II SA/Op 18/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego postanawia odrzucić skargę. W. J. (zwany dalej: "skarżącym") reprezentowany przez adwokata T. G., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Na skutek wykonania zarządzeń z dnia 26 i 27 stycznia 2022 r. Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez: - wskazanie numeru PESEL skarżącego; - złożenie do sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi; - nadesłanie 2 egzemplarzy skargi własnoręcznie podpisanej, bądź 1 egzemplarza oryginału skargi (własnoręcznie podpisanej) i 1 egzemplarza jej kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem. Wezwano także pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, określonego stosownie do § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Poinformowano jednocześnie, że przesłana do tut. Sądu skarga nie zawiera własnoręcznego podpisu pełnomocnika skarżącego, a także, że pomimo oznaczenia pełnomocnictwa jako załącznika skargi - nie zostało ono do skargi dołączone, podobnie jak nie dołączono dowodów uiszczenia opłaty skarbowej i opłaty od skargi. Opisane wezwania zawierały pouczenia, że niezastosowanie się do ich treści w wyznaczonym przez Sąd terminie, spowoduje odrzucenie skargi. Zostały one doręczone skutecznie pełnomocnikowi skarżącego w dniach 4 lutego 2022 r. i 8 lutego 2022 r., obydwa do rąk M. C., co potwierdzają pocztowe potwierdzenia odbioru przesyłek znajdujące się w aktach sprawy (por. k-20 i k-21 akt). W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2022 r. oświadczył, że skarżący cofa wniesioną w sprawie skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a." Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do regulacji odczytywanych łącznie, a zawartych w art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z regulacji tej wprost wynika, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a warunki te określa art. 46 p.p.s.a. Na podstawie art. 46 § 2 pkt 1 lit b) p.p.s.a., pismo strony (skarga), w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Dodatkowo, skarga powinna zostać podpisana stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawa, każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. (popisanie skargi przez osobę upoważnioną za stronę, która nie może się podpisać), podpis musi być własnoręczny. Tym samym jest to jedyny element treści pisma procesowego, dla którego ważności nie jest obojętne, w jakiej formie jest złożony, co potwierdza także aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I OZ 181/21, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a stanowi, że skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, jest jej odrzucenie (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 7/10, publ. LEX nr 578341). Dodatkowym warunkiem dopuszczalności skargi jest uiszczenie przez stronę stosownego wpisu, bowiem sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Natomiast skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Ponieważ skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie czyniła zadość powyższym wymaganiom formalnym i fiskalnym, pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia tych braków w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Bezspornym jest, że w przedmiotowej sprawie wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego. Wezwanie w zakresie uzupełnienia braków przez wskazanie numeru PESEL i złożenia pełnomocnictwa procesowego oraz uiszczenia wpisu od skargi, zostały doręczone w dniu 4 lutego 2022 r. Wezwanie o nadesłanie odpisów skargi zostało natomiast doręczone w dniu 8 lutego 2022 r. O powyższym świadczą zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy (k-20 i 21 akt). W zakreślonym w wezwaniach terminach, pełnomocnik skarżącego nie usunął jednak braków formalnych skargi, ani nie uiścił wymaganego w sprawie wpisu sądowego. W piśmie z dnia 16 lutego 2022 r. oświadczył natomiast, że skarżący cofa skargę. Wyjaśnienia przy tym wymaga pogląd Sądu przyjęty w sprawie, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi może być jedynie kierowane do autora tejże skargi (pełnomocnika), choć orzecznictwo sądów administracyjnych co do skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika, nie jest jednolite. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że w takiej sytuacji skargę należy odrzucić, bez dodatkowego wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, którego nie uzupełnił pełnomocnik. Wynikająca bowiem z art. 34 p.p.s.a. zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym polega na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika. Skoro więc skarżący powierzył prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, w zaufaniu do jego wiedzy i kompetencji, to ten, zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., obowiązany był dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ewentualne braki w tym zakresie pełnomocnik powinien natomiast uzupełnić samodzielnie jako konsekwencje swojego działania i brak jest podstaw, aby wymagać w tym zakresie aktywności od podmiotu, w imieniu którego skargę złożono. (por. pogląd w postanowieniu NSA z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od profesjonalnego pełnomocnika można bowiem oczekiwać znajomości ciążących na nim obowiązków zawodowych. Ponadto, w ocenie Sądu, rozwiązanie polegające na dodatkowym wezwaniu strony skarżącej do nadesłania pełnomocnictwa lub podpisania skargi prowadzi do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, a więc zasady równości wobec prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Strona korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika nie powinna z tego tytułu korzystać z dodatkowych przywilejów. Przywilejem takim byłoby wzywanie strony do uzupełnienia braków skargi wobec niewykonania wezwania przez jej pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się natomiast do zawartego w piśmie z dnia 16 lutego 2022 r. oświadczenia o cofnięciu skargi zauważyć należy, że Sąd nie mógł uwzględnić tego oświadczenia pełnomocnika skarżącego. Wprawdzie w świetle art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie takie z reguły wiąże sąd (chyba, że sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności), jednakże takie badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wniesiona została skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07 dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). A taka sytuacja nie zaistniała w sprawie, co wywiedziono wyżej. Istotnym jest również, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi a skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Uwzględniając powyższe, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, jak w sentencji postanowienia.