II SA/Op 322/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. D. i K. P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 2 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych postanawia 1) odrzucić skargę D. D., 2) zwrócić skarżącej D. D. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem części wpisu sądowego od skargi. Skarżąca D. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 2 czerwca 2017 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim z dnia 12 kwietnia 2017 r., nr [...], nakładającą na D. K. obowiązek zaniechania prowadzenia w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] dalszych robót budowlanych polegających na częściowym zamurowaniu okna, wykuciu otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku, zamurowaniu drzwi wejściowych do lokalu nr [...] oraz rozpoczęciem robót związanych z wykonaniem centralnego ogrzewania olejowego w pomieszczeniu piwnicznym przynależnym do ww. lokalu. W dniu 17 czerwca 2017 r. D. D. uiściła kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi, co potwierdza wyciąg bankowy (k. 11 akt sądowych). W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 21 lipca 2017 r. wezwano skarżącą na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 21, poz. 2193, z późn. zm., dalej: rozporządzenie z 16 grudnia 2003 r.), wezwano skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch jej odpisów własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem. Wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do nich w terminie 7 dni od dnia otrzymania spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania przesłano na adres skarżącej podany w skardze. W dniu 23 sierpnia 2017 r. przesyłka została zwrócona z adnotacją, że była dwukrotnie awizowana, za pierwszym razem w dniu 31 lipca 2017 r., za drugim w dniu 8 sierpnia 2017 r., a zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (k. 67 akt sądowych). Skarżąca D. D. nie uzupełniła wpisu od skargi, ani nie przesłała dwóch odpisów skargi. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 323/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowił o połączeniu sprawy o sygn. akt II SA/Op 323/17 ze skargi K. P. ze sprawą o sygn. akt II SA/Op 322/17 ze skargi D. D. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i o prowadzeniu tych spraw pod sygn. akt II SA/Op 322/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę D. D. należało odrzucić. Na wstępie odnotować trzeba, że w pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (pkt 5a) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Odnośnie braków formalnych skargi wyjaśnić należy, że w myśl art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem w myśl art. 47 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. Natomiast w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Na mocy tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez Sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi, zaś podstawą odrzucenia skargi jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono we wskazanym terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi, a także do uzupełnienia braku formalnego skargi przez przesłanie jej odpisów. Odnośnie braku formalnego skargi polegającego na braku nadesłania odpisów skargi, powtórzyć przyjdzie, że do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. Potwierdza to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że "Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd." Wymóg dołączenia odpisów skargi i jej załączników realizuje zasadę oficjalności postępowania oraz zasadę prawa do sądu. Ponadto daje gwarancję czynnego udziału w postępowaniu uczestnikom postępowania poprzez możliwość poznania stanowiska strony przeciwnej. Tak więc sąd administracyjny ma obowiązek zapewnienia doręczenia organowi i uczestnikom postępowania odpisu skargi, odpisów dołączonych do niej dowodów, natomiast stronie skarżącej - odpowiedzi na skargę organu oraz ewentualnej odpowiedzi na skargę uczestników postępowania. Przy czym zauważyć należy, iż istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to fotokopia lub wydruk komputerowy, czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Za takim poglądem przemawia treść art. 47 § 2 P.p.s.a., który wskazując przykładowe odpisy pisma (fotokopie i wydruki poczty elektronicznej) wymaga ich uwierzytelnienia. Jednocześnie podkreślić należy, że uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem lub jej przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik. Tym samym, Sąd nie posiada kompetencji do wykonywania uwierzytelnionych odpisów skargi, jednakże brak odpisów pism uznaje się za brak formalny podlegający usunięciu (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4 wydanie, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011 r., s. 170). Obok wskazanych przesłanek dopuszczalności skargi, warunkiem skutecznego wniesienia jej do sądu administracyjnego, jako pisma procesowego jest również - stosownie do treści art. 230 P.p.s.a. - uiszczenie od niej wpisu. Zgodnie z tą regulacją, od pism wszczynających postępowanie, do jakich należy skarga, pobiera się wpis stały, który w niniejszej sprawie wynosi 500 zł, po myśli § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do jakich należy skarga, pobiera się wpis. Stosownie natomiast do art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a jeżeli pismem tym jest skarga - pod rygorem jej odrzucenia, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli pomimo wezwania należny wpis od skargi nie został uiszczony, wówczas - w myśl art. 220 § 3 P.p.s.a. - skarga podlega odrzuceniu przez sąd. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że przez pojęcie "należnego wpisu" rozumie się pełną opłatę należną od danego pisma procesowego. Jak bowiem jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie i literaturze, pismo nieopłacone w całości traktować należy tak, jak pismo w ogóle nieopłacone (por. postanowienie NSA z 22 września 2011 r., II OZ 816/11, LEX nr 966291 oraz H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2011 r., s. 931). W świetle powyższego niewątpliwie przywołane regulacje mają zastosowanie także wówczas, gdy uiszczono jedynie część należnej opłaty (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2008 r., II GSK 220/08, LEX nr 506000). Przepisy te stanowią zatem podstawę rozstrzygnięcia również w niniejszej sprawie, w której wraz z wniesieniem skargi uiszczono opłatę w wysokości 100 zł, określając ją jako "wpis od skargi". Tymczasem, stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r., wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury - a do tego rodzaju spraw należy skarga na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 2 czerwca 2017 r., z uwagi na przedmiot postępowania - wynosi 500 zł. Z akt wynika, że obydwa wezwania zostały doręczone skutecznie skarżącej D. D. w dniu 14 sierpnia 2017 r., w trybie art. w trybie art. 73 P.p.s.a. Zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a, sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Stosownie zaś do art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2 art. 73 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3 art. 73 P.p.s.a). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4 art. 73 P.p.s.a.) Ustawodawca wprowadził zatem tzw. fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie czternastu dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo). Sąd ustalił, że w niniejszej sprawie doręczenia dokonano pod adres wskazany przez skarżącą, z zachowaniem wymogów wynikających z cyt. wyżej przepisu art. 73 P.p.s.a., w tym po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (31 lipca 2017 r. i 8 sierpnia 2017 r.). Zwrot przesyłki nastąpił w dniu 23 sierpnia 2017 r., po uprzednim jej złożeniu w placówce pocztowej na okres czternastu dni. Wobec powyższego Sąd przyjął, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi i uzupełnienia wpisu sądowego od skargi została skutecznie doręczona w dniu 14 sierpnia 2017 r. Siedmiodniowy termin do wykonania przez skarżącą czynności wynikających z zawartych w niej wezwań, rozpoczął zatem bieg w dniu 15 sierpnia 2017 r. i upłynął z dniem 21 sierpnia 2017 r. (poniedziałek). W zakreślonym terminie, a nawet do dnia wydania niniejszego postanowienia, nie została jednak uzupełniona pozostała część brakującego wpisu, wynosząca 400 zł, ani nie zostały przesłane odpisy skargi. Skarżąca D. D. nie uzupełniła więc w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, ani też nie uiściła wymaganego wpisu, stąd skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a., wobec tego orzeczono jak punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie zawarte w punkcie 2, o zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu, uzasadnia przepis art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie, z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.