II SA/Op 200/16
PostanowienieWSA w Opolu2016-10-14
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów korespondencji ze skarżącym?Ratio decidendi
Radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu nie przysługuje zwrot kosztów korespondencji ze skarżącym, gdyż są to wydatki drobne i zwykle występujące przy prowadzeniu procesu sądowego, które są rekompensowane w ramach przyznanego wynagrodzenia. Zakres niezbędnych kosztów postępowania dla profesjonalnego pełnomocnika jest wyczerpująco określony w przepisach P.p.s.a. i nie może być rozszerzany na tego typu wydatki.Stan faktyczny
Radca prawny M. P., wyznaczony z urzędu do reprezentowania M. M. w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek obejmował wynagrodzenie oraz zwrot wydatków z tytułu korespondencji ze skarżącym. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając wynagrodzenie, ale odmawiając zwrotu kosztów korespondencji.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu M. M., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (w tym VAT).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: przyznać radcy prawnemu M. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu M. M., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy).
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt II SO/Op 7/16 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, przyznał M. M. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu, w celu reprezentowania ww. (w tym sporządzenia skargi do sądu administracyjnego), w sprawie dotyczącej skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2015 r., nr [...].
Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu, na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony radca prawny M. P., wykonujący zawód w Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] w [...] (por. k-43 akt sądowych). Następnie, wyznaczony pełnomocnik złożył skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a także reprezentował skarżącego na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r., na której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił wniesioną skargę. W skardze pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm prawem przepisanych, powiększonych o stawkę podatku VAT. Wniósł także o zwrot wydatków z tytułu korespondencji do skarżącego, w łącznej kwocie 4,20 zł uzasadniając to tym, że poniesione wydatki były nieodzowne, bowiem jako pełnomocnik z urzędu miał obowiązek poinformować skarżącego o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, a także zmuszony był pilnie skontaktować się z mocodawcą. Pełnomocnik oświadczył przy tym, że udzielona pomoc prawna nie została opłacona w całości, bądź w części.
Od zapadłego w sprawie wyroku w sprawie, strony nie złożyły skargi kasacyjnej, natomiast pełnomocnik skarżącego przy piśmie z dnia 25 września 2016 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, wnosząc jednocześnie o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone ani w części, ani w całości.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi reguluje natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805). Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie – 480 zł. Przepisy te mają zastosowanie do niniejszej sprawy, jako wszczętej na skutek skargi na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego. Dodatkowo, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – opłaty maksymalne wynoszą 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 § 21 ust. 1 rozporządzenia, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia).
Reasumując, mając na uwadze przywołane przepisy, w tym § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało w sprawie ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia, czyli ½ opłaty wynoszącej 480 zł, co stanowi kwotę 240 zł. Należało także w sprawie ustalić opłatę za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. w wysokości 120 zł (½ opłaty określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, wynoszącej 240 zł, co stanowi 120 zł). Podana kwota w łącznej wysokości 360 zł, podlegała dodatkowo podwyższeniu, w myśl przywołanego wyżej § 4 ust. 3 rozporządzenia o 23 % stawki podatku od towarów i usług, czyli o 82,80 zł.
Brak jest natomiast podstaw do zwrotu pełnomocnikowi kwoty 4,20 zł poniesionej przez niego tytułem powiadomienia skarżącego o wyznaczeniu jej na jego pełnomocnika. Należy bowiem wskazać, iż w art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a. w sposób wyczerpujący zdefiniowano pojęcie niezbędnych kosztów postępowania m.in. w sytuacji, gdy w imieniu strony występuje pełnomocnik będący adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zgodnie z poglądem judykatury, który rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela, przywołana regulacja art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a zawiera katalog wyczerpujący, a zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, do których zaliczają się między innymi koszty korespondencji. Przyjmuje się, że tego typu wydatki są rekompensowane pełnomocnikowi w ramach przyznanego mu wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 30/12; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1079/06 oraz postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Opolu z dnia 5 września 2016 r., sygn. akt I SA/Op 97/16, z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 485/14, z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05 oraz w Gdańsku, z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 663/14 - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec tego, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło