II SA/Op 26/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A S.A. [...] w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 marca 2018 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. B. i K. B. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący R. B. i K. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 29 września 2017 r., nr [...], o nakazaniu skarżącym rozbiórki ogrodzenia położonego na działce nr a w [...], ul. [...] przy granicy z działką nr b, w celu doprowadzenia zaistniałego stanu do stanu zgodnego z prawem. Postanowieniem z dnia 12 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wstrzymał - na wniosek skarżących - wykonanie zaskarżonej decyzji, przyjmując za przemawiający za tym rozstrzygnięciem argument o utracie ochronnej funkcji ogrodzenia. Skarżący bowiem wskazali, że zarówno rozbiórka ogrodzenia, jaki i jego przesunięcie o wymagane przepisami 10 m, grozi niebezpieczeństwem dla znajdujących się na ich posesji osób, w tym szczególnie dzieci. Odnośnie do samego przesunięcia ogrodzenia, skarżący wyjaśnili, że spowoduje ono powstanie pomiędzy ich ogrodzeniem a ogrodzeniami sąsiadującymi kilkumetrowej przerwy, co zniweluje ochronną funkcję ogrodzenia. W dniu 21 marca 2018 r. na powyższe postanowienie zażalenie wniósł uczestnik postępowania A S.A. [...] w [...]. Zarzucił w nim, że wątpliwości w zakresie rzekomej funkcji ochronnej wzbudza fakt, iż w ogrodzeniu od strony nasypu kolejowego przez cały czas znajduje się szeroka, kilkumetrowa przerwa, przez którą bez problemu można przechodzić. Na tę okoliczność uczestnik przedłożył dokumentację zdjęciową. Ponadto w zażaleniu podkreślono kwestię widoczności na przejeździe kolejowym, która ze względu na sporne ogrodzenie, nie jest zgodna z wymogami obowiązujących przepisów, przez co może mieć istotny wpływ na bezpieczeństwo przejazdu i realnie grozić katastrofą w ruchu lądowym. Obecnie bowiem widoczność ta wynosi - w odległości 20 m od przejazdu - 70 m, a powinna wynosić 144 m, zaś w odległości 10 m od przejazdu wynosi 120 m, a powinna wynosić 220 m. Uczestnik postępowania domagał się uchylenia postanowienia w całości i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej jako "P.p.s.a.", jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. W ocenie Sądu, żalący się uczestnik postępowania trafnie zarzucił błędne przyjęcie przez Sąd, że skarżący uprawdopodobnili, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Przedstawił w tej mierze stosowną dokumentację (zdjęcia, wyjaśnienia, szkic sytuacyjny), o czym jeszcze poniżej. Ponownie rozpoznając wniosek, Sąd wziął pod uwagę zarówno treść przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a., jak i opisaną wyżej treść wniosku skarżących oraz dokumentację przedłożoną przez uczestnika postępowania. I tak, zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się już pogląd, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub powrót do stanu pierwotnego. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wydania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Analizując argumentację powołaną w zażaleniu oraz dołączone do niego dokumenty należy zgodzić się z uczestnikiem postępowania, że skarżący nie uprawdopodobnili żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołali się bowiem przede wszystkim na to, że ogrodzenie zabezpiecza przed wychodzeniem na skarpę osób z posesji, w tym głównie dzieci, jak i uniemożliwia dostęp do niej osobom postronnym, pełniąc w ten sposób istotną funkcję ochronną, tymczasem - jak wykazał uczestnik - w ogrodzeniu znajduje się kilkumetrowa luka, a zatem już na chwilę obecną ogrodzenie nie spełnia funkcji ochronnej. Ponadto należy zważyć, że podniesiona przez uczestnika postępowania kwestia braku dobrej widoczności na przejeździe, spowodowanej zbyt bliską odległością od torów spornego ogrodzenia, nie została wyczerpująco opisana przez organ. Argumentacja w tym zakresie znalazła się w protokole z kontroli przeprowadzonej przez Opolski Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Opolu w dniu 6 marca 2017 r., z tym że stwierdzono w nim jedynie, iż z uwagi na usytuowanie spornego ogrodzenia widoczność z odległości 20 m i 10 m - nie jest zachowana. Oceniono także widoczność z 5 m, uznając ją za dobrą, ze względu na zachowany trójkąt widoczności, przy czym zauważono, że właściciel ogrodzenia nie uzyskał zgody zarządu [...] na pozostawienie ogrodzenia przy takiej widoczności. Jednakże zarówno z ww. protokołu kontroli, jak i pisma organu II instancji z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr [...], z którego wynika, że Dyrektor A S.A., czyli zarządca [...] nie wyraził zgody na zachowanie przedmiotowego ogrodzenia, można wywieść jedynie ogólne stwierdzenia o ograniczaniu - przez ogrodzenie - widoczności na przejeździe. Organy nie wypowiadały się natomiast na temat wpływu ogrodzenia na bezpieczeństwo przejazdu kolejowego. Mając zatem na uwadze, że z przedstawionej przez uczestnika dokumentacji wynika, po pierwsze, że ogrodzenie nie zachowuje już na chwilę obecną swojej funkcji ochronnej, a ponadto, że ogranicza ono w sposób zagrażający bezpieczeństwu uczestników ruchu drogowego widoczność na przejeździe kolejowym, Sąd doszedł do przekonania, że zażalenie uczestnika zasługuje na uwzględnienie. Wobec tego postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z przedstawionych względów, Sąd uznał, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione i dlatego - na podstawie art. 195 § 2 w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji postanowienia. Brak jest natomiast podstaw prawnych, by uwzględnić zawarty w zażaleniu wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 209 P.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przy czym art. 201 P.p.s.a. dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów w razie umorzenia postępowania, a art. 203 i art. 204 P.p.s.a. regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Żadna więc z sytuacji wymienionych w art. 209 P.p.s.a. nie obejmuje sytuacji zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Również w świetle art. 197 § 2 P.p.s.a. stanowiącego, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, brak jest odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania pomiędzy stronami, które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia (por. postanowienie NSA z 20 lipca 2016 r., II GZ 721/16 oraz wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 395/12, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rezultacie, w innych przypadkach niż orzeczenie uwzględniające skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz orzeczenia, o których mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a., sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Oznacza to, że nie istnieje podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a.