II SA/Op 211/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Głubczycach z dnia 23 stycznia 2013 r., Nr XXIV/258/13 w przedmiocie warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze postanawia umorzyć postępowanie. Działając na podstawie art. 93 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz.594), jako organ nadzoru, Wojewoda Opolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Głubczycach z dnia 23 stycznia 2013 r., nr XXXIV/258/13 w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze. W skardze tej, podnosząc zarzut podjęcia zaskarżonej uchwały z istotnym naruszeniem prawa, Wojewoda wniósł o stwierdzenie jej nieważności w części obejmującej § 2, § 4, § 8 i § 9, jako istotnie naruszającej przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Podniósł, iż ww. uchwała jako akt prawa miejscowego, nie może zawierać postanowień powtarzających bądź modyfikacji wiążących norm o charakterze powszechnie obowiązującym. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda wywiódł, iż taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. W ocenie organu, kwestionowana uchwała powtarza natomiast w § 2 - regulacje zawarte w art. 50 ust. 5 oraz art. 106 ust. 1 przywołanej ustawy, a w § 4 – postanowienia art. 50 ust. 2 i 3 ustawy. Z kolei § 8 uchwały umożliwiający kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej swobodne uznanie przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z opłaty za usługi opiekuńcze, nie realizuje w pełni upoważnienia ustawowego, co czyni koniecznym i uzasadnionym stwierdzenie jego nieważności. Zdaniem organu, wskazane wyżej argumenty uzasadniają także stwierdzenie nieważności § 9 uchwały, w myśl którego kierownik Domu Dziennego Pobytu w Głubczycach może umorzyć opłatę za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze w przypadku zgonu świadczeniobiorcy. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Głubczyc wniósł o umorzenie postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości. Podniósł, że w dniu 24 kwietnia 2013 r. Rada Miejska w Głubczycach uznając zarzuty skargi, uchyliła zaskarżoną uchwałę w całości, a zakwestionowana uchwała w okresie jej funkcjonowania, nie wywołała skutków prawnych. Do akt sprawy dołączył ponadto uchwałę Nr XXXVII/276/13 Rady Miejskiej w Głubczycach z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. W § 8 uchwały uchylającej, zawarto zapis o utracie mocy obowiązującej zaskarżonej uchwały Nr XXXIV/258/13 Rady Miejskiej w Głubczycach. Pismem procesowym z dnia 28 maja 2013 r. Wojewoda Opolski przychylił się do ww. wniosku o umorzenie postępowania, jeżeli zaskarżona uchwała nie wywołała skutków prawnych. Dodał, że uchwała Nr XXXVII/276/13, uchylająca zaskarżoną uchwałę, jest zgodna z przepisami prawa i w dniu 27 maja 2013 r. została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego, pod poz. 1247. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", umożliwia organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przepisie tym została zatem dopuszczona przez ustawodawcę możliwość podjęcia przez organ administracji, który wydał akt - następnie zaskarżony do sądu administracyjnego - działania w trybie tzw. samokontroli. Akt podjęty w trybie tego przepisu jest nowym aktem, wydanym w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu administracyjnym. Zastępuje on akt zaskarżony do sądu administracyjnego, w związku z czym przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. Z kolei, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego, m.in. w rezultacie skorzystania przez organ, który go wydał, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenia tego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05, System Informacji Prawnej LEX nr 188791). Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Uchwała nr XXXIV/258/13 Rady Miejskiej w Głubczycach, będąca przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, została wyeliminowana z obrotu prawnego i przestała istnieć, wobec uwzględnienia w całości skargi i żądania skarżącego, albowiem na sesji w dniu 24 kwietnia 2013 r. Rada Miejska w Głubczycach podjęła uchwałę nr XXXVII/276/13, uchylającą zaskarżoną uchwałę. Czynność powyższa odnosiła się do uchwały już zaskarżonej, a zatem było to działanie dokonane w trybie samokontroli, wynikające z przywołanego wyżej art. 54 § 3 P.p.s.a. Ponadto, jak wynika z oświadczenia złożonego przez Burmistrza Głubczyc, zaskarżona uchwała nie wywołała skutków prawnych. W tej sytuacji brak jest przedmiotu zaskarżenia, a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały stanowi przesłankę umorzenia postępowania, o której stanowi art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.