II SA/Op 255/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska – spraw. Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Bogusz asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006 roku sprawy ze skargi D. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie II SA/Wr 1071/03 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi D. i A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia sąd orzekający podniósł, że skarżący domagali się uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] o udzieleniu L. K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 25 lipca 2003 r. działając w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) uwzględniając w całości skargę wniesioną do Sądu, uchylił we własnym zakresie zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Na skutek wydanego w trybie przepisu art. 38 ust. 2 cyt. wyżej ustawy orzeczenia organu drugiej instancji wyeliminowana została z obiegu prawnego decyzja zaskarżona do Sądu a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, co stanowiło – ze względu na treść skargi – uwzględnienie skargi w całości. W tej sytuacji, jak wskazał Sąd, zbędne się stało merytoryczne badanie zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym. Zważywszy zatem, że zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego Sąd uznał, iż wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne należało uznać za bezprzedmiotowe i podlegające umorzeniu w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Powołując się na przepis art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona skarżąca – D. i A. B. – wniosła w dniu 13 lipca 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 23.02.2004 r. oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Powyższą skargę strona uzasadniła faktem, że w wyniku skargi wniesionej przez zainteresowanego w sprawie L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2003 r. podjętą w trybie uprawnień autokontrolnych organu administracji wyrokiem z dnia z dnia 21 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjne w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 1894/03 uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem skarżących okoliczność ta stanowi uzasadnioną podstawę złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, ponieważ wyrok wydany w dniu 21 kwietnia 2005 r. stworzył nowe okoliczności, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie wydane w dniu 23 lutego 2003 r. Skarżący zarzucili, że wyrokiem Sądu z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustalono, iż autokontrolna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2003 r. nr [...] jest wadliwa, w wyniku czego została ona uchylona, zatem znikły podstawy na których oparte zostało postanowienie Sądu z dnia 23 lutego 2004 r., tym samym uległy zmianie i powstały nowe faktyczne okoliczności mające wpływ na treść orzeczenia – postanowienia z dnia 23 lutego 2004 r. – które w ich ocenie stało się błędne. W związku z tym, jak wywodzili skarżący, z treści wyroku z dnia 21 kwietnia 2005 r. uzyskali wiedzę o okolicznościach będących podstawą skargi o wznowienia postępowania sądowego, a tym samym został zachowany termin do wniesienia skargi wynikający z art. 277 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi podnosząc, że decyzją z dnia 28 lipca 2005 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o istocie sprawy, a tym samym w całości uwzględnił skargę D. i A. B. o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wznowienie postępowania sądowego jest specjalną opatrzoną licznymi rygorami instytucją. Dotyczy bowiem zupełnie wyjątkowej sytuacji, kiedy dopuszcza się ponowne rozpoznanie sprawy, mimo że została już zakończona prawomocnym orzeczeniem. Stąd wznowienie jest dopuszczalne jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przypadkach i w szczególnie unormowanym postępowaniu. Możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego przewiduje expressis verbis art. 270 powołanej wyżej ustawy. Osobami legitymowanymi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania są strony lub uczestnicy postępowania w granicach określonych przez przepisy cyt. wyżej ustawy, a dopuszczalność wznowienia postępowania nie jest uzależniona od wykazania, że strona nie mogła uzyskać zmiany orzeczenia przy wykorzystaniu zwykłego środka odwoławczego. Jednakże podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyliczone taksatywnie i można je podzielić na trzy grupy: - przyczyny nieważności (art. 271), - właściwe przyczyny restytucyjne (art 273), - orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na postawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 272). W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty, poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania nie jest również dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienie postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Pierwszą czynnością Sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania pod względem formalnym, Sad bada czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza jeszcze, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności tej skargi. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania, a Sąd dokonuje powyższej oceny na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze. W rozpatrywanej sprawie skarżący wskazali, że podstawą skargi o wznowienie postępowania sądowego jest wydanie przez sąd administracyjny wyroku uchylającego decyzję wydaną przez organ nadzoru budowlanego w ramach tzw. autokontroli, wobec stwierdzenia przez Sąd, że decyzja ta nie odpowiada wymogom prawa, narusza bowiem przepisy postępowania. Jest to ich zdaniem wykrycie takich okoliczności faktycznych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, tym samym zaistniała merytoryczna przesłanka do wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Należy zwrócić uwagę, że w sprawie wznowienia której żądają skarżący, kontroli sądu nie została poddana decyzja autokontrolna organu, umarzając postępowanie w sprawie sąd stwierdził jedynie, iż wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji dalsze prowadzenie wszczętego na skutek skargi D. i A. B. postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe. Ze sformułowania art. 273 § wynika, że wykrycie odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia (w tym przypadku – postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego) nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Inaczej bowiem skarga o wznowienie postępowania służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę w poprzednim postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził ani wykrycia nowych faktów i dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zakończonym postanowieniem u umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego (art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W istocie rzeczy, przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania sądowego służy skorygowaniu błędu popełnionego przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy, tzn. uznaniu, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2003 r. uchylającą własną decyzję ostateczną z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] – uwzględnia w całości złożoną przez nich skargę w sprawie II SA/Wr 1071/03. Nie można przyjąć, iż uchylenie decyzji autokontrolnej organu stanowi pojawienie się nowych okoliczności lub środka dowodowego, z którego strona nie mogła w poprzednim postępowaniu, ponieważ środek dowodowy który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Należy jedynie dodać, że spod kontroli sądowoadministracyjnej nie zostały wyłączone decyzje wydawane przez organy na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami admininistarcyjnymi, na rozstrzygnięcie autokontrolne uwzględniające skargę, przysługuje skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że uchylenie przez Sąd decyzji wydanej przez organ administracji w ramach autokontroli nie stanowi o uchybieniach w postępowaniu sądowym zakończonym umorzeniem postępowania, mogących doprowadzić do skutecznego wzruszenia w drodze wznowienia zakończonego postępowania przed sądem. W związku z powyższym należało stwierdzić, że tak sprecyzowana przesłanka, na podstawie której miałoby nastąpić zdaniem skarżących wznowienie postępowania nie jest w istocie przesłanką wznowienia, o której stanowi art. 273 § 1 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Taka skarga nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 280 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.