II SA/Op 316/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 12 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych na skutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej również jako ARiMR) decyzją z dnia 12 września 2013 r., nr [...], wydaną na skutek rozpoznania odwołania K.O. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie z dnia 15 maja 213 r., nr [...] w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone K.O. w dniu 2 października 2013 r., o czym świadczy adnotacja na pocztowych zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy. Z materiałów dokumentacyjnych znajdujących się w akt administracyjnych wynika nadto, iż w piśmie z dnia 25 lutego 2014 r. K.O. zwrócił się do Prezesa ARiMR w Warszawie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu odwoławczego nr [...]. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący podał, iż zamierza skierować sprawę na drogę sądową celem zmiany krzywdzącej dla niego decyzji. Podkreślił, iż Agencja kilkakrotnie przesuwała terminy wydania różnych decyzji w jego sprawie, dlatego prośba o przywrócenie terminu jest uzasadniona. Wobec niejednoznaczne treści powyższego wniosku, pismem z dnia 18 marca 2014 r. i 29 kwietnia 2014 r. Prezes ARiMR w Warszawie wezwał K.O. do usunięcia braków formalnych pisma z dnia 25 lutego 2014 r. poprzez wskazanie czy stanowi ono prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, czy też prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...]. Ustosunkowując się do żądania organu, w piśmie z dnia 7 maja 2014 r. skarżący podał, że pismo należy traktować jako skargę do WSA w Opolu oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W następstwie powyższego, w dniu 12 czerwca 2014 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarga K.O. na opisaną na wstępie decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 12 września 2013 r., nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż w decyzji odwoławczej strona została pouczona o możliwości wniesienia skargi do Sądu w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Organ dodał, że powyższą decyzję K. O. odebrał osobiście 2 października 2013 r., a zatem termin do wniesienia skargi sądowej upływał w dniu 1 listopada 2013 r. Skoro skarżący złożył skargę po tym terminie, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Organ zaznaczył nadto, iż Prezes ARiMR w Warszawie, wobec treści pisma skarżącego (dotyczy pisma z dnia 29 lutego 2014 r.- dopisek Sądu), dwukrotnie zwracał się do K. O. o sprecyzowanie żądania, w wyniku czego dopiero w dniu 15 maja 2014 r. otrzymano informację, że pismo to stanowi skargę do WSA w Opolu oraz wniosek o przywrócenie terminu. Pismem procesowym z dnia 5 lipca 2014 r., które wpłynęło do biura podawczego WSA w Opolu w dniu 14 lipca 2014 r., K. O. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków kontrolerów ARiMR w Opolu, którzy przeprowadzali u niego kontrole i wydali krzywdzącą decyzję. W piśmie tym podał również, że Agencja wielokrotnie przesuwała termin wydania decyzji, a jego prośby o pisemne uzasadnienie wyników kontroli nie zostały uwzględnione, ponadto nie wydano mu żądanej dokumentacji fotograficznej, w konsekwencji nie miał podstaw do złożenia odwołania. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 21 lipca 2014 r., wezwano skarżącego o uzasadnienie zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w tym do wskazania, jaka była przyczyna niedochowania tego terminu oraz w jakim dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Ponadto zobowiązano skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu 30 dniowego terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora ARiMR w Opolu z 12 września 2013 r. Wezwanie to zawierało pouczenie, iż stosowne wyjaśnienia strona winna złożyć w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie Sądu z 21 lipca 2014 r. zostało skutecznie skarżącemu doręczone w dniu 1 sierpnia 2014 r. (por. k. nr 27 akt sądowych). W zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Zapis art. 86 § 1 P.p.s.a. oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 357/08, publ. System Informacji Prawnej Lex nr 493881 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98, Lex nr 39797; z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, Lex nr 40381). Natomiast w doktrynie jako niezawinione przyczyny uchybienia terminu wskazuje się takie okoliczności jak: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, inna katastrofa, nagła choroba strony, uniemożliwiająca jej wyręczenie się inną osobą (por. H. Knysiak-Molczyk (w:) T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, s. 173). Dodać należy, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08, Lex nr 494229 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, tj. powinna wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Sąd nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Tak rozumianej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do Sądu skarżący nie uprawdopodobnił. Przede wszystkim zauważyć trzeba, iż skarżący pomimo skutecznego doręczenie wezwania Sądu do wskazania przyczyn niedochowania terminu i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy, co nastąpiło w dniu 1 sierpnia 2014 r. (por. k. nr 27 akt sprawy), nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. W konsekwencji, wobec braku uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie wyjaśnienia jaka była przyczyna uchybienia terminu, kiedy ustała oraz jakie okoliczności mogły ekskulpować skarżącego, nie było więc żadnych podstaw do przywrócenia terminu. Podnoszona w piśmie z dnia 5 lipca 2014 r. kwestia wielokrotnego przedłużania przez Agencję terminu do wydania decyzji, jak również zarzuty dotyczące działań podejmowanych przez pracowników tego organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, nie stanowią o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w świetle art. 87 § 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy skoro skarżący nie wykazał niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, o której mowa w przywołanym wyżej art. 86 § 1 P.p.s.a., to brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi sądowej. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.