II SA/Op 26/13

WyrokWSA w Opolu2013-05-07

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznany zasiłek celowy w wysokości 60 zł na zakup czajnika elektrycznego oraz środków czystości, higienicznych i pielęgnacyjnych jest wystarczający do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych osoby niepełnosprawnej, samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny oraz właściwie zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Przyznany zasiłek celowy w wysokości 60 zł, mimo że niższy od średniej, w ocenie sądu w pełni pokrywał wskazane przez wnioskodawcę wydatki, a decyzja o jego wysokości mieściła się w granicach uznania administracyjnego organu, uwzględniając ograniczone środki finansowe ośrodka i dużą liczbę osób potrzebujących pomocy.
Stan faktyczny
R.S., osoba niewidoma ze znacznym stopniem niepełnosprawności, zwrócił się o zasiłek celowy na zakup żywności, czajnika elektrycznego oraz środków czystości. Organ I instancji przyznał zasiłek na żywność (100 zł) i na czajnik oraz środki czystości (60 zł), nadając obu decyzjom rygor natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. R.S. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej i Kodeksu postępowania administracyjnego, kwestionując wystarczalność przyznanego zasiłku celowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska - spr Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 3 września 2012 r. R.S. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu rządowego oraz zasiłku celowego na zakup czajnika elektrycznego oraz środków czystości, higienicznych i pielęgnacyjnych. We wniosku wnioskodawca podał, że jest osobą niewidomą, posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia 17 września 2012 r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, przyznał R. S. zasiłek celowy na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 100,00 zł nadając decyzji tej rygor natychmiastowej wykonalności. Kolejną decyzją z dnia 17 września 2012r. nr [...], organ I instancji przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy na zakup czajnika elektrycznego (30,00 zł), środków czystości, higienicznych i pielęgnacyjnych (30,00 zł), w łącznej wysokości 60,00 zł oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawca spełnia warunki uprawniające do przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, bowiem występuje ubóstwo, niepełnosprawność, długotrwała choroba oraz spełnione jest kryterium dochodowe. Dochód wnioskodawcy wynosi 457,00 zł i jest niższy niż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 477,00 zł. Przedstawiając analitykę wydatkowanych środków na realizację omawianej formy pomocy organ podał, że na realizację zasiłków celowych w bieżącym miesiącu przeznaczono w planie finansowym Ośrodka ok. 19.000,00 zł, co przy wypłacie ok. 190 świadczeń daje średnią kwotę zasiłku wynoszącą 100,00 zł. Dalej podał, że w pierwszej kolejności obejmuje pomocą osoby i rodziny bez dochodu, a w dalszej - te osoby lub rodziny, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy przyznana kwota zasiłku celowego w całości pokrywa wydatki na wskazane cele. W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. podniósł, że w dniu 3 września 2012 r. składał wniosek ustnie, a pracownik socjalny pominął zasiłek okresowy oraz wyrównanie zasiłku stałego, który był błędnie naliczony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 27 listopada 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, po czym przytoczył mające zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej. Podał, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kwota kryterium dochodowego uprawniająca osobę samotnie gospodarującą do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, stosownie do § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), została ustalona w wysokości 477,00 zł. Natomiast od dnia 1 października 2012 r. stosownie do § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823), kwota kryterium dochodowego uprawniająca osobę samotnie gospodarującą do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynosi 542,00 zł. Organ wskazał również, że pojęcie dochodu zdefiniowane zostało w art. 8 ust. 3 ustawy, który stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Organ wyjaśnił, że na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego stwierdzono, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną po urazie gałki ocznej, orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu z dnia 8 listopada 2011 r. zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Organ stwierdził, że R. S. spełnia wymogi ustawowe uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem dochód jego stanowi zasiłek stały w kwocie 304,00 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł, w łącznej wysokości 457,00 zł i nie przekracza kwoty 477,00 zł kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz kwoty 542,00 zł kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej obowiązującej od dnia 1 października 2012 r. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji przedstawiając analitykę rozdysponowania środków wykazał, że jego możliwości finansowe są ograniczone, a przyznawanie świadczeń odbywa się zgodnie z ustalonymi kryteriami. Przyznany zasiłek celowy pokrywa wysokość wydatków, o które zwracał się wnioskodawca, "według cen ustalonym w jednym z marketów w [...]". Stąd nie można zarzucić organowi I instancji, że nie uwzględnił potrzeb zgłaszanych przez R. S., a wręcz przeciwnie przyznał taką wysokość zasiłku celowego, by zaspokoić je w całości. Na powyższą decyzję R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r., referendarz WSA w Opolu przyznał skarżącemu radcę prawnego. Pismem procesowym z dnia 17 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, rozpatrzenia skargi podczas nieobecności skarżącego oraz przyznania kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 14 listopada 2012 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), poprzez przyjęcie, iż przyznany skarżącemu zasiłek celowy jest wystarczający do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka; - art. 8 ustawy z dnia 30 stycznia 2013 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, z pominięciem zasady współżycia społecznego i dobra jednostki. W uzasadnieniu pełnomocnik kwestionował wysokość przyznanego zasiłku celowego, podnosząc, że zasadnym byłoby zwiększenie przyznanego świadczenia o 40 zł. Argumentował, że skarżący z uwagi na orzeczoną niepełnosprawność, znajduje się w sytuacji znacznie trudniejszej od osób, które mogą podjąć jakąkolwiek pracę, bądź zwyczajnie "dorabiać". Ponadto zarzucił, że z uwagi na niepełnosprawność skarżący dokonuje bieżących zakupów w sklepach zlokalizowanych najbliżej miejsca swego zamieszkania, zaś ceny artykułów w tych sklepach nie odpowiadają cenom sklepów wielkopowierzchniowych, dlatego zasadnym jest zwiększenie przyznanego zasiłku o 40 zł. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę i wywody procesowe zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). W postępowaniu sądowo – administracyjnym badaniu podlega zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwanej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona kryterium legalności. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 listopada 2012 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpoznaniu odwołania R. S. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu z dnia 17 września 2012 r., nr [...], mocą której przyznano skarżącemu zasiłek celowy w łącznej wysokości 60 zł z przeznaczeniem na zakup czajnika elektrycznego (30 zł) oraz środków czystości, higienicznych i pielęgnacyjnych (30 zł). Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. – zwanej dalej ustawą) regulujące rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Zgodnie z przepisem art. 7 tej ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności, m. in. z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby. Powołane przepisy, jak wynika z ich treści określają ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także zakresu środków przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z którąkolwiek okolicznością określoną w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będących dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy, jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego (art. 36 pkt 1 lit. c ustawy). W myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie tego rodzaju zasiłku w każdym przypadku uzależnione będzie jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a, mającego zastosowanie w sprawie, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012, poz. 823). W myśl tych regulacji prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 ustawy, przysługuje zatem osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, stanowiącej tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Niespełnienie wskazanego wymogu bezwzględnie wyłącza możliwość przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, co oznacza, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych i istnienia "niezbędnej potrzeby bytowej", organ obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie wskazanej form pomocy zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 ustawy. Przepisy te stanowią, iż omawiane zasiłki mogą być przyznane "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej" , daje to organowi możliwość załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz zgodnie z możliwościami organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Mając powyższe na względzie należy uznać, że R. S., jako osoba samotnie gospodarująca, niepełnosprawna, był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. W złożonym wniosku domagał się on udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na zakup czajnika elektrycznego oraz na środki czystości, higieniczne i pielęgnacyjne. Stosownie do żądania skarżącego dostrzec należy, że udzielenie pomocy społecznej na podstawie przepisu art. 39 ust. 1 ustawy jest uzależnione od spełnienia warunku w postaci nieprzekroczenia przez wnioskodawcę wskazanego wyżej kryterium dochodowego. Wykazanie, że dochód strony postępowania przekracza kwotę kryterium dochodowego uczyniłoby niemożliwym przystąpienie przez organ do badania, czy w danej sprawie wystąpiła ocenna przesłanka w postaci konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, takiej jak: pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W niniejszej sprawie na podstawie ustaleń poczynionych w drodze wywiadu środowiskowego i innych zebranych dokumentów, organy obu instancji ustaliły, że dochód R. S., na który składa się zasiłek stały w kwocie 304,00 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł, łącznie wynosi 457,00 zł i nie przekracza kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej określonej w rozporządzeniu, co uzasadniało przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy. Kontrolując natomiast legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku celowego, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej. O ile bowiem działanie w granicach uznania administracyjnego nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy, albowiem organ związany jest zarówno przepisami procedury administracyjnej, jak i przepisami ustawy o pomocy społecznej, oznacza ono pewną swobodę organu przy podejmowaniu decyzji. Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne, w konsekwencji Sąd badał, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, Sąd oceniał, czy podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Zważyć bowiem trzeba, że nawet przy wydawaniu decyzji uznaniowej organ administracyjny jest obowiązany do przestrzegania przepisów procedury oraz regulacji ustawy o pomocy społecznej. Z przepisów regulujących zasady przyznawania pomocy społecznej wynika natomiast zasada indywidualizacji i fakultatywności świadczeń. Pierwsza z nich dotyczy, z jednej strony, indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś strony, dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy (por. H. Szurgacz, Wstęp do prawa pomocy społecznej, Wrocław 1993 r., s. 44-46). Zasada fakultatywności polega z kolei na braku możliwości domagania się przez wnioskodawcę przyznania świadczeń pomocowych określonego rodzaju oraz w określonej formie i rozmiarze. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała przyznanie zasiłku celowego w wysokości 60 zł. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, samotnym gospodarowaniem. Ustalając natomiast wysokość świadczenia organ zbadał sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze fakt korzystania przez niego z innych form pomocy. Organ podał w sposób zrozumiały informację dotyczącą wielkości środków pieniężnych jakimi dysponuje w skali miesiąca, podał także liczbę wnioskodawców domagających się pomocy. Ponadto przedstawił kryteria jakimi kieruje się przy rozdziale posiadanych finansów. Wskazał też na przeciętną wysokość zasiłków podając, że dla rodzin wyniosła ona 100 zł. W końcu, organ wytłumaczył też, że zgodnie z przyjętymi regułami, zasiłki w wyższej wysokości przyznawane są osobom i rodzinom pozbawionym stałego źródła dochodu w dalszej kolejności osobom lub rodzinom, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Organ wskazał też, że przyznany zasiłek celowy jest co prawda niższy od średniej wysokości zasiłków przyznawanych w tym okresie, to w pełni pokrywa wydatki na ww. cel, bowiem w sklepie REAL czajnik elektryczny można zakupić za 30 zł., pastę do zębów- 6,00 zł, 2 mydła- 3,00 zł, proszek do prania- 15 zł, a papier toaletowy- 6 zł. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz szczegółowo, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu decyzji okoliczności oraz fakty przemawiające za uznaniem decyzji pierwszoinstancyjnej za zgodną z prawem. W sposób dostateczny wyjaśniło też skarżącemu, że wpływ na wysokość przyznanego zasiłku miała ograniczona wysokość środków finansowych, jakimi dysponował Ośrodek, duża ilość osób wymagających pomocy, jak również fakt, że w okresie objętym wnioskiem skarżący korzystał z innych form pomocy społecznej, gdyż decyzją z dnia 17 września 2012 r. organ I instancji przyznał stronie zasiłek celowy na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w wysokości 100,00 zł oraz decyzją z dnia 16 sierpnia 2012 r. przyznano zasiłek celowy na zakup proszku do prania (10,00 zł), środków do szorowania, mycia podłóg i ścian (14,00 zł), środków higieny osobistej (25,00 zł) łącznie w kwocie 49,00 zł. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów wskazać wypada, iż w wniosku z dnia 3 września 2012 r. skarżący wyraźnie określił swe żądanie wskazując, że wnioskuje o udzielenie pomocy min. na zakup czajnika elektrycznego oraz na środki czystości, higieniczne i pielęgnacyjne (k. nr 5 akt adm.). We wniosku tym skarżący nie wskazał natomiast, by wnosił również o przyznanie zasiłku okresowego i wyrównanie błędnie naliczonego zasiłku stałego. Z żądaniem takim R. S. wystąpił dopiero w piśmie z dnia 17 września 2012 r., stanowiącym odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Skoro zatem żądanie takie nie zostało objęte wnioskiem z dnia 3 września 2012 r., tym samym organ nie był uprawniony do przyznania skarżącemu takiego świadczenia. Podkreślić również należy, iż faktem jest, że skarżący we wniosku o udzielenie pomocy społecznej nie wskazał, w jakiej wysokości zasiłku domagał się, jednakże nie miało to w sprawie istotnego znaczenia, bowiem Ośrodkowi znana była zarówno sytuacja finansowa skarżącego jak i ówczesne możliwości finansowe Ośrodka, determinujące wysokość pomocy, którą można było przyznać. Zdaniem Sądu, jeśli skarżący nie wskazał we wniosku o przyznanie pomocy społecznej konkretnej wysokości zasiłku, to nie można czynić organowi zarzutu, że przyznany zasiłek jest zbyt niski, na co wskazywał pełnomocnik skarżącego w toku postępowania sądowego. Z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji pierwszoinstancyjnej wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu R. S. zasiłku w wysokości 60 zł, a to wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. W wyroku z dnia 27 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 445/06 (LEX nr 197469) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyraził pogląd, że "Przyznanie stronie pomocy pieniężnej (jej rodzaj, wysokość oraz okres, na który ma być przyznana) uzależnione jest nie tylko od sytuacji materialnej strony i jej żądań, bowiem rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi także kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, to znaczy koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organy administracji publicznej prowadziły postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały zarówno przepisy procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego, a powody podjętego rozstrzygnięcia wystarczająco przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji. Niezależnie od powyższego, w kontekście zarzutów podniesionych przez skarżącego na rozprawie powiedzieć przyjdzie, że sądy administracyjne nie są uprawnione do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności w zakresie wyznaczonym przez art. 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 27 lipca 2010 r., sygn. akt II GZ 178/10, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl), stąd sądy nie są uprawnione do wydania rozstrzygnięć o wysokości żądanych świadczeń z pomocy społecznej. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd uznał, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło