II SA/Op 320/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie WSA Teresa Cisyk WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A w [...] na rozstrzygnięcie protestu przez Zarząd Województwa Opolskiego z dnia 27 czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie rozstrzygnięcia protestu w sprawie dofinansowania projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 oddala skargę. W dniu 14 grudnia 2012 r. Zarząd Województwa Opolskiego, jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Opolskiego (dalej powoływany jako Instytucja Zarządzająca lub organ) na lata 2007-2013, zwanego dalej RPO WO 2007-2013, ogłosił na stronie internetowej o II naborze wniosków o dofinansowanie projektów do RPO WO na lata 2007-2013, w ramach działania 2.2 "Moduły informacyjne, platformy e-usług i bazy danych". Termin konkursu ustalono na okres od 2 stycznia 2013 r. do 16 stycznia 2013 r. Ogłoszenie zawierało informację o terminie i sposobie składania wniosków, tj. że wnioski wraz z wymaganą dokumentacją należy składać od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.30 do 15.30 w Punkcie Przyjmowania Wniosków Departament Koordynacji Programów Operacyjnych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, ul. Ostrówek 5-7 w Opolu, osobiście lub przez posłańca (dostarczyciel otrzyma dowód wpłynięcia przesyłki opatrzony podpisem i datą), przesyłką kurierską, listem poleconym w zaklejonej kopercie lub paczce. Ponadto zamieszczono uwagę, że w ostatnim dniu prowadzenia naboru przyjmowanie wniosków będzie miało miejsce wyłącznie do godziny 12.00. Poinformowano też, że wnioski otrzymane po upływie wyznaczonego terminu nie będą rozpatrywane, a data wpływu wniosku liczona jest od terminu jego dostarczenia do UMWO w jednej z ww. form (data stempla jednostki). W dniu 3 stycznia 2013 r. organ zamieścił na stronie internetowej informację o nowym terminie zakończenia rzeczowej i finansowej realizacji projektów oraz składania wniosków dla Działania 2.2 RPO WO 2007-2013, wskazując, że dla II naboru wniosków do działania 2.2 "Moduły informacyjne, platformy e-usług i bazy danych", ogłoszonego w dniu 14 grudnia 2012 r., zostaje wyznaczony nowy termin zakończenia składania wniosków, który upływa w dniu 4 lutego 2013 r., a pozostałe informacje zawarte w ww. ogłoszeniu pozostają bez zmian. W związku z tym ogłoszeniem A w [...] w dniu 4 lutego 2013 r. po godzinie 12.00 dostarczył do sekretariatu Departamentu Koordynacji Programów Operacyjnych w Opolu Urzędu Marszałkowskiego w Opolu wniosek pn. "Wdrożenie e-usług medycznych poprzez budowę systemów informacyjnych w placówkach A w [...]", jednak odmówiono jego przyjęcia. Następnie wnioskodawca złożył do Instytucji Zarządzającej pismo, nazwane "odwołaniem od odmowy przyjęcia wniosku" wraz z zaświadczeniem zakładu serwisującego o holowaniu pojazdu oraz wymianie w nim przewodu hamulcowego w dniu 4 lutego 2013 r. i fakturą VAT za usługę, które to pismo organ uznał za protest i pismem z dnia 18 lutego 2013 r. poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia. Na skutek rozpoznania skargi wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie przez A w [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 106/13, stwierdził, że pozostawienie protestu bez rozpoznania zostało przeprowadzone w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd dokonał analizy postanowień "Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013 i wybór projektów w ramach RPO WP 2007-2012, wersja nr 15", przyjętego uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 3 kwietnia 2012 r., Nr 20657/2012, zwanego dalej Wademecum oraz Wytycznych Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej w ramach RPO WO na lata 2007-2013, wersja nr 4, przyjętej przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą z dnia 24 lutego 2011 r., Nr 362/2011, zwanych dalej Wytycznymi, na tle ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Sąd uznał, że postanowienia Vademecum i Wytycznych nie zawierają regulacji prawnych związanych z odmową przyjęcia wniosku; w Vademecum jest natomiast mowa o tym, że wnioski nie będą rozpoznawane, co oznacza, że wniosek o dofinansowanie winien być zawsze przyjęty przez instytucję, nawet jeśli jest złożony po upływie terminu. Tymczasem nie doszło w ogóle do przyjęcia wniosku o dofinansowanie. Sąd wyraził pogląd, że sformułowanie "rozpatrzony" oznacza, że złożony wniosek nie będzie analizowany, brany pod uwagę. Wskazał też Sąd, że stosownie do art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 3 ustawy, przedmiotem środka odwoławczego jest negatywna ocena projektu, gdyż protest jest środkiem prawnym, jaki przysługuje wnioskodawcy na informację o wynikach oceny jego projektu. Sąd dokonał także analizy definicji protestu, zawartej w pkt 2.1 rozdziału 2 Wytycznych i stwierdził, że protest może dotyczyć wyłącznie zarzutów co do kryteriów oceny wniosku zarówno o charakterze formalnym, jak i merytorycznym, może być złożony dopiero po każdym etapie oceny wniosków o dofinansowanie i dopiero wówczas, gdy wnioskodawca otrzyma informację o wynikach weryfikacji projektu, o której mowa w art. 30a ust. 3 ustawy. Sąd podkreślił, że z zapisu zawartego w pkt 2.2 Wytycznych dotyczących procedury odwoławczej na tzw. etapie przedsądowym wynika, że protest może złożyć wnioskodawca, który został pisemnie poinformowany o negatywnej ocenie jego projektu, podczas gdy skarżący nie został poinformowany o wynikach oceny jego projektu i to zarówno formalnych, jak i merytorycznych, stąd pismo informujące o odmowie przyjęcia wniosku nie mogło zostać potraktowane jako protest. Sąd wskazał, że regulacja zawarta w pkt 2.12.2.1 i 2.12.2.4 Wytycznych przewiduje, że przy podejmowaniu decyzji o negatywnym rozpatrzeniu protestu należy odróżnić protest dotyczący odrzucenia projektu po ocenie formalnej (informacja o podtrzymaniu decyzji o odrzuceniu projektu) i po ocenie merytorycznej (informacja o negatywnym rozstrzygnięciu protestu wraz z uzasadnieniem). Procedura odwoławcza nie przewiduje zatem instytucji pozostawienia protestu bez rozpoznania. Ponadto Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, że zarówno w ogłoszeniu o II naborze wniosków, jak i w ogłoszeniu informującym o wyznaczeniu nowego terminu składania wniosków brak było zapisu dotyczącego wymogu składania wniosku wraz z wymaganą dokumentacją w dwóch egzemplarzach oraz o ograniczeniu możliwości składania wniosków w ostatnim dniu terminu do godziny 12.00. Sąd stwierdził bowiem, że przeczą temu kopie ogłoszeń złożone do akt. We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd zalecił konieczność przyjęcia wniosku o dofinansowanie i poddanie go przewidzianej prawem weryfikacji. Pismem z dnia 17 maja 2013 r., nr [...], doręczonym wnioskodawcy w dniu 21 maja 2013 r., Instytucja Zarządzająca, nawiązując do wyroku z dnia 25 marca 2013 r., poinformowała skarżącego, że wniosek o dofinansowanie w ramach II naboru wniosków do działania 2.2 "Moduły informacyjne, platformy e-usług i bazy danych RPO WO 2007-2013" został przyjęty i poddany ocenie pod względem spełniania kryteriów rejestracyjnych zapisanych w "Vademecum dla beneficjentów" RPO WO 2007-2013 - wersja nr 15. Organ wskazał, że w wyniku dokonanej weryfikacji stwierdzono, iż wniosek nie spełnia wymogów rejestracyjnych w postaci złożenia go w terminie określonym w ogłoszeniu o naborze wniosków oraz złożenia w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach wraz z wersją elektroniczną. Odnośnie pierwszego z wymogów organ stwierdził, że zgodnie z ogłoszeniem przyjmowanie wniosków w ostatnim dniu naboru wniosków, tj. 4 lutego 2013 r., miało miejsce wyłącznie do godz. 12.00, natomiast wniosek został złożony w dniu 4 lutego 2013 r. o godz. 13.25, tj. po terminie określonym w ogłoszeniu o naborze wniosków. W zakresie niespełnienia drugiego wymogu wskazał, że zgodnie z Vademecum wypełniony formularz wniosku wraz z wymaganymi załącznikami należy przygotować w formie papierowej w dwóch egzemplarzach (w dwóch oryginałach lub w oryginale i kopii), natomiast wniosek został złożony w jednym egzemplarzu. W związku z powyższym Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że wniosek o dofinansowanie nie będzie rozpatrywany, tj. nie może zostać poddany ocenie formalnej z uwagi na niespełnienie wymogów rejestracyjnych. W końcowej części pisma organ zamieścił pouczenie o możliwości wniesienia przez wnioskodawcę protestu w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o wynikach rozpatrzenia wniosku. Korzystając z powyższego uprawnienia wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł pismo z dnia 29 maja 2013 r., zatytułowane "Protest na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego jako IZ RPO WO 2007-2013 w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia", w którym zarzucił naruszenie treści i znaczenia ostatecznego wyroku z dnia 25 marca 2013 r., tj. naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., a nadto naruszenie art. 30a ust. 3 ustawy przez brak poinformowania wnioskodawcy o wynikach oceny złożonego projektu oraz naruszenie art. 30b ust. 1 tej ustawy w zw. z pkt. 2.2. Wytycznych poprzez niedokonanie oceny złożonego wniosku o dofinansowanie. Wniósł o przyjęcie wniosku i jego merytoryczne rozpoznanie. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. Instytucja Zarządzająca została zobowiązana do przyjęcia złożonego wniosku i poddania go przewidzianej prawem weryfikacji. Tym samym zajęcie przez organ stanowiska w piśmie z dnia 17 maja 2013 r. pozostaje wprost w sprzeczności z tym wyrokiem. Podniósł, że w wyroku wskazano na konieczność pisemnego poinformowania o wynikach oceny projektu, tj. o wynikach oceny formalnej i merytorycznej, stąd informacja zawarta w piśmie z dnia 17 maja 2013 r. nie zawiera oceny wniosku, a tylko powtarza stwierdzone przez organ uchybienia rejestracyjne wniosku. Pismo to nie spełnia wymogów "negatywnej oceny projektu" z art. 30b ustawy, gdyż kwestionowane pismo takiej negatywnej oceny nie wskazuje. W tym zakresie powołał wyrok WSA w Kielcach z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 428/12. Skonkludował, że końcowe sformułowanie o nierozpatrywaniu wniosku, tj. niemożliwości poddania go ocenie formalnej, narusza wprost art. 153 P.p.s.a., a nadto art. 30b ust. 1 ustawy, określający, że środki odwoławcze służą w razie negatywnej oceny projektu. Poza tym wnioskodawca zarzucił, że zarówno ogłoszenie o naborze wniosków, jak i ogłoszenie o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia składania wniosków, nie zawierały zapisu o wymogu składania wniosków wraz z wymaganą dokumentacją w dwóch egzemplarzach. Z tego względu, skoro wniosek i dokumentacja zostały złożone w jednym egzemplarzu, to wnioskodawca winien zostać wezwany do uzupełnienia, poprzez złożenie drugiego egzemplarza w zakreślonym terminie i dopiero w razie uchybienia terminowi wniosek mógł uzyskać negatywną ocenę formalną. Odnośnie zarzutu złożenia wniosku po terminie wnioskodawca podniósł, że Instytucja Zarządzająca w ogłoszeniu z dnia 3 stycznia 2013 r. wyznaczyła nowy termin zakończenia składania wniosków, bez wzmianki dotyczącej granicznej godziny. Tym samym można było domniemywać, że wnioski mogą być składane w terminie określonym w art. 111 § 1 K.c., tj. z upływem dnia 4 lutego 2013 r. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie zdołał dotrzeć do miejsca składania wniosków przed godz. 12.00 z przyczyn obiektywnych i niezawinionych, które udokumentował. Stanowi to podstawę do uwzględnienia okoliczności obiektywnych niemożliwych do przewidzenia przez wnioskodawcę, a zaistniałych bezpośrednio przy składaniu wniosku, co uzasadnia dokonanie formalnej i merytorycznej oceny samego projektu. Do pisma dołączono fakturę VAT za naprawę pojazdu samochodu m-ki [...] z dnia 4 lutego 2013 r., wystawioną przez Przedsiębiorstwo "[...]" S. B. w [...] oraz oświadczenie S. B. z dnia 29 maja 2013 r., potwierdzające zgłoszenie awarii układu hamulcowego, holowanie samochodu i naprawę usterki. Instytucja Zarządzająca pismem z dnia 27 czerwca 2013 r., nr [...], na podstawie art. 30b ustawy w zw. z art. 6 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności (Dz. U. nr 216, poz. 1370) oraz Wytycznych przyjętych uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego Nr 3162/2009, poinformowała wnioskodawcę, że protest dotyczący odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu został rozpatrzony negatywnie. W uzasadnieniu organ zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdził, że weryfikacja wniosku została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z zapisami Vademecum. W tym zakresie wskazał, że ogłoszenie o naborze wniosków z dnia 14 grudnia 2012 r. zawierało informację, iż wnioski należy składać wraz z wymaganą dokumentacją od poniedziałku do piątku w godzinach od 9.00 do 15.00, z jednoczesną uwagą, że w ostatnim dniu prowadzenia naboru przyjmowanie wniosków będzie miało miejsce wyłącznie do godziny 12.00. Z kolei informacja z dnia 3 stycznia 2013 r. o przedłużeniu naboru wniosków zawierała zapis, że pozostałe informacje pozostają bez zmian, co oznacza, że oprócz zmiany terminu zakończenia naboru pozostają bez zmian informacje zawarte w ogłoszeniu z dnia 14 grudnia 2012 r., w tym również godzina, do której przyjmowane będą wnioski w ostatnim dniu naboru. Następnie organ przywołał zapisy Vademecum, akcentując zapisy zawarte w pkt 1.1.5, dotyczące przygotowania wypełnionego formularza wniosku wraz z wymaganymi załącznikami w formie papierowej w dwóch egzemplarzach (w dwóch oryginałach lub w oryginale i kopii) w formacie A4 oraz elektronicznej (na płycie CD/DVD R), a także w pkt 1.2.3., dotyczące: przyjmowania wniosków o dofinansowanie w terminach ściśle określonych w ogłoszeniach konkursowych zamieszczanych na stronie internetowej oraz w prasie o zasięgu lokalnym (pkt 1), obowiązku przestrzegania przy składaniu wniosków terminów określonych w ww. ogłoszeniach, z tym że w ostatnim dniu prowadzenia naboru przyjmowanie wniosków będzie miało miejsce wyłącznie do godz. 12.00 (pkt 2), nierozpatrywania wniosków otrzymanych po upływie wyznaczonego terminu (pkt 6), nieprzyjmowania wniosków złożonych w odmiennej formie niż opisana w pkt 1.1. (pkt 7) oraz pisemnego powiadamiania beneficjenta w przypadku niespełniania przez wniosek wymogów rejestracyjnych, za wyjątkiem wniosków złożonych po terminie (pkt 8). Poza tym przywołał pkt 1.2.4.1 Vademecum, określający, że ocenie formalnej poddawany jest wniosek o dofinansowanie projektu spełniający wymogi rejestracyjne, tj. m.in. wniosek złożony w terminie określonym w ogłoszeniu o naborze wniosków, w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, wraz z wersją elektroniczną. Na tej podstawie Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że skoro wnioskodawca nie złożył wniosku o dofinansowanie do godz. 12.00 ostatniego dnia naboru, a także nie został on złożony w dwóch egzemplarzach, to zawarta w piśmie z dnia 17 maja 2013 r. informacja o niespełnieniu ww. wymogów rejestracyjnych i tym samym informacja, że wniosek nie może być poddany ocenie formalnej, była prawidłowa, gdyż aby wniosek mógł zostać poddany ocenie formalnej, w pierwszej kolejności musi spełniać wymogi rejestracyjne. Odnosząc się do zarzutów zawartych w proteście organ wywiódł, że wnioskodawca błędnie zinterpretował wyrok z dnia 25 marca 2013 r., ponieważ nieprawidłowością stwierdzoną przez Sąd było nieprzyjęcie wniosku, bo wnioski powinny być zawsze przyjęte, a dopiero później mogą być poddane ocenie co do spełnienia kryteriów, w tym kryteriów rejestracyjnych. Ten zaś nakaz przyjęcia wniosku i poddania go przewidzianej prawem (tj. Vademecum) weryfikacji został przez Instytucję Zarządzającą spełniony, jako że wniosek został przyjęty, a następnie ocenie poddano spełnienie przez niego wymogów rejestracyjnych. Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut dotyczący braku zapisu o wymogu składania wniosków w dwóch egzemplarzach. W tym zakresie stwierdził, że w treści ogłoszenia znajdowała się informacja, iż zasady oraz forma składania wniosków zostały zamieszczone w Vademecum. Z tego względu wnioskodawca, jak i każdy aplikujący o dofinansowanie wniosku, zobowiązany był do zapoznania się z treścią Vademecum, w którego pkt 1.1. wyraźnie zaznaczono, że formularz wniosku wraz z załącznikami należy przygotować w dwóch egzemplarzach. Jako niezasadne ocenił też organ twierdzenia wnioskodawcy o niezamieszczeniu w ogłoszeniu z dnia 3 stycznia 2013 r. wzmianki dotyczącej granicznej godziny składania wniosków. Odnosząc się do tego zarzutu organ wywiódł, że w treści ogłoszenia zawarto informację o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia składania wniosków w odniesieniu do II naboru ogłoszonego w dniu 14 grudnia 2012 r. i jednocześnie wskazano, że pozostałe informacje zawarte w ww. ogłoszeniu pozostają bez zmian, zatem określone godziny przyjmowania wniosków wskazane w ogłoszeniu z dnia 14 grudnia 2012 r. w tym przypadku nie uległy zmianie. Organ zwrócił uwagę, że stanowisko w tym zakresie zostało podzielone przez Sąd w końcowej części uzasadnienia wyroku z dnia 25 marca 2013 r. Instytucja Zarządzająca dodała ponadto, że z art. 26 ust. 2 ustawy wynika zasada równego dostępu do pomocy, będąca jedną z najważniejszych zasad wdrażania programów operacyjnych, stąd nie może zostać uwzględniony sformułowany w proteście zarzut, że wnioskodawca nie zdołał dotrzeć do miejsca składania wniosków przed godziną 12.00 z przyczyn obiektywnych i niezawinionych, które zostały udokumentowane, gdyż okoliczność ta nie stanowi przesłanki do przyjęcia wniosku po wyznaczonym terminie. Powyższa informacja została doręczona skarżącemu w dniu 4 lipca 2013 r. za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W dniu 15 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) A w [...], nadal reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na powyższe rozstrzygnięcie, domagając się stwierdzenia wydania rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa, przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Opolskiego oraz zasądzenia od organu kosztów procesu. Ponowił zarzuty stawiane już wcześniej w proteście, a dotyczące naruszenia art. 153 P.p.s.a. oraz art. 30a ust. 3 i art. 30b ust. 1 ustawy wraz z argumentacją na ich poparcie, dotyczące niespełniania przez pismo z dnia 17 maja 2013 r. wymogu wskazania tzw. negatywnej oceny projektu. Dodał, że sformułowanie, iż wniosek nie będzie rozpatrywany narusza nie tylko art. 153 P.p.s.a., ale również art. 30b ust. 1 ustawy, gdyż organ nie przedstawił negatywnej oceny projektu, ani jej nie uzasadnił. Natomiast w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ ponowił te argumenty, jakie zawarł już w piśmie z dnia 4 lutego 2013 r., będącym podstawą skargi w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. Zarzucił, że organ opierał się głównie na zapisach Vademecum, a nie na Wytycznych powołanych w sentencji. Podniósł też, że od 27 czerwca 2013 r. obowiązuje wersja Wytycznych wprowadzona uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego Nr 3843/2013 z dnia 27 czerwca 2013 r., precyzująca zwrot "rozpatrzenie negatywne i pozytywne projektu", która nie zmienia natomiast definicji "negatywnej oceny projektu". Zarzucił też, że w pouczeniu o prawie wniesienia skargi zawarty został wymóg dołączenia "informacji w przedmiocie oceny projektu", której skarżący nie posiada, gdyż takiej informacji organ nie wydał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Podniósł ponadto, że wniosek skarżącego został poddany takiej weryfikacji, w wyniku której stwierdzono, że nie spełnia on kryteriów rejestracyjnych, co skutkuje pozostawieniem go bez rozpatrzenia, natomiast informacja o negatywnej ocenie mogłaby zostać wydana, gdyby wniosek spełniał wymogi rejestracyjne. Uchybienie wymogom rejestracyjnym skutkowało tym, że wniosek nie mógł zostać poddany etapom oceny. Poddanie tego wniosku procedurze oceny, określonej w Vademecum jako formalna i merytoryczna, stanowiłoby nierównoprawne traktowanie wnioskodawców będące naruszeniem art. 26 ust. 2 ustawy. Na rozprawie sądowej pełnomocnicy stron podtrzymali stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do stanu faktycznego istniejącego w dacie jego wydania, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 P.p.s.a., przy czym w § 2 tego przepisu wymienione zostały akty poddane kontroli sądów administracyjnych, natomiast jego § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczegółowych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na mocy ostatnio powołanego przepisu art. 3 § 3 P.p.s.a. kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania oceny projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 z późn. zm.), zwanej nadal ustawą. Stosownie bowiem do art. 30c ust. 1 tej ustawy, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. Na zasadzie art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1), oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2) oraz umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3). Dodać należy, że ustawodawca, poddając powyższe rozstrzygnięcia kontroli sądowej, określił ponadto precyzyjnie w 30c ust. 2 ustawy szczególny tryb wnoszenia skarg. W tym zakresie przewidział, że skarga, o której mowa w ust. 1 ustawy, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisemnej informacji właściwej instytucji o negatywnych wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informację o wynikach procedury odwoławczej. Odnośnie środków odwoławczych przysługujących w toku postępowania, o jakich mowa w powyższym przepisie, należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 30b ustawy, w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3 (pisemnej informacji o wynikach oceny projektu wnioskodawcy – przyp. Sądu), może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych. W takim przypadku w pisemnej informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, właściwa instytucja zamieszcza uzasadnienie wyników oceny projektu oraz pouczenie o możliwości wniesienia środka odwoławczego, wraz ze wskazaniem terminu przysługującego na jego wniesienie, sposobie wniesienia oraz właściwej instytucji, do której środek ten należy wnieść (ust. 1). System realizacji programu operacyjnego musi uwzględniać co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie (ust. 2). Od razu stwierdzić przyjdzie, że określony art. 30c ust. 2 ustawy termin do wniesienia skargi został przez skarżącego dochowany, gdyż po otrzymaniu w dniu 4 lipca 2013 r. informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej wniósł skargę w dniu 15 lipca 2013 r. Do skargi dołączone zostały również wszystkie wymagane dokumenty. Przypomnieć trzeba, że skarga wniesiona przez A w [...] dotyczyła zawartego w piśmie Instytucji Zarządzającej z dnia 27 czerwca 2013 r. negatywnego rozstrzygnięcia protestu w sprawie dofinansowania projektu złożonego w ramach RPO WO 2007-2013, będącego przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie, a podjętego na podstawie regulacji wynikających z powołanego już wyżej w niniejszym wyroku Vademecum oraz Wytycznych, przyjętych uchwałami Zarządu Województwa Opolskiego, wydanych na podstawie art. 5 pkt 11 ustawy. W świetle przywołanych dotychczas przepisów ogólnych P.p.s.a., mających zastosowanie w sprawie z mocy art. 30e ustawy, wedle którego w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy P.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ze wskazanymi wyłączeniami, sąd administracyjny badając legalność przeprowadzonej formalnej oceny wniosku przez instytucję zarządzającą w szczególnym trybie, jaki został uregulowany ustawą, sprawuje kontrolę dokonanej przez organ oceny wniosku pod kątem jej zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania. W związku z tym należy mieć na względzie, że na tle możliwości uznania za źródło prawa powszechnie obowiązującego regulacji dotyczących programów operacyjnych, przyjmowanych w formie uchwał zarządów województw oraz możliwości ich stosowania, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt P 1/11, ogłoszonym w dniu dnia 27 grudnia 2011 r. (Dz. U. nr 279, poz. 1644), stwierdził niezgodność art. 5 pkt 11 ustawy z art. art. 87 Konstytucji RP, m.in. przez to, że przepis ten dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Ponadto stwierdził niezgodność z art. 87 Konstytucji RP również przepisów art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa oraz art. 30c ust. 1 ustawy w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Trybunał orzekł, że powyższe przepisy, we wskazanym zakresie, tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. W uzasadnieniu tego wyroku (OTK-A z 2011 r. nr 10, poz. 115) wywiódł, że systemy realizacji nie mają formy wskazanej w Konstytucji RP, nie są przyjmowane przez podmioty dysponujące konstytucyjnymi uprawnieniami prawotwórczymi i nie są należycie ogłaszane. Uzasadniając orzeczenie w przedmiocie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów Trybunał powołał się na art. 190 ust. 3 Konstytucji RP i stwierdził, że przez 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP, zakwestionowane przepisy, o ile wcześniej nie zostaną uchylone bądź zmienione przez ustawodawcę, mimo że obalone w stosunku do nich zostało domniemanie konstytucyjności, winny być stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające. Odraczając termin utraty mocy obowiązującej przepisów niezgodnych ze wzorcem konstytucyjnym Trybunał wskazał, że jest to okres konieczny dla stworzenia nowych regulacji, które określą sytuację uczestników konkursów w programach operacyjnych na kolejne okresy programowania. Datą graniczną wynikającą z powyższego wyroku jest zatem 27 czerwca 2013 r., gdyż od dnia 28 czerwca 2013 r. nastąpiła utrata mocy obowiązującej ww. przepisów w zakresie w nim wskazanym. Z tego względu w przedmiotowej sprawie, dotyczącej rozstrzygnięcia podjętego przez organ w dniu 27 czerwca 2013 r., mają zastosowanie przepisy ustawy oraz odpowiednie regulacje RPO WO 2007-2013, które obowiązywały w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, w tym również postanowienia Vademecum i Wytycznych określające prawa oraz obowiązki wnioskodawców, pomimo że rozpoznanie sprawy przez Sąd miało miejsce po terminie wyznaczonym przez Trybunał Konstytucyjny. Ponadto, zastosowanie mają Wytyczne Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 - wersja nr 5 oraz Wykaz zmian do Wytycznych, przyjęte uchwałą Nr 3843/2013 Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 27 czerwca 2013 r., stanowiące załączniki nr 1 i 2 do tej uchwały. W związku z zasadniczym zarzutem skargi, dotyczącym naruszenia art. 153 P.p.s.a., wskazać przyjdzie, że zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jak wskazuje się jednolicie w orzecznictwie, powyższa zasada związania organu ponownie rozpatrującego sprawę, dotyczy zarówno sentencji orzeczenia jak i jego uzasadnienia, w którym sąd wyraża ocenę prawną zaskarżonego aktu oraz udziela organom wskazań co do dalszego postępowania. W pojęciu "ocena prawna" mieści się osąd o prawnej wartości sprawy. W zakresie oceny prawnej mieści się krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia dotycząca stosowania prawa, jak również wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało uznane za błędne oraz wskazanie, jakie zastosowanie lub wykładnia danej normy prawnej powinny mieć miejsce. Ocena ta może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania orzeczenia określonej treści. Z oceną prawną związane są ściśle wskazania co do dalszego postępowania. O ile ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organu w sprawie, to wskazania określają sposób jego przyszłego postępowania. Wskazania stanowią zatem konsekwencję oceny prawnej, a ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd w toku kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania mają zatem za zadanie wytyczyć kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy a jednocześnie nie mogą narzucać treści przyszłego orzeczenia w sprawie. W ramach kontroli legalności rozstrzygnięć sąd obowiązany jest zbadać, w jaki sposób dyrektywa z art. 153 P.p.s.a. została zrealizowana przez organ. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciąży bowiem zarówno na organach, jak też na sądzie i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także w razie uchylenia wyroku sądu zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem oceny Sądu w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. było rozstrzygnięcie organu o pozostawieniu protestu bez rozpoznania. Rozważania Sądu koncentrowały się na legalności tego rodzaju rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy złożony po terminie wniosek nie został przez organ przyjęty, a także na dopuszczalności wniesienia w tej sytuacji środka zaskarżenia w postaci protestu. Sąd stwierdził, że pozostawienie protestu bez rozpoznania zostało dokonane w sposób naruszający prawo, gdyż na podstawie analizy zapisów Vademecum i Wytycznych uznał, że nie przewidują one takiej instytucji, jak też nie zawierają regulacji związanych z odmową przyjęcia wniosku. W tym kontekście wyraził pogląd prawny, że zapis Vademecum dotyczący nierozpatrywania wniosków złożonych po terminie należy interpretować w ten sposób, że wniosek o dofinansowanie winien być zawsze przyjęty przez Instytucję Zarządzającą, nawet jeśli jest złożony po upływie terminu, gdyż sformułowanie "rozpatrzony" oznacza, że złożony wniosek nie będzie analizowany, brany pod uwagę. Odwołując się do przepisów art. 78 Konstytucji i art. 30b ust. 1 w zw. z art. 30a ust. 2 ustawy Sąd wywiódł, że nie mogło dojść do negatywnej oceny projektu, który nie został przyjęty, podczas gdy ww. przepisy przewidują zarówno prawo zaskarżenia każdego rozstrzygnięcia, jak i obowiązek zawarcia regulacji dotyczących przynajmniej jednego środków odwoławczego w systemie realizacji programu operacyjnego, natomiast w Vademecum i Wytycznych brak jest regulacji umożliwiających zaskarżenie czynności związanej z odmową przyjęcia wniosku o dofinansowanie. Sąd stwierdził, że "skoro zapisy pkt 2.1 Vademecum przewidują, że protest może dotyczyć wyłącznie zarzutów, co do kryteriów oceny wniosku i to zarówno o charakterze formalnym, jak i merytorycznym i może być on złożony dopiero po każdym etapie oceny wniosków o dofinansowanie i to dopiero wówczas, gdy wnioskodawca otrzyma informację o wynikach weryfikacji projektu, o których mowa w art. 30a ust. 3 ustawy, a nadto z regulacji pkt 2.2 Wytycznych wynika, że protest może złożyć wnioskodawca, który został pisemnie poinformowany o negatywnych wynikach oceny jego projektu, to w sytuacji odmowy przyjęcia wniosku, skarżący nie został poinformowany zarówno o formalnych, jak i merytorycznych wynikach oceny jego projektu". Z tych względów Sąd nakazał organowi przyjęcie wniosku o dofinansowanie i poddanie go przewidzianej prawem weryfikacji. Oceniając prawidłowość postępowania organu w świetle zarzutów sformułowanych w wyroku z dnia 25 marca 2013 r., dotyczących zagadnień istotnych z punktu widzenia zapisów Konstytucji, ustawy oraz Vademecum i Wytycznych należy uznać, że organ wywiązał się z obowiązku nałożonego przez Sąd. Ponownie rozpatrując sprawę Instytucja Zarządzająca przyjęła wniosek skarżącego. Wypełniając zalecenia Sądu, zawarte w ww. wyroku, dokonała też weryfikacji wniosku i przeprowadziła jego ocenę pod kątem spełniania kryteriów rejestracyjnych wynikających z zapisów Vademecum. W tym zakresie nie można zatem przypisać Instytucji Zarządzającej zarzucanego naruszenia art. 153 P.p.s.a. Odrębną kwestią jest natomiast ustalenie, czy aktualnie doszło do poinformowania skarżącego o negatywnych wynikach oceny jego projektu. Rzutuje to również na ocenę, czy złożenie skargi nastąpiło po wyczerpaniu środków odwoławczych i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej, stosownie do art. 30c ust. 1 ustawy. W związku z tym rozważenia na wstępie wymaga prawidłowość zastosowania przez Instytucję Zarządzającą zasad i procedur obowiązujących podmioty uczestniczące w realizacji programu, którego częścią jest Vademecum, doprecyzowane przez Wytyczne, nakładające szereg obowiązków na ubiegających się o dofinansowanie w ramach danego programu. Odnosząc się więc do postanowień "Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013 Tom II - Przygotowanie i wybór projektów w ramach RPO WO 2007-2013 - wersja nr 15", które znalazły zastosowanie przy ocenie wniosku A w [...], wskazać należy, że w Rozdziale 1. - Przygotowanie i wybór projektów w ramach RPO WO 2007-2013, w pkt 1.2.2. - ogłoszenie o naborze wniosków o dofinansowanie projektów określono, że IZ/IP II w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie konkursowym ogłasza nabór na stronie internetowej oraz w piśmie o zasięgu regionalnym, co najmniej 30 dni przed upływem terminu składania wniosków o dofinansowanie projektów. Ogłoszenie o konkursie będzie zawierać informacje wymagane zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w tym m.in. termin, miejsce i sposób składania wniosków o dofinansowanie projektu (pkt 9). Poza tym, w pkt 1.2.3 - Złożenie wniosku o dofinansowanie projektu - formy i zasady składania wniosków przewidziano, że przyjmowanie wniosków o dofinansowanie projektów w ramach poszczególnych działań/poddziałań RPO WO 2007-2013 następuje w terminach ściśle określonych w ogłoszeniach konkursowych zamieszczanych na stronie internetowej UMWO/OCRG oraz w prasie o zasięgu lokalnym (pkt. 1). Wnioski należy składać przestrzegając terminów określonych w ogłoszeniu o naborze od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.30 do 15.30 w Punkcie Przyjmowania Wniosków (...), z tym że w ostatnim dniu prowadzenia naboru przyjmowanie wniosków będzie miało miejsce wyłącznie do godziny 12.00 (pkt 2). Wniosek może być dostarczony na trzy sposoby: a) listem poleconym w zaklejonej kopercie lub paczce, b) przesyłką kurierską, c) osobiście lub przez posłańca (dostarczyciel otrzyma dowód wpłynięcia przesyłki opatrzony podpisem i datą) (pkt 3). Data wpływu wniosku oznacza datę jego dostarczenia do UMWO/OCRG w jednej z wyżej wymienionych form (data stempla jednostki) (pkt 5). Jak wynika z omówionego na wstępie materiału dowodowego (w aktach sprawy II SA/Op 106/13, dopuszczonych w niniejszej sprawie przez Sąd), tj. kserokopii ogłoszeń z dnia 14 grudnia 2013 r. i z dnia 3 stycznia 2013 r., w ogłoszeniu z dnia 14 grudnia 2012 r. zamieszczono informację o terminie i sposobie składania wniosków, przytaczając w tym zakresie treść powołanych wyżej zapisów Vademecum, w tym również treść pkt 1.2.3.(5), dotyczącego godziny składania wniosków w ostatnim dniu terminu. Ponadto, z dokumentacji tej wynika, że wniosek został dostarczony do wskazanego w ogłoszeniu z dnia 14 grudnia 2012 r. punktu przyjmowania wniosków w dniu 4 lutego 2013 r. o godz. 13.25. Skarżący w toku postępowania nie twierdził, że wniosek został złożony przed godz. 12.00, zarzucał jednak, iż w ogłoszeniu przedłużającym termin składania wniosków brak było wzmianki dotyczącej granicznej godziny składania wniosków i na tej podstawie wywodził, że nowy termin mógł kończyć się z upływem dnia 4 lutego 2013 r. W ocenie składu orzekającego, pogląd ten nie jest uzasadniony w świetle przedłożonych dowodów, co wskazano już w wyroku z dnia 25 marca 2013 r. Wbrew stanowisku skarżącego, zapis zamieszczony w ogłoszeniu z dnia 3 stycznia 2013 r., dotyczącym wyznaczenia nowego terminu zakończenia składania wniosków dla naboru ogłoszonego w dniu 14 grudnia 2012 r., w brzmieniu: "Pozostałe informacje zawarte w ww. ogłoszeniu pozostają bez zmian", był jednoznaczny i - jak słusznie przyjęto - dotyczył wszystkich innych informacji, poza wyznaczoną datą zakończenia naboru, w tym także odnosił się do informacji co do godziny składania wniosków w ostatnim dniu tego terminu. Ustanowienie końcowej daty przyjmowania wniosków i jednoczesne określenie granicznej godziny w ostatnim dniu tego terminu, uprawniało zainteresowanych do składania wniosków w każdej z trzech przewidzianych form, w każdym dniu biegu terminu, w tym także w dniu ostatnim, jednak z uwzględnieniem skróconego czasu przyjmowania wniosków w tym dniu. Zarówno odłożenie czynności złożenia wniosku na ostatni dzień terminu, jak i wybór formy złożenia wniosku, było zatem uprawnieniem wnioskodawcy, jednak decydując się na takie a nie inne działanie powinien on uwzględniać ograniczenia, jakie zostały wskazane w ogłoszeniu zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy i zapisem pkt 1.2.2. Vademecum. Nawiązując do podnoszonej przez skarżącego w toku postępowania argumentacji, dotyczącej przyczyn złożenia wniosku po terminie, dodać trzeba, że stosownie do dyrektywy równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu, wynikającej z art. 26 ust. 2 ustawy, procedura konkursowa przewidziana w Vademecum musi opierać się na zasadzie równego traktowania podmiotów ubiegających się o dofinansowanie swych projektów. Procedura ta nie przewiduje możliwości przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Podstawową jej zasadą jest, że każdy wnioskodawca może złożyć tylko jeden wniosek w terminie wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków w ramach danego konkursu. Analizując dalej zapisy procedury dotyczącej wniosków złożonych po terminie, należy stwierdzić, że w pkt 1.2.3. Rozdziału 1. Vademecum zawarto zapis, że wnioski otrzymane po upływie wyznaczonego terminu nie będą rozpatrywane (pkt 6). Zapis ten oznacza, jak to w sposób wiążący uznano w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 marca 2013 r., że wniosek "nie będzie analizowany, brany pod uwagę, jednak powinien być zawsze przyjęty". Kolejnym zapisem odnoszącym się do wniosków złożonych po terminie jest pkt 1.2.3.8. Vademecum, wedle którego "w przypadku nie spełnienia przez wniosek wymogów rejestracyjnych, za wyjątkiem wniosków złożonych po terminie, beneficjent zostaje o tym fakcie pisemnie powiadomiony (jeżeli wniosek dostarczony został listem poleconym/przesyłką kurierską)". Zapis ten wskazuje wprost na szczególny sposób traktowania wniosku złożonego po terminie, odmienny niż ten, jaki dotyczy wniosków niespełniających innych kryteriów rejestracyjnych, jednak nie podaje zasady jego rozpatrywania przez Instytucję Zarządzającą. Również kolejne zapisy Vademecum, jak też Wytycznych, nie zawierają w tej kwestii jakichkolwiek regulacji. Nie precyzują też treści rozstrzygnięcia, jakie powinno zapaść w tej sytuacji (np. stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia wniosku, pozostawienie wniosku bez rozpoznania, odrzucenie wniosku). W świetle pkt 1.2.3. Rozdziału 1. Vademecum, pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia jest formą dopuszczalną. Natomiast reguły stosowane przy ocenie wniosku złożonego po upływie terminu można wyprowadzić z pozostałych zapisów Vademecum i Wytycznych, przy zastosowaniu przepisów ustawy. Zauważyć trzeba, że do omawianego ostatnio zapisu pkt 1.2.3.8. Vademecum nawiązuje jego pkt 1.2.4., w którym przewidziano trzy etapy określone jako: a) ocena formalna, b) ocena merytoryczna I i II stopnia oraz c) wybór projektów do dofinansowania przez ZWO. W myśl pkt 1.2.4.1. Vademecum, ocenie formalnej poddawany jest wniosek o dofinansowanie projektu spełniający wymogi rejestracyjne, tj. wniosek złożony w terminie określającym ogłoszenie o naborze wniosków. Zapis ten a conrario oznacza zatem, że wniosek złożony po terminie nie podlega już ocenie na wyodrębnionym w pkt 1.2.4. etapie oceny formalnej, która - jak to wynika z dalszych zapisów pkt 1.2.4.1. Vademecum - pozwala sprawdzić poprawność złożonej dokumentacji projektowej pod względem formalnym, bez konieczności analizy merytorycznej warstwy projektu. Dopiero wniosek spełniający wszystkie kryteria formalne zostaje przekazany do oceny merytorycznej I stopnia. Niemniej jednak, na gruncie tak opracowanych przez Instytucję Zarządzającą postanowień Vademecum należy stwierdzić, że poza trzema etapami oceny wniosku, wskazanymi w pkt 1.2.4. Vademecum, wyodrębniony został również etap oceny wstępnej wniosku, dokonywanej pod kątem formalnych kryteriów rejestracyjnych. Zgodnie z pkt 1.2.4.5. Vademecum - Tryb odwoławczy - procedura odwoławcza została podzielona na dwa etapy: I etap - przedsądowy i II etap - postępowanie przed WSA w Opolu i NSA. W procesie wyboru projektów do dofinansowania w ramach procedury konkursowej dopuszczono jeden środek odwoławczy - protest przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie. Definicja protestu, a także możliwość jego wniesienia zawarte w pkt. 2.1 i 2.2. Rozdziału 2 Wytycznych, poddane zostały szczegółowej analizie w wyroku z dnia 25 marca 2013 r. W tym zakresie Sąd uznał, że protest, sprowadzający się do zakwestionowania przez wnioskodawcę oceny wniosku o dofinansowanie projektu może zostać wniesiony na każdym etapie oceny wniosku po otrzymaniu informacji o negatywnej ocenie jego projektu. Przez negatywną ocenę projektu należy rozumieć taką ocenę (lub dany jej etap), której wyniki nie pozwalają na zakwalifikowanie projektu do dofinansowania (bądź skierowanie do dalszego etapu oceny, co w efekcie także uniemożliwia zakwalifikowanie projektu do dofinansowania). Pogląd ten jest nadal aktualny w rozpoznawanej sprawie, gdyż stan prawny, jaki zaistniał w dniu 27 czerwca 2013 r. w związku z wejściem w życie uchwały Zarządu Województwa Opolskiego Nr 3843/2013 z dnia 27 czerwca 2013 r. wraz załącznikiem nr 1 do tej uchwały - Wykaz zmian w Wytycznych, nie uległ istotnej zmianie, co słusznie zauważył skarżący. Nie skutkował więc wyłączeniem związania oceną dokonaną przez Sąd we wcześniejszym wyroku. Zauważyć trzeba, że wersja nr 5 Wytycznych, przyjęta powyższą uchwałą i stanowiąca załącznik nr 2 do tej uchwały, jest w omawianym zakresie tożsamobrzmiąca z analizowaną przez Sąd wersją nr 4 Wytycznych. Natomiast według Wykazu zmian, w pkt. 2.1 i 2.2. Rozdziału 2 Wytycznych nadal jest mowa o dopuszczalności złożenia przez wnioskodawcę w procesie wyboru projektów do dofinansowania w ramach procedury konkursowej jednego środka odwoławczego - protestu. Wnioskodawca może wnieść protest na każdym etapie oceny wniosku po otrzymaniu informacji o negatywnych wynikach jego oceny. Za negatywną ocenę uważa się ocenę w zakresie spełniania przez projekt kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WO 2007-2013, w ramach której m.in. projekt nie spełnił kryteriów wyboru projektów lub nie uzyskał minimum punktowego (w RPO WO 2007-2013 50% możliwych do uzyskania punktów na ocenie merytorycznej II st.), na skutek czego nie może być skierowany do kolejnego etapu oceny lub zakwalifikowany do dofinansowania. W świetle przytoczonych wyżej zapisów, oceniając czy w rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnej oceny projektu, należy podnieść, że na tle rozumienia pojęcia "negatywnej oceny projektu", o jakim mowa w art. 30b ust. 1 ustawy, będącym przedmiotem środka odwoławczego określonego w tym przepisie, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwrócono słusznie uwagę, że pojęcie to nie jest zdefiniowane w ustawie wprost, tak samo jak i pojęcie "pozytywnej oceny projektu". Posiłkując się jednak wykładnią gramatyczną oraz systemową wypracowano stanowisko, że przez "pozytywną ocenę projektu", uniemożliwiającą stronie wniesienie środków odwoławczych, należy rozumieć takie zakończenie procedury wyboru projektu, które jest równoznaczne ze skierowaniem projektu do dofinansowania. Ocena pozytywna będzie zatem przeciwieństwem negatywnej oceny, którą jest taka ocena (lub dany jej etap), której wyniki nie pozwalają na skierowanie do dalszego etapu oceny bądź do dofinansowania. Chodzi bowiem o negatywny charakter wyniku konkursu dla danego wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 7 marca 2012 r., II GSK 200/12, Lex nr 137910; z 13 stycznia 2011 r., II GSK 1494/10, Lex nr 742898 oraz wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r., II GSK 1/12, Lex nr 1137843). Ponadto, w orzecznictwie podkreśla się również, że nie zachodzi tożsamość pomiędzy pojęciem "negatywna ocena projektu" i "negatywny wynik postępowania odwoławczego", chociaż brzmią one podobnie. Pojęcie "negatywny wynik postępowania odwoławczego" jest pojęciem szerszym i podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być informacja o negatywnym wyniku procedury odwoławczej, która obejmuje powyższą negatywną ocenę projektu, jak również pozostawienie protestu bez rozpatrzenia (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2011 r., II GSK 1661/11, Lex nr 1151664). Powyższe poglądy skład orzekający w pełni podziela. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, skarżący uzyskał informację o negatywnej ocenie projektu. Informacja zawarta w piśmie z dnia 17 maja 2013 r. zawierała uzasadnienie wskazujące przyczyny, jakie legły u podstaw takiej oceny. Pismo zawierające stwierdzenie, że wniosek złożony został po terminie i z tego względu nie będzie rozpatrywany, tj. nie może zostać poddany ocenie formalnej z uwagi na niespełnienie wymogów rejestracyjnych, jest formalnym rozstrzygnięciem w przedmiocie złożonego wniosku i wyraża w dostateczny sposób stanowisko organu odnośnie negatywnego charakteru wyniku konkursu dla wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie to oznacza, że wniosek został zakwestionowany już na etapie oceny wstępnej, dokonywanej jedynie pod kątem formalnych kryteriów rejestracyjnych i z tego powodu nie będzie podlegał dalszym etapom oceny, wobec czego nie zostanie osiągnięty cel, w jakim został złożony, w postaci uzyskania środków na dofinansowanie projektu objętego tym wnioskiem. Tym samym ocena dokonana przez organ odpowiada wynikającej z Wytycznych definicji "negatywnej oceny projektu", uzasadniającej złożenie protestu. Ponadto w piśmie z dnia 17 maja 2013 r. zawarto pouczenie o środku odwoławczym w postaci protestu oraz o trybie i terminie jego wniesienia. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zauważyć należy, że orzeczenia sądowoadministracyjne powoływane w skardze zapadły w odmiennym stanie faktycznym i prawnym, w oparciu o analizę zapisów konkretnego systemu realizacji programu operacyjnego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do pozbawienia wnioskodawcy możliwości kwestionowania w postępowaniu odwoławczym prawidłowości ocen dokonanych przez organ. Taka interpretacja zostałaby przeprowadzona z naruszeniem przepisu z art. 30b ust. 2 ustawy, przewidującego obowiązek uwzględnienia w systemie realizacji programu co najmniej jednego środka odwoławczego. W konsekwencji poprowadziłoby to do pozbawienia prawa do sądu zagwarantowanego w art. 30c ust. 1 ustawy, gdyż dopiero wyczerpanie środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego oraz otrzymanie informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej uprawnia do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarżący wyczerpał środek odwoławczy w postaci protestu i wniósł skargę po otrzymaniu rozstrzygnięcia o jego negatywnym rozpatrzeniu. Przedstawiona powyżej ocena nie pozostaje w sprzeczności z wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. i nie stanowi naruszenia art. 153 P.p.s.a. W powyższym wyroku Sąd nie sformułował nakazu dokonania przez Instytucję Zarządzającą oceny formalnej oraz oceny merytorycznej wniosku. Nie można w ten sposób interpretować stwierdzenia Sądu, że "skarżący nie został poinformowany o wynikach oceny jego projektu i to zarówno formalnych, jak i merytorycznych", które zostało wyprowadzone na podstawie analizy zapisów Vademecum i Wytycznych w kontekście dopuszczalności wniesienia protestu. Sąd zalecił jedynie, że wniosek ten powinien zostać przyjęty i poddany weryfikacji, a wnioskodawca winien zostać poinformowany o wynikach oceny jego projektu, o której mowa w art. 30a ust. 3 ustawy. Jak wywiedziono wyżej, obowiązek ten został przez organ wykonany, stąd nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Instytucję Zarządzającą przepisu art. 153 P.p.s.a. Końcowo należy wskazać, że kwestia niekompletności wniosku, dostrzeżona przez Instytucję Zarządzającą, polegająca na złożeniu wniosku w jednym egzemplarzu, jest zagadnieniem wtórnym, gdyż dyskwalifikujący był już sam tylko fakt uchybienia terminowi do złożenia wniosku, który skutkował negatywną oceną wniosku na etapie rejestracyjnym. Zatem to kolejne uchybienie nie mogło mieć wpływu na uznanie, że wynik konkursu dla skarżącego jest negatywny. Dodać jedynie należy, że w wyroku z dnia 25 marca 2013 r. Sąd wypowiedział się także i w tym zakresie, negując stanowisko skarżącego, że w ogłoszeniu z dnia 3 stycznia 2013 r. brak było informacji odnośnie wymogu składania wniosku wraz z wymaganą dokumentacją w dwóch egzemplarzach. Pogląd ten należy w pełni podzielić. Jak podano już wyżej, w ogłoszeniu tym odesłano do informacji wskazanych w ogłoszeniu z dnia 14 grudnia 2012 r., w którym zawarto zapis, że zasady oraz forma składania wniosków zostały zamieszczone w "Vademecum dla beneficjentów RPO", podczas gdy w pkt 1.1. Rozdziału 1. Vademecum wyraźnie wskazano, że "wypełniony formularz wniosku wraz z wymaganymi załącznikami należy przygotować w formie papierowej w dwóch egzemplarzach (w dwóch oryginałach lub w oryginale i kopii) w formacie A4 (pkt 5). Z przedstawionych względów brak było podstaw do uznania, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, w tym także nie doszło do naruszenia art. 153 P.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się również okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy, orzeczono jak w sentencji.