II SA/Op 144/08

WyrokWSA w Opolu2008-10-16

Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły postępowanie naprawcze w sprawie samowoli budowlanej, opierając się na niekompletnym materiale dowodowym i naruszając zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i zasadę czynnego udziału stron?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organy nadzoru budowlanego przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) i zasady czynnego udziału stron (art. 10 K.p.a.). Organy nie podjęły wystarczających działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły jednoznacznie zakresu inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z 1968 r. i nie wystąpiły o udostępnienie kompletnego projektu budowlanego. Ponadto, nie zapewniono stronom czynnego udziału w postępowaniu, a uzasadnienie decyzji było wadliwe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej H. B. doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego w zakresie wykonania otworu okiennego nr 1, ze względu na naruszenie przepisów dotyczących odległości od sąsiedniego budynku. H. B. twierdził, że budynek istniał od dawna i prace wykonano zgodnie z pozwoleniem z 1968 r., a otwory okienne istniały od 1970 r. Organy nadzoru budowlanego utrzymały w mocy decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego, opierając się na projekcie budowlanym z nadbudowy, który według nich przewidywał luksfery, a nie okna. H. B. zaskarżył decyzję do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że nie podlega ona wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, Przedmiotem skargi H. B. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego O. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] nakazującą doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku mieszkalno-gospodarczego zlokalizowanego w P. [...], a to w zakresie wykonania otworu okiennego zgodnie ze szkicem lokalizacyjnym. Wydanie tych decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu. Po zawiadomieniu J. M. z dnia 24 września 2007 r. zarzucającego, iż jego sąsiad H. B. nielegalnie wstawił okna w budynku mieszkalnym między ich posesjami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] w trybie art. 81 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zawiadomił o przeprowadzeniu kontroli w sprawie wstawienia okien w budynku mieszkalnym w P. [...]. W czasie kontroli dokonanej 30 października 2007 r. pracownicy organu stwierdzili istnienie w elewacji budynku mieszkalnego od strony posesji J. M. czterech otworów okiennych zaznaczonych cyframi od 1 do 4 na szkicu sytuacyjnym. W protokole zaznaczono, że otwór okienny nr 1 wypełniony jest jedynie plastikową ramą okienną bez przeszklenia. Wokół ramy widoczne są ślady wykonywanych robót murarskich. Otwór nr 2 posiada stolarkę drewnianą z szybą zwykłą. Otwór okienny nr 3 ma także stolarkę drewnianą, a w nim zamontowane okno skrzydłowe z szybą zwykłą. Wskazane okna nr 1, 2, i 3 zlokalizowane są na parterze budynku. Natomiast otwór oznaczony nr 4 zlokalizowany jest na piętrze i jest w nim zamontowane okno z PCV, otwierane z przeszkleniem zwykłym. Dalej kontrolujący ustalili, że długość budynku mieszkalnego w elewacji, gdzie zlokalizowane są otwory okienne wynosi 12,63 m a odległość tej elewacji od sąsiadującego z nim budynku położonego na działce J. M. wynosi 4,16 m mierzona od krawędzi okna nr 1 i 4,40 m mierzona od krawędzi budynku położonej przy ulicy. Kontrolujący zaznaczyli także, że "K. B. obecny przy oględzinach ojciec inwestora H. B. nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających legalność wykonanych robót". Okazał natomiast decyzję byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z 19 marca 1968 r. stanowiącą pozwolenie na budowę w postaci nadbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego i budowy chlewni. Ponadto K. B. oświadczył wobec kontrolujących, że otwór okienny nr 1 około miesiąc wcześniej został częściowo zamurowany i w miejsce istniejącego okna wstawiono ramę która ma mieć szybę zwykłą, wszystkie okna istnieją od 1970 r. W czasie kontroli nie był obecny H. B. Decyzją z [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r, nr 98 poz. 1071 ze zm.) nakazał H. B. doprowadzenie budynku mieszkalno-gospodarczego w P. [...] w zakresie wykonania otworu okiennego nr 1 do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu podniesiono, że istotą przeprowadzonego postępowania było nakazanie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w ścianie budynku do stanu poprzedniego. Organ przyjął, że wykonanie otworów okiennych w odległości 4,16 m od sąsiedniego budynku istniejącego na działce J. M. narusza § 271 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., nr 75 poz. 690 ze zm.), które określa odległość między zewnętrznymi ścianami budynków nie będącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego a mającymi na powierzchni większej niż 65 % klasę odporności ogniowej "E". Dodano, że najmniejsza odległość między ścianami budynku zgodnie z tym § wynosi 8 m i jest o prawie połowę większa w stosunku do istniejących między spornymi budynkami. Dlatego zdaniem organu należało wydać decyzję w postępowaniu naprawczym zmierzającym do doprowadzenia stwierdzonych nieprawidłowości do stanu zgodnego z prawem budowlanym. H. B. złożył odwołanie i domagał się uchylenia decyzji I instancyjnej. Zarzucał, że budynek istnieje od 1840 r. a prace wykonano w 1968 r. zgodnie z pozwoleniem budowlanym i obecne roboty nie zmieniły układu okien spornej ściany. Organ odwoławczy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji a w uzasadnieniu podkreślił, że badając sprawę organy nadzoru budowlanego oparły poczynione ustalenia na zatwierdzonym projekcie budowlanym nadbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego. Zdaniem organu w spornej elewacji południowej według dokumentacji istnieją trzy otwory okienne z otworami, a adnotacje o luksferach istnieją zarówno na rzucie przyziemia jak i na rzucie pietra. Zdaniem organu należy uznać za udowodnione, że wymienione w sentencji decyzji organu I instancji otwory okienne miały być wykończone luksferami. Ponadto ta sama dokumentacja ma wskazywać , że budynek nie miał w 1968 r. okna oznaczonego nr 2. Ustalenie, że w późniejszym czasie nastąpiła zmiana istniejących otworów z luksferami na zwykłe szklane okna oznacza, że właściciel budynku dokonał samowoli budowlanej. Do tak wykonanych robót zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego . W omawianej sprawie roboty budowlane zostały już zakończone. Dlatego organ nie stosował przepisów o wstrzymaniu robót, lecz przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 i § 271 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. Organ reasumując podkreślił, że przywrócenie stanu poprzedniego doprowadzi do sytuacji kiedy zachowane zostaną warunki bezpieczeństwa pożarowego przewidziane w przepisach prawa. Istnienie okien w obecnym kształcie powoduje zwiększenie powierzchni zagrożenia pożarowego i w konsekwencji niebezpieczeństwo przenoszenia ognia między sąsiednimi budynkami. Za nieprawdziwe uznano argumenty odwołania jakoby istniejące otwory okienne były w budynku co najmniej od 1968 r. W skardze wniesionej do Sądu H. B. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego uznając ją za krzywdzącą. Ponownie podnosił, że przebudowany w 1968 budynek posiadał 4 otwory okienne w spornej ścianie a otwory te nie były wypełnione pustakami szklanymi zwanymi popularnie luksferami, lecz oknami z ramą drewnianą i nakaz przywrócenia stanu pierwotnego mógłby ewentualnie polegać na wymianie ramy plastikowej na ramę drewnianą. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Ponieważ strony nie były w sprawie reprezentowane przez adwokata lub radcę prawnego wypada rozpocząć od wskazania na przepisy regulujące zakres kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprowadza się zatem do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Dlatego od razu trzeba zaznaczyć, że nawet przy uwzględnieniu skargi Sąd nie wydaje rozstrzygnięć merytorycznie załatwiających postępowanie administracyjne. Rozważania w zakresie dokonanej przez Sąd oceny legalności rozpocząć należy od wskazania, iż podstawę prawną działania organów w sprawach dotyczących samowoli budowlanej, stanowi obecnie ustawa z dnia ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), normująca przebieg procesu budowlanego, prawa i obowiązki jego uczestników, kwestie dotyczące użytkowania, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, jak również zasady podejmowania w tych dziedzinach działań przez organy administracji publicznej. Ponieważ jednak postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest postępowaniem administracyjnym, do postępowania tego zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej K.p.a., regulującej postępowanie przed organami administracji publicznej. Jedną z generalnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 K.p.a. jest zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ obowiązany jest do podjęcia w postępowaniu wyjaśniającym wszelkich działań niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Realizację tej zasady przewiduje przede wszystkim art. 77 § 1 Kp.a., stosownie do którego organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 75 § 1 K.p.a. zobowiązany jest przy tym dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności jako dowód może przyjąć dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz wynik dokonanych oględzin. Zgodnie z art. 80 K.p.a. oceniając, czy dana okoliczność została udowodniona, organ winien jednak uwzględnić cały materiał dowodowy. Stosownie do wskazanych regulacji, dokonanie przez organ ustaleń i oparcie rozstrzygnięcia tylko na części dowodów, z pominięciem niektórych z nich uznać należy za naruszenie przepisów postępowania. Dostrzec przy tym trzeba, iż naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nastąpi nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa bowiem na organie, który w tym zakresie obowiązany jest między innymi do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wystąpienia do strony z żądaniem przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń, czy też wystąpienia do innych organów lub instytucji o udzielenie będących w ich posiadaniu informacji bądź udostępnienie dokumentów, mogących przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej koresponduje zasada czynnego udziału stron w postępowaniu. Sformułowana ona została w art. 10 § 1 K.p.a. stanowiącym, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie obowiązane są zapewnić wszystkim podmiotom, którym przysługuje status strony, czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z uwagi na zakres obowiązków organów administracji publicznej związanych z realizacją zasady czynnego udziału stron w postępowaniu dostrzec można, iż zasada ta skonkretyzowana została w innych przepisach regulujących postępowanie administracyjne. Stosownie do zasady czynnego udziału stron w postępowaniu na organie prowadzącym postępowanie, ciąży bowiem obowiązek powiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 K.p.a.), umożliwienia im aktywnego uczestnictwa w postępowaniu, tj. m.in. umożliwienia im dostępu do akt sprawy (art. 73 i 74 K.p.a.) oraz zgłoszenia dowodów (art. 78 K.p.a.), zawiadomienia o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu (art. 79 § 1 K.p.a.), jak również umożliwienia wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji ( art. 81 K.p.a.). Przypadki, w których organ może odstąpić od realizacji obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, określone zostały w art. 10 § 2 K.p.a. W myśl § 3 zobowiązany jest on jednak utrwalić przyczyny odstąpienia od tego obowiązku w formie notatki, jak również zgodnie z art. 107 K.p.a. uwzględnić okoliczności stanowiące przyczynę odstąpienia w uzasadnieniu decyzji. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, iż uzasadnienie decyzji, jako jej integralna część, winno wyjaśniać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. organ obowiązany jest zatem wskazać w uzasadnieniu swoje stanowisko w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy i podać jego motywy, wyjaśnić podstawę prawną decyzji oraz dokonać oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle konkretnych przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznać należało, że wydano ją z naruszeniem art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Jednocześnie uwzględniając ustalenia organów w zakresie zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego oraz treść decyzji stwierdzić należy, iż w ramach postępowania wyjaśniającego nie podjęto w postępowaniu administracyjnym stosownych czynności zmierzających do ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności nie ustalono jednoznacznie zakresu inwestycji objętej pozwoleniem na budowę w oparciu o projekt budowlany z 1968 r. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, nie podjął działań w celu ustalenia, czy projekt na podstawie którego udzielono skarżącemu pozwolenia na budowę (nadbudowę), uwzględniał 4 okna na ścianie południowej budynku mieszkalnego jako części inwestycji. W tym zakresie organy w szczególności nie zwróciły się do urzędów będących w posiadaniu projektu o jego udostępnienie. Oparły się natomiast na utrwalonych fotograficznie zdjęciach części "projektu technicznego roboczego będącego załącznikiem do decyzji byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z 19 marca 1968 r.", a stanowiącej pozwolenie na budowę. Tamtą inwestycję realizował ówczesny właściciel nieruchomości K. B. Tenże K. B. i żona H. B. zostali przez kontrolujących potraktowani jako strona postępowania administracyjnego, mimo, że z wypisu z rejestru gruntów w oparciu o który ustalono krąg zainteresowanych nie wynikało, aby nieruchomość objęta kontrolą stanowiła przedmiot współwłasności z K. B. lub była przedmiotem wspólności majątkowej małżeńskiej M. i H. B. Ponadto pod nieobecność H. B. żadna z dopuszczonych w charakterze strony osób krewnych zamieszkałych z nim nie wykazała się pełnomocnictwem udzielonym przez stronę. Dlatego należy ponownie zwrócić uwagę na treść art. 61 § 4 Kpa nakazującą zawiadomienie o wszczęciu postępowania prowadzonego z urzędu wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Jeżeli o czynnościach kontrolnych zawiadomiono w trybie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego tylko H. B. i J. M., to należy przyjąć, że tylko te osoby organ potraktował jako strony postępowania. Ponadto treść zawiadomienia z 2 października 2007 r. zawiera wewnętrzną sprzeczność. Z jednej bowiem strony zawiadamia o "czynnościach kontrolnych" podejmowanych przez organ na podstawie art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, a z drugiej poucza o treści art. 79 § 2 Kpa sugerując, że strona ma prawo brać udział w "oględzinach". Dlatego należy wyraźnie podkreślić, że czynności kontrolne z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego nie są tożsame z oględzinami jako czynnością procesową przewidzianą przez art. 79 Kpa. Z oględzin sporządza się protokół ( art. 67 § 2 pkt 3 Kpa ) podlegający szczególnym wymogom co do formy i treści, a także czynności organu towarzyszących jego sporządzaniu ( por. art. 68 – 72 Kpa ). Z czynności kontrolnych także sporządza się protokół, który jednak nie łączy się z zachowaniem wszystkich wymogów typowych dla procesowej instytucji oględzin. W realiach rozpoznawanej sprawy dokument sporządzony 30 października 2007 r. nie został oznaczony jednoznacznie. Nie wykreślono zbędnych tekstów zastosowanego druku ani nie zaznaczono w inny sposób czy przedstawiciele organu dokonują kontroli z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego czy też przeprowadzają oględziny z art. 79 § 1 Kpa. ( por. też wyrok WSA w Białymstoku, II SA/BK 196/07, dostępny na stronach internetowych NSA ). Dalej załącznikiem do protokołu uczyniono odręczny szkic sytuacyjny spornej elewacji, który sentencja decyzji powołuje jako integralną część decyzji. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego szkic sytuacyjny nie zawiera żadnego opisu. Nie wiadomo kto go sporządził, nie jest opatrzony datą, ani podpisem. Jeżeli szkic sporządzony na potrzeby czynności kontrolnych ma stać się załącznikiem ( częścią integralną decyzji ) muszą być na nim poczynione stosowne adnotacje, w tym określające decyzję ( por. art. 107 § 1 i 2 Kpa ). W przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z takiej decyzji, szkic jako jedna całość z decyzją będzie tytułem wykonawczym , w oparciu o który jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dlatego załącznik do decyzji stanowiący jej integralną część już z samej definicji musi być doręczony stronom. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi taka okoliczność nie wynika, a przecież załącznik do decyzji winien dzielić jej los. ( por. też wyrok WSA w Rzeszowie II SA/Rz 202/06 niepubl.) Kolejnym uchybieniem w postępowaniu administracyjnym było oparcie wydanej decyzji na kserokopiach dokumentów. Niepoświadczona kserokopia (fotokopia) dokumentu nie może być uznana za dowód w sprawie. Tymczasem organ I instancji w czasie kontroli uzyskał zdjęcia części kart pozwolenia na budowę i projektu technicznego, w dużej mierze nieczytelnych, który załączył do akt bez żadnego opisu ( por. wyrok NSA z 20 maja 2003 r., III SA 110/03 opubl. LEX 148853). Takie dokumenty nie mogły stanowić podstawy wydanej decyzji, zwłaszcza w sytuacji kiedy odwołujący się H. B. zaprzeczał, aby przebudowa budynku mieszkalnego w 1968 r. nie dopuszczała w ścianie południowej otworów okiennych z szybą. Na tą okoliczność strona załączyła do odwołania "Inwentaryzację rzutu przyziemia", co prawda też w wersji kserograficznej, niemniej rzeczą organu odwoławczego było ustosunkowanie się do tych zarzutów. Samo stwierdzenie decyzji II instancji, że "argumenty odwołania nie polegają na prawdzie", bo z dokumentów wynika, "że w 1968 r. miał on 3 otwory okienne wypełnione luksferami" nie jest spełnieniem wymogów procedury z art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Zwłaszcza, że organy nie wyznaczyły stronom terminu z art. 10 § 1 Kpa, co w konsekwencji oznacza także naruszenie art. 81 Kpa, przez brak możliwości wypowiedzenia się strony co do przeprowadzonych dowodów. Zachowanie tych zasad było w sprawie o tyle istotne, że H. B. nie uczestniczył w czynnościach organu przeprowadzonych 30 października 2007 r., a organ nie wystąpił do właściwego urzędu o przedłożenie oryginału decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z kompletnym projektem technicznym. Sąd podjął taką próbę, lecz bezskutecznie. W postępowaniu sądowym znajduje jednak zastosowanie tylko przepis art. 106 § 3 P.p.s.a, który ogranicza postępowanie dowodowe przed Sądem, tak co do środków dowodowych ( z dokumentu ), jak i przesłanek prowadzenia dowodu. Niezależnie od tego trzeba zważyć, że sąd administracyjny nie jest III instancją administracyjną dokonującą własnych ustaleń i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu winien odnieść się organ odwoławczy w wydanej decyzji, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami Kpa. Na koniec godzi się przypomnieć, ze w myśl art. 84 ust. 1 Prawa budowlanego do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Z kolei według art. 84 a ust. 1 pkt 1 tej ustawy kontrola zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego obejmuje m.in. kontrolę zgodności wykonywania robót z przepisami, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. W oparciu o tak wyznaczony zakres uprawnień organy nadzoru budowlanego zobligowane są do przeprowadzania postępowania kontrolnego, a następnie na podstawie ustalonych w trakcie kontroli okoliczność faktycznych do zastosowania odpowiednich przepisów prawa budowlanego. Czynności kontrolne nawet prawidłowo przeprowadzone nie zwalniają z podejmowania czynności procesowych przewidzianych procedurą administracyjną, w tym należytego postępowania dowodowego. Dlatego w toku ponownego rozpoznawania sprawy, po zgromadzeniu dowodów dostępnych na gruncie art. 75 § 1 Kpa organ ustali istotne okoliczności faktyczne sprawy, w tym dotyczące przebudowy budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia z 1968 r. oraz prowadzonych ewentualnie później robót budowlanych wprowadzających zmiany w obiekcie, a następnie zastosuje przepisy prawa budowlanego z daty wykonywania robót mając na względzie przepisy intertemporalne zawarte w ustawach Prawo budowlane z 31 stycznia 1961, z 24 października 1974 r. lub z 7 lipca 1994 r. Organ weźmie także pod uwagę, że przepisy cytowanego rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki stosuje się do budynków "sytuowanych" pod rządami rozporządzenia. Nie każda przebudowa istniejącego budynku będzie podlegała przepisom obecnie obowiązującego rozporządzenia, zwłaszcza, że zaskarżona decyzja zarzuca skarżącemu dokonanie przebudowy także przed wejściem rozporządzenia w życie (por. § 1, § 2 i § 330 cyt. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., oraz wyrok NSA z 14 listopada 2006 r., II OSK 1333/05 opubl. ONSA i WSA 2007/4/99 ). Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c należało uchylić zaskarżoną decyzję, a o jej wykonalności orzec na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd nie orzekał o należnych ewentualnie skarżącemu kosztach postępowania sądowego, gdyż mimo stosownego pouczenia w trybie art. 6 i 210 § 1 P.p.s.a skarżący takie koszty nie zgłosił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło