II SA/Op 193/11
WyrokWSA w Opolu2011-07-19
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie ustaleń postępowania mediacyjnego, która nie odpowiada treści tych ustaleń i obowiązującym przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie ustaleń postępowania mediacyjnego, która nie odpowiada treści tych ustaleń i nie znajduje oparcia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (w szczególności art. 138 K.p.a.), podlega uchyleniu. Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 117 § 1 P.p.s.a., jest zobowiązany do orzekania zgodnie z podjętymi ustaleniami i obowiązującym prawem, a zastosowanie nieznanych procedurze administracyjnej połączeń różnych rozstrzygnięć do tej samej decyzji I instancji jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący P. Z. wniósł skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie, która utrzymała w mocy decyzję uczelnianej komisji o odmowie przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zarządzono mediację, w której ustalono, że skarżący wycofa skargę w zakresie stypendium mieszkaniowego, a organ uchyli decyzję II instancji w zakresie odmowy przyznania stypendium na wyżywienie i stypendium socjalnego oraz wyda nową decyzję. Organ odwoławczy wydał decyzję umarzającą postępowanie w zakresie stypendium mieszkaniowego i utrzymującą w mocy decyzję w części odmawiającej przyznania stypendium socjalnego oraz na wyżywienie. Skarżący wniósł kolejną skargę, domagając się uchylenia tej decyzji, podtrzymując zarzuty dotyczące błędnego uznania dochodów za utracone.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie z dnia [...] oraz stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stypendium mieszkaniowego i odmowy przyznania stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Przedmiotem skargi z dnia 10 stycznia 2011 r. wniesionej przez P. Z. była decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nysie z [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję uczelnianej Komisji Stypendialnej z [...] o odmowie przyznania stypendium na rok akademicki 2010/2011.
Sprawę tą zadekretowano w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu pod sygn. II SA/Op 61/11.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 115 § 1 i § 2 P.p.s.a. zarządzono w sprawie postępowanie mediacyjne. W toku mediacji strony ustaliły sposób załatwienia sprawy w granicach obowiązującego prawa, a w szczególności skarżący oświadczył, że wycofa skargę w zakresie stypendium mieszkaniowego, natomiast organ zobowiązał się, że uchyli decyzję II instancji z [...] w zakresie odmowy przyznania stypendium na wyżywienie i stypendium socjalnego oraz wyda nową decyzję, której treść uwzględniać będzie zasady postępowania wynikające z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.
W zakreślonym na posiedzeniu mediacyjnym terminie Odwoławcza Komisja Stypendialna przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie wydała na podstawie art. 117 § 1 P.p.s.a. decyzję z dnia [...], nr [...], mocą której powołując się na przepis art. 179 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym, § 7 pkt 1 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, będący załącznikiem do zarządzenia nr 29/2010 Rektora PWSZ w Nysie z dnia 30 lipca 2010 r. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. orzekł:
- po pierwsze o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o przyznanie stypendium mieszkaniowego;
- po drugie o utrzymaniu w mocy decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej z dnia [...], nr [...], w części odmawiającej przyznania stypendium socjalnego oraz stypendium na wyżywienie.
W uzasadnieniu nowej decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania administracyjnego po złożeniu przez stronę wniosku o stypendium, a następnie nawiązując do ustaleń podjętych w toku mediacji stwierdził, że w zakresie postępowania o stypendium mieszkaniowe postępowanie podlegało umorzeniu, wobec cofnięcia żądania przez stronę.
Natomiast co do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie organ odwoławczy podniósł, że żądania wnioskodawcy nie mogą być uwzględnione, gdyż piśmiennictwo w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazuje, że przez utratę dochodów rozumie się między innymi utratę prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Dodatkowo zaznaczono, że w katalogu dochodów utraconych brak jest składników dochodu wymienionych w skardze. Odwołano się także do orzeczenia NSA w sprawie sygn. I OSK 1001/06, twierdząc, że nagroda jubileuszowa nie może być uznana za dochód utracony. Po doręczeniu decyzji z [...] P. Z. wniósł 2 maja 2011 r. skargę w trybie art. 118 § 1 P.p.s.a., składając ją w terminie bezpośrednio w sądzie.
Wnosząc o uchylenie decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej wydanej na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym, skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty podkreślając, że zarówno stypendium dla bezrobotnych pobrane przez jego matkę, jak i jednostkowe świadczenia ojca (w postaci nagrody jubileuszowej, ekwiwalentu za środki czystości i dodatku świątecznego) winny zostać uznane za dochód utracony.
Skargę na powyższą decyzję zadekretowano w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, pod sygn. II SA/Op 193/11 i w trybie art. 111 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 118 § 1 zdanie 2 P.p.s.a. rozpoznano łącznie z wcześniej wniesioną skargą w sprawie II SA/Op 61/11.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga z dnia 2 maja 2011 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą II SA/Op 193/11 zasługuje na uwzględnienie, choć zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Przede wszystkim należy odwołać się do tych wszystkich ogólnych rozważań, które dotyczą kognicji sądu administracyjnego i procedury przyznawania studentom pomocy materialnej w postaci stypendium na podstawie zapisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 2005, Nr 164, poz. 1365 ze zm.), a które powołano w rozpoznawanej łącznie z niniejszą sprawą, sprawie oznaczonej sygnaturą II SA/Op 61/11.
Zgodnie z dyspozycją art. 118 § 1 zdanie 2 P.p.s.a., jeżeli na akt wydany na podstawie ustaleń postępowania mediacyjnego wniesiono skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia aktu, skargę taką sąd rozpoznaje łącznie ze skargą wniesioną w sprawie na akt lub czynność, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne. Dlatego skarga P. Z. na decyzję wydaną w wyniku mediacji (II SA/Op 193/11) została łącznie rozpoznana ze skargą wniesioną w sprawie, w której przeprowadzono mediację (II SA/Op 61/11).
Połączenie oddzielnych spraw toczących się przed tym samym sądem w celu ich łącznego rozpoznania, jeżeli pozostają one ze sobą w związku (art. 111 § 2 P.p.s.a.) nie oznacza utworzenia jednej sprawy z chwilą wydania takiego zarządzenia. Połączenie spraw do łącznego rozpoznania, ale bez łącznego rozstrzygnięcia ma na celu rozpoznanie spraw w tym samym czasie na wspólnym posiedzeniu, z którego sporządzany jest protokół. Takie rozpoznanie łączne kończy się natomiast wydaniem dwóch samodzielnych orzeczeń sądowych.
Przedmiotem skargi i oceny w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego z [...], wydana w wyniku ustaleń podjętych w toku mediacji.
Zdaniem skarżącego zaskarżony akt winien być uchylony z przyczyn wskazanych już w sprawie II SA/Op 61/11, a zatem z uwagi na zawyżenie dochodu rodziny i dochodu na osobę przez nieuwzględnienie – jako dochodu utraconego - części składników wynagrodzenia ojca i stypendium szkoleniowego matki.
Ocena tak sformułowanych zarzutów skargi byłaby zdaniem sądu przedwczesna. Trzeba zważyć, że zgodnie z art. 117 § 1 P.p.s.a. na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym, organ uchyla lub zmienia zaskarżony akt albo wykonuje lub podejmuje inną czynność, stosownie do okoliczności sprawy, w zakresie swojej właściwości i kompetencji.
Zatem zakres i forma orzekania organu uregulowana w tym przepisie jest ściśle określona. Ogranicza ją treść podjętych ustaleń i obowiązujące prawo. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy zobowiązał się w toku mediacji do uchylenia dwóch decyzji z [...] i orzeczenia w zakresie stypendium na wyżywienie i stypendium socjalnego przy uwzględnieniu zasad wynikających z K.p.a. Skarżący jednocześnie zobowiązał się wycofać odwołanie w zakresie stypendium mieszkaniowego. Skarżący złożył oświadczenie, tyle, że wycofał wniosek o przyznanie stypendium mieszkaniowego z uwagi na otrzymanie środków pieniężnych z Gminy Nysa. Uczynił to pismem z 4 kwietnia 2011 r., złożonym w organie 5 kwietnia 2011 r. Wobec tych ustaleń oraz czynności strony organ odwoławczy winien był zatem po pierwsze uchylić w całości zaskarżone decyzje II instancji, uchylić decyzję I instancji i orzec co do istoty w części dotyczącej żądania przyznania stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie, a umorzyć postępowanie I instancji w części dotyczącej stypendium mieszkaniowego. Tymczasem organ umorzył postępowanie co do stypendium mieszkaniowego, a utrzymał w mocy decyzję w części odmawiającej stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. Takie rozstrzygnięcie jest oczywiście nieprawidłowe i nie znajduje oparcia w przepisach K.p.a. o postępowaniu odwoławczym, w szczególności w art. 138 K.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (pkt 1 ), albo uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka w sposób określony w pkt 2, albo też umarza postępowania odwoławcze (pkt 3).
Dlatego zdaniem sądu decyzja wydana na podstawie art. 117 § 1 P.p.s.a. nie odpowiadała treści podjętych ustaleń w zakresie proceduralnym, gdyż zastosowała nieznane procedurze administracyjnej połączenie różnych rozstrzygnięć organu odwoławczego, co do tej samej decyzji I - instancyjnej. W konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość badania merytorycznych podstaw rozstrzygnięcia organu, przy czym uwagi dotyczące obowiązku przestrzegania przez organ wymogów określonych w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., zawarte w uzasadnieniu sprawy II SA/Op 61/11 stają się aktualnymi także w stosunku do decyzji z [...].
Z tych względów na podstawie art. 118 § 1 P.p.s.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. i art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło