II SA/Op 147/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [..] nr [...] w [...] na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 5 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 14 października 2015 r., nr [...], Starosta Brzeski zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. K. pozwolenia na budowę obejmującego: - przebudowę wraz z rozbudową budynku usługowego znajdującego się na działce nr a na budynek usługowo-mieszkalny, - przebudowę budynku gospodarczego na działce nr a, - rozbudowę budynku usługowego znajdującego się na działce nr a o jednokondygnacyjną część usługową, - budowę instalacji wewnętrznej (gazowej i hydrantowej) oraz wentylacji mechanicznej, - budowę projektowanych masztów reklamowych na działce nr b, - rozbiórkę budynku gospodarczego i ogrodzenia na działce nr a i, c, na działkach oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków numerami: b, a, c – obręb [...]. Wojewoda Opolski decyzją z dnia 5 lutego 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Nie godząc się z zapadłą w sprawie decyzją Wojewody Opolskiego, Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] nr [...] w [...], reprezentowana przez radcę prawnego M. B., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 14 października 2015 r., nr [...]. Uzasadniając wniosek wskazano, że adresowany jest on zarówno do organu II instancji, jak i do sądu administracyjnego. Podniesiono, że Wspólnota w piśmie z dnia 27 stycznia 2016 r. zaprezentowała swoje stanowisko, które zostało zignorowane przez organ II instancji, który to organ nie podjął polemiki z przedstawionymi argumentami. Zdaniem Wspólnoty, rozbudowa przedmiotowego obiektu, budowa rampy rozładunkowej dla planowanych marketów tuż pod oknami mieszkań członków Wspólnoty spowoduje, że oddziaływanie będzie na tyle uciążliwe, że normalne korzystanie z lokali mieszkalnych będzie niemożliwe. Skarżąca podniosła, że próbowała podjąć rozmowy z inwestorem, jednak organy nie nadały temu procesowej formy, bowiem w sprawie nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej. Z tych względów brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje rozpoczęcie prac budowlanych, których następstwa będą trudne do odwrócenia, na potwierdzenie czego Wspólnota wskazała na pismo inwestora z dnia 8 lutego 2016 r. Ponadto skarżąca podniosła, że wydanie zaskarżonej decyzji spowodowało konsekwencje w postaci niemożności wykonywania prawa służebności przez mieszkańców Wspólnoty, które zostały jej zagwarantowane w umowie sprzedaży z dnia 28 marca 2000 r. Już dziś bowiem, inwestor ogranicza prawo przejazdu i przechodu stawiając znaki. Dodatkowo, w ocenie skarżącej, wykonanie praw z pozwolenia na budowę zupełnie wyłączy możliwość korzystania ze służebności. Z tych względów, trudno uznać, że rozpoczęcie prac budowlanych, będzie można przywrócić do stanu poprzedniego lub też, że koszty z tym związane będą niewspółmierne. Ponadto, oddziaływanie związane z budową, a potem funkcjonowaniem zaplecza dwóch marketów pod oknami budynku mieszkalnego, nie jest normalnym oddziaływaniem związanym z sąsiedztwem budynków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ nie odniósł się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a z akt sprawy nie wynika, aby wydał w tym przedmiocie, stosowne orzeczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 z późn. zm.- zwanej dalej "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., należy wiązać z sytuacją, która może powstać (hipotetycznie), gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie, na skutek uwzględnienia skargi, akt ten zostanie wzruszony. Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że |wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Wniosek skarżącego o wstrzymanie zmierza więc do zastosowania przez sąd wyjątkowej instytucji, jaką jest wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji lub postanowienia. Należy zatem przyjąć, że przywołany przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. ustanawia dwie przesłanki, które dają możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji: pierwszą z nich jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a drugą niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 816/15; postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 752/14; dostępne na stronie internetowej NSA pn.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.gov.pl). Wobec powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. W tym celu konieczne jest jednakże przedstawienie przez wnioskodawców konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Strona musi zatem wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd powinien bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która - co należy podkreślić - jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a. Stanowisko, mówiące o tym, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, jest powszechne i niekwestionowane w orzecznictwie sądowym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt II OZ 920/14; z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt I OZ 716/14; z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 498/14, dostępne na: www.nsa.gov.pl). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń i okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione według przesłanek wskazanych w ustawie. Skarżąca wskazała, że rozbudowa przedmiotowego obiektu, budowa rampy rozładunkowej dla planowanych marketów tuż pod oknami mieszkań członków Wspólnoty spowoduje, że oddziaływanie będzie na tyle uciążliwe, że normalne korzystanie z lokali mieszkalnych będzie niemożliwe. Jej zdaniem, wykonanie praw z pozwolenia na budowę zupełnie wyłączy możliwość korzystania ze służebności i tym zakresie pozbawi mieszkańców budynku prawidłowe korzystanie z budynku, zgodne z zasadami jakie przyjęto w aktach notarialnych kupna mieszkań. Zdaniem Sądu, ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie skutków materialnych i prawnych, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. W przypadku takiej inwestycji jak przebudowa i rozbudowa budynku wraz z infrastrukturą techniczną istotne znaczenie ma wyważenie racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego (właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której mają być prowadzone roboty budowlane) oraz interesów inwestorów, którzy dążą do jak najszybszego zrealizowania obiektu i którym przysługuje prawo do zabudowy działki. Należy zatem zauważyć, że mamy w sprawie do czynienia z budową całkiem nowego obiektu na niezabudowanym terenie, a wykonanie zaskarżonej decyzji przez podjęcie prac budowlanych, wpłynie niekorzystnie na realizowanie przez inwestora służebności gruntowej mieszkańców, co zostało już podniesione we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (por. pismo inwestora z dnia 8 lutego 2016 r. dotyczące wezwania do usunięcia samochodów). Tym samym, utrudni lub wręcz uniemożliwi korzystanie przez mieszkańców Wspólnoty z własnej nieruchomości. Podniesione argumenty wniosku, w tym również uciążliwość związana z prowadzoną inwestycją, stanowią w ocenie Sądu podstawę do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na zasadzie art. 61 § 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.