. Zaliczka w wysokości 8.000 zł stanowi bowiem realne zabezpieczenie niezbędnych kosztów umożliwiających realizację nałożonego, a niewykonanego przez skarżącego obowiązku, zwłaszcza jeśli się zważy, iż skarżący nie uiścił grzywny powołując się na brak środków finansowych. W ocenie Sądu, zaliczka może być ustalona w wysokości odpowiadającej prognozowanym (przewidywanym) kosztom. Niezależnie od powyższego, na co wskazały również organy, po zakończeniu czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny będzie miał obowiązek doręczyć skarżącemu wykaz wszystkich poniesionych kosztów wykonania zastępczego i w sytuacji stwierdzenia nadwyżki, niewykorzystaną część zaliczki zwrócić. Okolicznością, która przesądziła o konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia spowodowana było utrzymanie w całości przez organ II instancji postanowienia organu I instancji, w tym także w zakresie terminu uiszczenia przez skarżącego zaliczki. Organ I instancji w pkt 2 postanowienia ustalił termin wpłaty zaliczki na dzień 9 grudnia 2016 r. Postanowienie PINB w Opolu nie zostało zaopatrzone w rygor natychmiastowej wykonalności i nie było ostateczne, gdyż skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia zażalenia. Skarżący skorzystał z tego prawa, co spowodowało, że nie był zobowiązany do uiszczenia żądanej zaliczki w terminie określonym przez organ I instancji. W dacie orzekania przez OWINB (organ II instancji), tj. w dniu 3 lutego 2017 r. zakreślony postanowieniem PINB w Opolu termin już upłynął. Organ II instancji rozpoznając zatem ponownie sprawę, jeśli nie dostrzegał żadnych innych wad, winien uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do terminu uiszczenia zaliczki i orzec ustalając w tym zakresie skarżącemu nowy termin dla dokonania tej czynności. Utrzymanie przez organ II instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w całości orzeczenia organu I instancji spowodowało, że skarżący pozbawiony został możliwości uiszczenia zaliczki w określonym terminie. Należy nadto zwrócić uwagę, że organ I instancji w pkt 1 postanowienia określił wadliwie przybliżoną kwotę zastępczo wykonywanych robót na 6.557 zł. Analiza akt administracyjnych dowodzi, że kwota ta nie odpowiada ofercie wykonawcy, gdyż nie zawiera podatku, a więc nie stanowi przybliżonej kwoty kosztów związanych z zastępczym wykonaniem nałożonych na skarżącego obowiązków. Zgodnie zaś z art. 128 § 1a u.p.e.a. postanowienie, o którym mowa w § 1 pkt 2, zawiera również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie zaś w punkcie 3 wyroku spowodowane jest dwukrotnym uiszczeniem przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 100 zł, co dało łącznie kwotę 200 zł (por. k - 27 i 28 akt). Tym samym nadpłacony wpis w wysokości 100 zł podlegał zwrotowi. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193, ze zm.) wpis stały od skargi na postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym wynosi 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło