II SA/Op 257/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. L. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 1 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia: przyznać adwokatowi P.L. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej T. R., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 590, 40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 110, 40 zł (słownie: sto dziesięć złotych czterdzieści groszy). Postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Op 51/15 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił T. R.i adwokata i umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Adwokat został ustanowiony w związku z prośbą skarżącego o pomoc w sporządzeniu w jego imieniu skargi w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego. Okręgowa Rada Adwokacką w [...] wyznaczyła, po otrzymaniu postanowienia, na pełnomocnika z urzędu – adwokata P. L., wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...]. Pełnomocnik T. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na skutek, czego sprawa została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 582/15. Postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Op 582/15 Sąd odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik złożył w dniu 1 kwietnia 2016 r. zażalenie na to postanowienie z dnia 30 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 454/16), uchylił zaskarżone postanowienie. W związku z tym postanowieniem skarga została uznana za skutecznie wniesioną, zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 257/16 i rozpoznana przez Sąd I instancji, który wyrokiem wydanym na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. ją oddalił. Pełnomocnik skarżącego brał udział w tej rozprawie, zgodnie z zapisem w protokole rozprawy. Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem na piśmie, a po jego otrzymaniu, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu 18 sierpnia 2016 r. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, została uznana przez sędziego sprawozdawcę, za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności. i doręczona skarżącemu w dniu 31 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik w skardze i w zażaleniu złożył wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych i oświadczenie, że koszty te nie zostały uiszczone w całości, ani w części. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z póżn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a." referendarz sądowy zważył, co następuje: Pełnomocnik udzielił skarżącemu pomoc prawną polegająca na dokonaniu następujących czynności: sporządzeniu i wniesieniu skargi, zażalenia oraz opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi w sprawie, regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.) oraz rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). W sprawie znajdują zastosowanie przepisy obydwu tych rozporządzeń, z tej przyczyny, że w toku postępowania sądowego w sprawie, w dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. uchylające rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. Jednocześnie zgodnie z przepisem przejściowym, zawartym w treści § 22 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, nakazano stosować przepisy rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r., do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W sprawie skarga została wniesiona w dniu 4 grudnia 2015 r., czyli przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Wyrok w sprawie został wydany w dniu 21 lipca 2016 r. Wobec tego do czynności podjętych przez pełnomocnika w pierwszej instancji, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Wynagrodzenie za czynności pełnomocnika w drugiej instancji, czyli za wniesienie zażalenia w dniu 1 kwietnia 2016 r. i opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 18 sierpnia 2016 r., będzie natomiast przyznawane według przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Powyższe uzasadnia treść przepisów § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i d rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b i d rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., które kwalifikują postępowanie zażaleniowe oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jako czynności wykonane w drugiej instancji. W sprawie nie ma natomiast zastosowania kolejne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie dniu 2 listopada 2016 r., powodując utratę mocy rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. Wynika to z treści § 22 najnowszego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej dla adwokatów, zawierającej przepisy przejściowe, zgodnie, z którymi do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania w danej instancji. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie niż wymieniona w pkt 1 lit a" i b - 240 zł. Zasady przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu postępowania zażaleniowego oraz sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynikają z kolei z przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., w tym z § 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie – 480 zł, do której zakwalifikować należy postępowanie w niniejszej sprawie. Opłata maksymalna w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1 (w sytuacji, gdy sprawę prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji), nie mniej jednak niż 240 zł. Opłata maksymalna za postępowanie zażaleniowe wynosi – 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. d. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłaty w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit b i d rozporządzenia, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 zł, co stanowi kwotę 120 zł. Kwota 240 zł stanowi, bowiem opłatę maksymalną obliczoną, jako 50 % kwoty 480 zł (czyli opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 lit c, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b w związku z pkt 1 lit c). Za podjęte przez pełnomocnika czynności przysługuje, zatem wynagrodzenie w łącznej kwocie 480 zł (240 zł – za postępowanie pierwszoinstancyjne, 120 zł – za postępowanie zażaleniowe oraz 120 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej). Wskazaną kwotę podwyższono o 23 % stawki podatku od towarów i usług, czyli o kwotę 110, 40 zł. Referendarz sądowy ocenił działanie pełnomocnika strony, biorąc pod uwagę wskazania kryteriów wymienionych § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. i uznał, że należy mu zasądzić wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną z urzędu według norm przepisanych, czyli bez stosowania jego podwyższania. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.