II SA/Op 313/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na skutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. J. M., złożyła za pośrednictwem poczty w dniu 20 marca 2013 r. (data stempla pocztowego), wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy. Z formularza wniosku wynikało, że J. M. domaga się udzielenia pomocy prawnej w związku z wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r., nr [...], w szczególności przez ustanowienie pełnomocnika, który udzieli jej pomocy w celu sporządzenia skargi od przywołanej wyżej decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 19 marca 2013 r. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SO/Op 8/13, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił dla J. M. radcę prawnego z urzędu. Pełnomocnikiem z urzędu został wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Opolu – radca prawny A. W., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pismo z dnia 20 maja 2013 r. (k-34 akt sądowych o sygn. II SO/Op 8/13). Pismami procesowymi z dnia 26 czerwca 2013 r., złożonymi osobiście w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu, w dniu 26 czerwca 2013 r. (data stempla organu), pełnomocnik J. M. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję ww. organu z dnia 20 grudnia 2012 r., nr [...], a także wniósł skargę na przedmiotową decyzję. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazał, że informacja o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu doręczona została mu w dniu 29 maja 2013 r., a zatem 30-dniowy termin do złożenia skargi i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na przedmiotową decyzję upływał w dniu 28 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten jest jasny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis decyzji, bądź innego rozstrzygnięcia w sprawie, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi. Liczenie upływu terminu do dokonania czynności jest niezależne od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Termin, o którym stanowi art. 53 § 1 P.p.s.a. jest terminem ustawowym i w przypadku jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony. Skuteczne wniesienie skargi i nadanie sprawie dalszego biegu jest możliwe zatem w przypadku złożenia przez stronę lub jej pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § P.p.s.a. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu, musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 P.p.s.a.). Z punktu widzenia powołanych regulacji, uwzględnić należy również specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony pełnomocnika z urzędu. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że jakkolwiek ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi, to fakt ten może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza bowiem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 P.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II FZ 125/09, Lex nr 564223; z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl., z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, niepubl., z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11; podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego powziął wiedzę o tym, że został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu w dniu 29 maja 2013 r., co oświadczył we wniosku. Okoliczność tę uprawdopodobnia także pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu z dnia 20 maja 2013 r., załączone do akt sprawy (por. k-34 akt sądowych o sygn. II SO/Op 8/13) o ustanowieniu radcy prawnego A. W. pełnomocnikiem z urzędu. Z rejestru znajdującego się w Wydziale Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wynika nadto, że radca prawny przeglądał akta sądowe sprawy w dniu 31 maja 2013 r. (por.: poz. 93 rejestru). Zatem złożenie przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu w dniu 26 czerwca 2013 r., czyli w terminie trzydziestu dni od dnia dowiedzenia się o fakcie wyznaczenia na pełnomocnika z urzędu oznacza, że termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany. Sąd podziela bowiem w pełni, utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a. oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi do sądu) przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi do siedmiu dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi dysponują trzydziestoma dniami (art. 53 § 1 P.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Dlatego należy przyjąć, o czym była mowa wyżej, że w wypadku ustanowienia radcy prawnego (adwokata) w trybie art. 244 P.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 1 P.p.s.a.), jest dzień, w którym radca prawny (adwokat) miał rzeczywistą możliwość dokonania czynności po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06). Reasumując, złożony przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 grudnia 2012 r., nr [...], podlegał uwzględnieniu, o czym Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji.