II SA/Op 341/16
WyrokWSA w Opolu2016-11-08
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia górniczego została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, udziału społeczeństwa oraz oceny wiarygodności przedłożonych dowodów dotyczących drgań sejsmicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport o oddziaływaniu na środowisko został uznany za kompletny i zgodny z wymogami ustawowymi, a przedłożone przez skarżącego dowody dotyczące drgań sejsmicznych nie mogły podważyć ustaleń raportu z uwagi na brak uprawnień ich autorów. Udział społeczeństwa został zapewniony zgodnie z przepisami, a zarzuty dotyczące wadliwości procedury i błędnego ustalenia kręgu stron uznano za nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Otmuchowa ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanej poszerzenia i pogłębienia odkrywkowej eksploatacji złoża granitu i gnejsu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy środowiskowej i K.p.a., w szczególności dotyczące oceny oddziaływania na środowisko, udziału społeczeństwa, oceny wiarygodności dowodów dotyczących drgań sejsmicznych oraz prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Referent stażysta Sebastian Żytkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez W. M., zwanego dalej również skarżącym, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 marca 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Otmuchowa z dnia 22 lipca 2015 r., nr [...], ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Poszerzenie odkrywkowej eksploatacji złoża granitu i gnejsu »[...]«", planowanej do realizacji na terenie stanowiącym działki nr: a (część działki), b, c, obręb [...], i d, obręb [...] - pogłębienie wyrobiska do rzędnej 260 m n.p.m., oraz działki nr: e, f, obręb [...], a także część działki nr a, obręb [...] - poszerzenie wyrobiska.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
W dnu 10 czerwca 2014 r. wpłynął do Urzędu Miejskiego w Otmuchowie wniosek A Spółka z o.o. z siedzibą w [...], zwanej dalej inwestorem lub Spółką, o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia. Do wniosku inwestor dołączył m.in. kartę informacyjną planowanego przedsięwzięcia, kopię mapy ewidencyjnej poświadczoną przez właściwy organ oraz wypisy z rejestru gruntów.
Obwieszczeniem z dnia 17 czerwca 2014 r., nr [...], Burmistrz Otmuchowa, na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235; w dacie orzekania przez organ odwoławczy: Dz. U. z 2016 r. poz. 353), zwanej dalej ustawą środowiskową, zawiadomił o wszczęciu postępowania zainicjowanego wnioskiem inwestora, informując strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskaniem wyjaśnień w sprawie oraz składania wniosków i zastrzeżeń. Powyższe obwieszczenie zostało zamieszczone na terenie A oraz tablicach informacyjnych i stronie BIP Urzędu Miejskiego w Otmuchowie i Głuchołazach oraz tablicach informacyjnych w sołectwach [...] i [...].
Pismem z dnia 18 czerwca 2014 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: RDOŚ) w Opolu o wyrażenie opinii na temat konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, w tym potrzeby wykonania raportu.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r., nr [...], RDOŚ stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz określił, że raport należy sporządzić w pełnym zakresie, zgodnym z art. 66 ustawy środowiskowej, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne i klimat akustyczny.
Następnie postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r., nr [...], Burmistrz Otmuchowa, działając na podstawie art. 63 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej, stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i określił zakres raportu zgodnie z art. 66 ustawy środowiskowej, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne i klimat akustyczny.
W obwieszczeniu z dnia 11 lipca 2014 r., nr [...], Burmistrz Otmuchowa zawiadomił o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanej inwestycji, a także o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków. Obwieszczenie zostało zamieszczone na tablicach informacyjnych i stronie BIP Urzędu Miejskiego w Otmuchowie oraz tablicach informacyjnych Urzędu Miejskiego w Głuchołazach i w sołectwie [...].
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r., RDOŚ sprostował w postanowieniu z dnia 7 lipa 2014 r. zapis o brzmieniu "ze względu na lokalizację przedsięwzięcia (około 250 m od granic państwa) możliwe jest wystąpienie transgranicznego oddziaływania na środowisko" zapisem "ze względu na lokalizację przedsięwzięcia (około 4 km od granic państwa) inwestycja nie wymaga przeprowadzenia postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko".
W dniu 27 sierpnia 2014 r. (data wpływu do organu) inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko, zwany dalej raportem.
Pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r., nr [...], organ wystąpił do RDOŚ o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia
W dniu 24 października 2014 r. inwestor, na wezwanie RDOŚ, przedłożył uzupełnienie raportu w zakresie uszczegółowienia analizy wariantów realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz jednoznacznego określenia działek, na których planowane jest poszerzenie eksploatacji wyrobiska.
W obwieszczeniu z dnia 12 grudnia 2014 r. Burmistrz Otmuchowa poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, konieczność uzyskania stosownych uzgodnień oraz przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 28 lutego 2015 r.
W obwieszczeniu z dnia 27 lutego 2015 r. Burmistrz Otmuchowa poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. i wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2015 r.
W dniu 18 marca 2015 r., w wykonaniu wezwania RDOŚ, inwestor przedłożył kolejne uzupełnienie raportu w zakresie oddziaływania akustycznego.
Postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r., nr [...], RDOŚ uzgodnił - na określonych warunkach - realizację przedsięwzięcia w wariancie I.
Kolejnym obwieszczeniem - z dnia 31 marca 2015 r. Burmistrz Otmuchowa poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 12 maja 2015 r.
W dniu 24 kwietnia 2015 r. w Urzędzie Miejskim w Otmuchowie odbyła się rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa, o której Burmistrz Otmuchowa zawiadomił w drodze obwieszczenia z dnia 2 kwietnia 2015 r. Obwieszczenie to zostało podane do publicznej wiadomości na tablicach ogłoszeń i stronie BIP Urzędu Miejskiego w Otmuchowie i Głuchołazach oraz tablicach ogłoszeń w sołectwach [...] i [...]. W rozprawie uczestniczyli m.in. przedstawiciele A oraz W. M. Na rozprawie J. K. - autor raportu przedstawił jego założenia i udzielił wyjaśnień w zakresie wątpliwości i zastrzeżeń zgłaszanych przez uczestników rozprawy, w szczególności dotyczących obszaru, na jakim nastąpi przesunięcie wydobycia i pogłębienie wyrobiska. Wyjaśniono również, że we wskazanych przez W. M. miejscach nie występuje złoże granitu i gnejsu. Natomiast A nie posiada własnych terenów położonych w kierunku południowym, gdzie takie złoża istnieją.
W obwieszczeniu z dnia 24 kwietnia 2015 r., podanym do publicznej wiadomości, organ zawiadomił o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym raportem.
W piśmie z dnia 7 maja 2015 r. W. M. przedstawił swoje stanowisko w sprawie i załączył opracowanie z dnia 31 grudnia 2014 r. J. M. -Kierownika Katedry Geofizyki Akademii Górniczo-Hutniczej, dotyczące pomiaru drgań generowanych eksplozjami podczas eksploatacji kamieniołomu w [...].
W kolejnym obwieszczeniu - z dnia 12 maja 2015 r., podanym do publicznej wiadomości, organ poinformował o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 12 czerwca 2015 r.
W piśmie z dnia 16 lipca 2015 r. inwestor, nawiązując do badań drgań sejsmicznym sporządzonych na zlecenie A. G. oraz K. i W. M., oświadczył, że posługuje się wyłącznie ważnymi badaniami wykonanymi z udziałem uprawnionych jednostek. Jednocześnie przedłożył oświadczenie rzeczoznawcy ds. ruchu zakładu górniczego w zakresie grupy XII z "B" Instytutu Górnictwa Odkrywkowego we [...] z dnia 26 maja 2015 r., który stwierdził, że podtrzymuje w całości wnioski przedstawione w pracy pt. "Badania kontrolne intensywności drgań parasejsmicznych od robót strzałowych w A »[...]« w [...]", sporządzonej w maju 2012 r., a także, że przedłożone przez ww. osoby opracowania nie mogą zostać uwzględnione ze względów formalnych, ponieważ ich wykonawcy nie posiadają stosownych uprawnień Wyższego Urzędu Górniczego.
Decyzją z dnia 22 lipca 2015 r., nr [...], Burmistrz Otmuchowa, działając na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 75 ust. 4, art. 82, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej oraz § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz. 1397, z późn. zm. [obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 71]), zwanego dalej rozporządzeniem, ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. W pkt I.a. decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji zamierzenia. W pkt I.b. organ ustalił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. W tym zakresie wskazał m.in. na konieczność dokonania montażu stałego monitoringu drgań sejsmicznych generowanych podczas robót strzałowych w okresie eksploatacji złoża przez A, z obowiązkiem przedłożenia organowi jego wyników (ppkt I.b.7.). Ponadto w rozstrzygnięciu w pkt I.c. organ określił wymagania dotyczące ochrony środowiska, które należy uwzględnić w dokumentacji niezbędnej do wydania koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża, w tym m.in. nałożył na inwestora obowiązek montażu stałego monitoringu drgań sejsmicznych generowanych przez A, rejestrującego wszystkie drgania, będące głównym źródłem emitowanych uciążliwości i konfliktu z mieszkańcami (ppkt 5). Organ nie określił wymogów w zakresie: przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, gdyż przedsięwzięcie nie zalicza się do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważanych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (pkt I.d.) oraz transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt I.e.). Stwierdził też, że nie zaistniała potrzeba wykonania kompensacji przyrodniczej (pkt Il.a.). Na podstawie przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko organ ustalił również, że istnieje potrzeba monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie występujących drgań sejsmicznych. W tym zakresie określił, że należy w czasie eksploatacji złoża w A prowadzić stały monitoring w zakresie drgań sejsmicznych, a w przypadku zmiany warunków geologiczno-górniczych złoża oraz z chwilą udostępnienia niższych poziomów eksploatacyjnych, dla których nie były prowadzone takie pomiary, należy szczegółowo przeanalizować usytuowanie punktów pomiarowych oraz prowadzić je w miejscach wskazanych przez rzeczoznawcę, przy budynkach znajdujących się najbliżej miejsca lokalizacji ładunków wybuchowych, przy klasztorze w miejscowości [...]. Organ wskazał, że badania powinny być na bieżąco przestawiane organowi ochrony środowiska oraz organowi właściwemu do wydania koncesji (pkt II.b.). Uznał nadto, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej (pkt III). Końcowo podał, że charakterystykę przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do decyzji. W bardzo obszernym i szczegółowym uzasadnieniu organ opisał m.in. proponowane dwa warianty realizacji przedsięwzięcia i uzasadnił wybór wariantu I korzystniejszym wpływem na środowisko akustyczne (mniejsze i występujące okresowo oddziaływanie hałasu), wpływem zanieczyszczeń do powietrza (mniejsza emisja spalin, niższe zużycie paliwa) oraz wytwarzaniem znacznie mniejszej ilości odpadów (związanych w wariancie II z eksploatacją przenośników taśmowych). Przedstawił również opis przewidywanego oddziaływania inwestycji, przyjmując, że planowane przedsięwzięcie, dzięki zastosowaniu rozwiązań techniczno-technologicznych i organizacyjnych wskazanych w dokumentacji obrazującej oddziaływanie przedsięwzięcia, nie będzie zagrażało środowisku naturalnemu ani życiu i zdrowiu społeczności lokalnej.
O wydaniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji poinformował w obwieszczeniu z dnia 24 lipca 2015 r., umieszczonym na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Otmuchowie oraz Urzędu Miejskiego w Głuchołazach, a także na stronie BIP.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. M. zarzucił, że Burmistrz nie poinformował mieszkańców o złożonym 28 sierpnia 2014 r. raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uczynił to bowiem dopiero 24 kwietnia 2015 r. Takie działanie spowodowało, że uczestnicy rozprawy administracyjnej nie mieli wiedzy na temat zagadnień przedstawionych w tym opracowaniu. Stwierdził, że o raporcie dowiedział się samodzielnie 10 kwietnia 2015 r., a dostęp do raportu uzyskał 16 kwietnia 2015 r., zaś kserokopię dokumentu przedstawiającego badania kontrolne intensywności drgań otrzymał w dniu rozprawy. Na zapoznanie się z obszerną i trudną dokumentacją miał zaledwie kilka dni, a pozostali uczestnicy rozprawy nie posiadali żadnego przygotowania w tym przedmiocie. Zarzucił też, że nie zawiadomiono go o wpływie - na krótko przed wydaniem zaskarżonej decyzji - pisma Spółki, podważającego wiarygodność opracowań Akademii Górniczo-Hutniczej w [...] w sprawie pomiaru siły wstrząsów oddziaływujących na budynki mieszkańców [...]. Dlatego nie złożył stosownych wyjaśnień. Jego zdaniem, ekspertyza AGH potwierdza, że siła drgań osiąga stopień szkodliwości znacznie wyższy niż to wykazują badania przedłożone przez Spółkę. Powołując się na ustalenia dokonane z pracownikiem Departamentu Górnictwa Podziemnego i Odkrywkowego Wyższego Urzędu Górniczego, podał, że uprawnienia WUG, o których pisze "B" dotyczą kompetencji w ramach tzw. ruchu zakładu górniczego, w których to pomiary mają wspierać określenie parametrów wykonywania robót strzałowych, a inną rzeczą jest mierzenie wpływów dynamicznych na obiekty budowlane. Wstrząs oddziałujący na budynek może dochodzić bowiem od przejeżdżających samochodów, tramwajów, robót wyburzeniowych itd. AGH nie analizowało przyczyn szkodliwości wstrząsów po stronie ruchu zakładu górniczego, stąd przedstawione przez niego dane są poprawne. Wyjaśnił też, że w postępowaniu sądowym dotyczącym zasądzonego na jego rzecz od A odszkodowania za szkody górnicze spowodowane wstrząsami generowanymi przez roboty strzałowe, opierano się na pomiarach AGH. Powołał się także na pismo z dnia 23 kwietnia 2015 r. Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...], w którym wskazano na rozbieżności pomiędzy pomiarami AGH a dokumentacją A. Podniósł nadto, że wprawdzie decyzja środowiskowa ustanawia obowiązek stałego monitoringu drgań, lecz nie wiadomo, na czym ma on polegać, a poza tym na stronie 11 decyzji wskazano na pomiary kontrolne minimum co 2 lata.
Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia interesu prawnego W. M. do wniesienia odwołania oraz określenia całkowitych zasięgów poszczególnych oddziaływań planowanej inwestycji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 23 marca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i zacytował oraz wyjaśnił mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353), zwanej nadal w skrócie "ustawą środowiskową", oraz przepisy wskazanego wcześniej rozporządzenia. Kolegium przypomniało, że przedmiotowa inwestycja obejmuje kontynuację prowadzonej przez A eksploatacji kopaliny z istniejącego złoża granitu i gnejsu przez poszerzenie odkrywkowego wydobycia w kierunku południowo-wschodnim o około 150 m w obrębie istniejącego złoża "[...]", oddalając się od istniejącej zabudowy mieszkalnej w miejscowości [...], oraz przez pogłębienie wyrobiska do rzędnej 260 m n.p.m. w granicach obecnego i projektowanego wyrobiska, na działkach nr a, nr b, nr c, obręb [...] (gmina [...]), o łącznej powierzchni 6,8800 ha, oraz na działkach nr d, nr e, nr f, obręb [...] (gmina [...]), o łącznej powierzchni 5,0800 ha. Bez zmian pozostanie moc przerobowa A, stąd i wielkości wydobycia oraz produkcji nie ulegną zwiększeniu w porównaniu ze stanem istniejącym. Planowane jest urabianie złoża analogicznie jak w sposób dotychczasowy, a mianowicie z użyciem materiałów wybuchowych. Skoro większa część terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, znajduje się na obszarze właściwości Burmistrza Otmuchowa, to zasadnie ten organ, w porozumieniu z Burmistrzem Głuchołaz, prowadził postępowanie z wniosku A. Kolegium wskazało, że w sprawie został opracowany raport, w którym przedstawiono dwa warianty realizacji przedsięwzięcia. Stwierdziło też, że zaproponowany przez inwestora wariant I jest wariantem najkorzystniejszym. Wprawdzie w wariancie II stosowanie przenośników taśmowych spowodowałoby zmniejszone zanieczyszczenie środowiska, lecz mechaniczne urabianie kopaliny wiązałoby się z nieustanną pracą koparki z odpowiednim osprzętem, co generowałoby dodatkowe zużycie paliwa i emisję spalin. Oddziaływanie akustyczne w wariancie II byłoby bardziej uciążliwe z uwagi na zamontowany w koparce osprzęt do mechanicznego urabiania, np. zrywak, młot hydrauliczny do odspajania fragmentów skały od calizny. Odspajanie odbywające się małymi partiami wymagałoby ciągłej pracy sprzętu. Nadto w wariancie II powstawałyby większe ilości odpadów kauczukowo-gumowych związanych z eksploatacją przenośników taśmowych. Natomiast roboty strzałowe, przewidywane w wariancie I, będą tak projektowane i wykonywane, by szkodliwe drgania sejsmiczne nie objęły swoim zasięgiem obiektów chronionych. Następnie Kolegium wywodziło, że oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na świat roślin wiązało się będzie z przekształceniem powierzchni gruntu, usunięciem pokrywy glebowej wraz szatą roślinną, co jednak nie spowoduje zachwiania równowagi ekologicznej na tym terenie, przekształconym już w związku z działalnością górniczą. Nadto opinia hydrogeologiczna złoża "[...]" potwierdza, że eksploatacja granitu i gnejsu nie wpłynie negatywnie na warunki wodne terenów przyległych (w pobliżu znajdują się trzy zlewnie jednolitych wód powierzchniowych), ani na warunki hydrogeologiczne tego terenu. Z kolei wykonane 19 grudnia 2012 r., jak i 22 grudnia 2014 r. pomiary hałasu potwierdziły, że zostały zachowane określone przez Starostę Nyskiego w decyzji z dnia 15 maja 2010 r. dopuszczalne poziomy hałasu powodowanego przez źródła eksploatowane na terenie C w [...]. Podobnie, zachowane zostaną dopuszczalne wartości emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Natomiast maksymalny zasięg drgań sejsmicznych uwarunkowany jest stosowaniem odpowiedniej wielkości ładunków i określony został w raporcie na podstawie opracowania pn. "Wyznaczenie zasięgu oddziaływań robót strzałowych w A »[...]« w [...]", sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę. Zasięg szkodliwych drgań sejsmicznych dla robót prowadzonych w A określono w przedziale od 80 m do 300 m. Dla strefy położonej najbliżej budynków chronionych wynosi on 80 m. Dalej, za omyłkę Kolegium uznało podanie przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji na s. 11, że pomiary kontrolne należy prowadzić co 2 lata, skoro w sentencji obowiązek ten ustalono jako stały monitoring polegający na montażu systemu monitorowania drgań sejsmicznych generowanych przez A oraz tak został on określony na kolejnych stronach decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem Kolegium, oceny prawidłowości pomiarów drgań sejsmicznych, będących podstawą sformułowań zawartych w raporcie, nie zmieniają przedłożone przez W. M. i R. G. opracowania Katedry Geofizyki w Wydziale Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Akademii Górniczo-Hutniczej w [...] pt. "Pomiar drgań generowanych eksplozjami podczas eksploatacji kamieniołomu w [...]", mające wykazywać zbyt duży (mogący powodować szkody) poziom drgań na budynkach mieszkalnych należących do ww. osób. Oceny tej nie zmienia również dokument z października 2015 r. opracowany przez D sp. z o.o. w [...] pt. "Wykonanie pomiarów drgań w budynku nr [...] w [...]". Dokumenty te nie stanowią bowiem dokumentacji strzałowej i nie zostały opracowane przez podmioty nieuprawnione do badania drgań sejsmicznych w zakładzie górniczym, co wynika z § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych (Dz. U. nr 72, poz. 655), a także z przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196, z późn. zm.), które określają wymagania, jakie należy spełnić, by zostać rzeczoznawcą do spraw ruchu zakładu górniczego (art. 71). Uprawnienia w tym zakresie, m.in. w grupie XII - roboty strzałowe (art. 72 pkt 12), nadaje Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (art. 74). To on również zamieszcza i aktualizuje w Biuletynie Informacji Publicznej wykaz osób, którym nadano uprawnienia rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego (art. 76 ust. 1). Dokumenty przedłożone przez Spółkę w tym zakresie zostały sporządzone przez uprawnionego rzeczoznawcę ds. ruchu zakładu górniczego z "B" Instytutu Górnictwa Odkrywkowego - Laboratorium Sejsmiki Górotworu we [...]. Jednostka ta została umieszczona w dostępnym na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego - wykazie podmiotów uprawnionych do wykonywania zadań rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego, zaś podmioty wykonujące pomiary na zlecenie uczestników postępowania nie zostały wymienione w powyższym wykazie, co Kolegium ustaliło analizując wykaz (rejestr dokonanych w nim zmian) od momentu udostępnienia go na stronie BIP Prezesa WUG. Tym samym pomiary poziomów drgań sejsmicznych wynikające z dowodów przedłożonych m.in. przez odwołującego się, nie mogą zostać uznane za wykluczające wartość dowodową pomiarów dokonanych przez uprawnione jednostki. W ocenie Kolegium, raport zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej i daje spójny obraz zamierzenia inwestycyjnego, którego realizacja jest możliwa przy zastosowaniu zabezpieczeń przedstawionych w raporcie. Raport określa warunki realizacji planowanej inwestycji, które zostały uzgodnione przez RDOŚ w postanowieniu z dnia 18 marca 2015 r. Kolegium podkreśliło, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających podjęcie decyzji negatywnej. Poza tym nie potwierdził się zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji respektował zasady udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, zawiadamiając w odpowiedni sposób o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłaszania uwag i wniosków. Wprawdzie przed rozprawą w dniu 24 kwietnia 2015 r. organ pierwszej instancji nie wystosował wprost informacji o złożonym przez inwestorkę raporcie, lecz w obwieszczeniu z dnia 11 lipca 2014 r. podał do publicznej wiadomości informację o możliwości zapoznania się w toku postępowania z dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym można się z nią zapoznać. W ogłoszeniu tym podał do publicznej wiadomości m.in., że nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływania planowanego zamierzenia na środowisko. Nadto na wstępie rozprawy autor raportu przedstawił uwzględnione w tym dokumencie założenia. Z kolei pismem z 24 kwietnia 2015 r. Burmistrz zawiadomił społeczeństwo o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (w tym raportem), złożenia wyjaśnień i wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów. Natomiast W. M. skorzystał z prawa do czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu i w piśmie z dnia 7 maja 2015 r. przedstawił uwagi odnoszące się do planowanego przedsięwzięcia, do których odniosła się Spółka. Przedstawione stanowiska były przedmiotem analizy organu. Kolegium zaznaczyło, że rozpatrując odwołanie strony, wzięło również pod uwagę uzupełnienie stanowiska strony, w szczególności w zakresie odnoszącym się do pisma z dnia 16 lipca 2015 r., tj. negowania pomiarów drgań sporządzonych przez podmioty nieuprawnione, i dokonało własnej oceny wartości dowodowej przedłożonych przez stronę dokumentów. Końcowo zauważyło Kolegium, że publiczne ogłoszenia zostały dokonane również w porozumieniu z Burmistrzem Głuchołaz i umieszczano je na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w Głuchołazach oraz na tablicy ogłoszeń sołectwa [...] (w pobliżu planowanej inwestycji). Wyjaśniło także, że wskazane przez stronę postępowanie sądowe w przedmiocie odszkodowania za szkody górnicze i rozbieżności pomiędzy pomiarami AGH a dokumentacją A, nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zawiadomienie o wydaniu decyzji odwoławczej zostało publicznie udostępnione na stronie BIP Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz tablicach ogłoszeń i stronie BIP Urzędu Miejskiego w Otmuchowie i w Głuchołazach oraz tablicach ogłoszeń sołectw [...] i [...].
W skardze na powyższą decyzję W. M., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie następujących przepisów:
- art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez brak wskazania w decyzji uzasadnionego wariantu dopuszczonego do realizacji, mimo że z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez uczestnika (tj. w wariancie II - alternatywnym);
- art. 79 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej poprzez brak realnego i rzeczywistego zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, którego egzemplifikacją było zaniechanie podania do publicznej wiadomości informacji o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy (m.in. raportem) oraz miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu;
- art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej poprzez brak wzięcia pod uwagę przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (zgłoszonych uwag i wniosków);
- art. 71 pkt 12 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze w zw. z art. 74 i art. 76 ust. 1 oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy w zw. § 40 ust. 3 i przepisami załącznika 4 do rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych, poprzez zastosowanie wskazanych przepisów w przedmiotowej sprawie, dla określenia mocy dowodowej badań sejsmicznych dotyczących planowanego przedsięwzięcia, mimo że normy te dotyczą zasad przechowywania i używania środków strzałowych oraz sprzętu strzałowego w zakładach górniczych, a nie metodologii i techniki badań sejsmicznych w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, czy mocy dowodowej dokumentów analizowanych w tymże postępowaniu.
Skarżący zarzucił również naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym:
- art. 28 poprzez błędne i nieuprawnione określenie katalogu stron postępowania, a tym samym pominięcie szeregu stron, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, a osoby te dysponują interesem prawnym w przedmiotowej sprawie;
- art. 8 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 11 i art. 107 § 3 poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, a także lakoniczne oraz niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonej decyzji oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się załatwiając sprawę;
- art. 80 poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na rozstrzygnięciu sprawy w oparciu o twierdzenia i opinie uczestnika, bez merytorycznej oceny tej materii i autonomicznego odniesienia się do wartości dowodowej przytaczanych przez inwestora dowodów;
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 poprzez brak szczegółowego rozważenia okoliczności stanu faktycznego sprawy przez organ, w tym przeprowadzenie rozprawy z udziałem społeczeństwa w sposób nierealizujący celów postępowania dowodowego, brak przeprowadzenia dowodu z przedstawionych przez skarżącego fachowych i merytorycznych opinii ekspertów oraz naruszenie prawa stron do składania wyjaśnień, zgłaszania żądań, propozycji i zarzutów oraz przedstawiania dowodów na ich poparcie, a także wypowiadania się co do wyników postępowania dowodowego.
Skarżący zakwestionował również w całości postanowienie RDOŚ z dnia 18 marca 2015 r., zarzucając mu naruszenie art. 90 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 i 6 ustawy środowiskowej poprzez wydanie uzgodnienia inwestycji, mimo że raport nie zawiera prawidłowego opisu elementów środowiska oraz prawidłowej i pełnej oceny wszystkich oddziaływań inwestycji na środowisko (np. oddziaływań sejsmicznych, związanych ze stosowaniem techniki strzałowej w górnictwie) oraz art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 90 ust. 8 ustawy środowiskowej w zw. z art. 106 § 4 K.p.a. poprzez brak szczegółowego rozważenia okoliczności stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie dowodów.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz postanowienia RDOŚ z dnia 18 marca 2015 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na obowiązek szczegółowej analizy przedstawionych w raporcie wariantów pod kątem mniejszych szkód, jakie przedsięwzięcie spowoduje w środowisku. W tym zakresie wywodził, że ocena i opis wariantów przedsięwzięcia określonych w raporcie są wadliwe i powierzchowne - nie wskazują racjonalnych uzasadnień obranego przez inwestora wariantu i nie obrazują jego realnego, negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Wybrano wariant najtańszy, który jednak nie stanowi wariantu najkorzystniejszego dla ochrony i zachowania środowiska naturalnego. Wskazuje na to np. sprzeczność w ocenie wariantu alternatywnego - inwestor dopatruje się bowiem większego zagrożenia dla środowiska w emisji spalin, generowanej przez pracę koparki, zarazem zaznaczając, że stosowanie przenośników taśmowych spowodowałoby zmniejszone zanieczyszczenie dla środowiska, i pomijając, iż w zaproponowanym przez niego wariancie transport kruszywa odbywałby się samochodami technologicznymi (emitującymi przecież znaczną ilość zanieczyszczeń). Nie uwzględniono również opracowań naukowych dotyczących negatywnego wpływu robót strzałowych na środowisko naturalne, a także na ludzi i budynki. Natomiast w piśmiennictwie podkreśla się, że do zagrożeń i ujemnych skutków, które mogą wystąpić podczas czynności związanych z wykonywaniem robót strzałowych zaliczamy m.in. drgania parasejsmiczne, powietrzną falę uderzeniową, rozrzut odłamków skalnych, emisję szkodliwych (toksycznych) gazów i pyłów postrzałowych oraz zagrożenia występujące podczas składowania, transportu oraz prac załadunkowych i rozładunkowych środków strzałowych. Z kolei zagrożeniami powstałymi na skutek robót strzałowych są zagrożenia obrywaniem się skał i zagrożenia związane z występowaniem brył ponadwymiarowych w urobku. Zdaniem skarżącego, wariantem najbardziej zasadnym jest ten, który przyniesie najmniej szkód środowisku - czyli wariant II (alternatywny). Dalej skarżący, odwołując się do art. 79 ust. 1 i art. 33 ust. 1 pkt ustawy środowiskowej, podniósł, że organ zbyt późno poinformował o raporcie, przerzucając w ten sposób na społeczeństwo obowiązek uzyskiwania informacji o istotnych w postępowaniu czynnościach. Organ nie zapewnił realnego i rzeczywistego udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast brak zapewnienia społeczeństwu możliwości takiego udziału uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej. Również okoliczności oraz przebieg rozprawy administracyjnej wskazują, że w postępowaniu nie zapewniono należytego udziału społeczeństwa. Skarżący dopiero tuż przed rozprawą uzyskał dostęp do raportu oraz opracowania "B" Instytutu Górnictwa Odkrywkowego - Laboratorium Sejsmiki Górotworu we [...]. Nadto z protokołu rozprawy wynika, że zainteresowanym przedstawicielom społeczeństwa nie wyjaśniano, jakich zmian w zakresie poszerzenia wydobycia dotyczy przedmiotowa sprawa. Dla skarżącego niezrozumiałe i nieuzasadnione było pominięcie przez organ przedstawionych przez niego fachowych oraz merytorycznych opinii ekspertów, z jednoczesnym powołaniem się na przepisy, które nie dotyczą metodologii i techniki badań sejsmicznych w przedmiotowym postępowaniu. Niezależnie od tego, zwrócono w skardze uwagę, że zgodnie z brzmieniem raportu pomiary z lat 2012 i 2013 potwierdziły możliwość wykonywania robót strzałowych (przy realizacji nowego przedsięwzięcia) o te same założenia, czyli de facto opracowania rzeczoznawcy z 2008 r. Tymczasem aktualne ekspertyzy przedłożone przez skarżącego niezmiennie wskazują, że szkodliwe oddziaływania generowane robotami strzałowymi docierają nawet do zabudowań najbardziej oddalonych od wyrobiska. Skarżący podniósł również, że przepisy rozporządzenia w sprawie środków strzałowych i sprzętu strzałowego wyraźnie wskazują, jaki jest ich zakres przedmiotowy, a mianowicie dotyczą one reguł posługiwania się sprzętem strzałowym w zakładach górniczych. Tak więc dotyczą one funkcjonowania przedsiębiorstwa górniczego, a nie etapu planowania przedsięwzięcia. Nadto nie obejmują analizy oddziaływań sejsmicznych na tym etapie. Kategorycznie skarżący nie zgodził się z stanowiskiem Kolegium, które z tych regulacji wywodzi, że materiał dowodowy wykorzystywany w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej na rzecz podmiotu wykonującego prace górnicze - może być opracowany jedynie przez jednostki wymienione w wykazie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, czyli przez rzeczoznawców do spraw ruchu zakładu górniczego. Dalej skarżący zakwestionował sposób odczytywania przez organ przedstawionych przez niego ekspertyz, z których jasno wynika, że wstrząsy przekraczają obowiązujące normy i mogą być szkodliwe dla budynku. Dodatkowo, postępowanie dowodowe przez sądem powszechnym wykazało szkodliwy wpływ robót strzałowych na nieruchomość skarżącego oraz - co niezwykle istotne w zakresie wiarygodności prezentowanych ekspertyz jednostek AGH - postępowanie dowodowe prowadzone było na podstawie badań właśnie tych jednostek oraz badań dr inż. J. W. Zatem, odrzucając ze względów formalnych przedstawione przez skarżącego opinie ekspertów, a także nie uwzględniając ich w przeprowadzonym postępowaniu, organy naruszyły zasadę prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym i jej gwarancje. Następnie skarżący podniósł, że organy w przeprowadzonym postępowaniu wydały sprzeczne rozstrzygnięcia dotyczące nałożenia na inwestora obowiązku dokonywania pomiarów kontrolnych w zakresie drgań sejsmicznych. Z całą pewnością stałym monitoringiem nie jest dokonywanie kontroli w dwuletnich okresach czasu, a poza tym wymóg monitoringu może stanowić jedynie fasadowe zalecenie, które nie zostanie skutecznie i kompleksowo wykonane, zwłaszcza że do tej pory inwestor nie wywiązał się z obowiązku zasadzenia zieleni ochronnej. Zdaniem skarżącego, kolejną wadliwością jest to, że organy błędnie określiły krąg stron postępowania, pomijając szereg stron legitymujących się interesem prawnym. Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. Burmistrz Otmuchowa przedstawił listę stron postępowania, z której wynikało, że błędnie nie przyznano statusu strony właścicielom czterech nieruchomości, w tym skarżącemu. Z kolei odnośnie do postanowienia RDOŚ skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądowego, wskazał na wymogi, jakie powinien spełniać raport. Natomiast wymogi te nie zostały spełnione w niniejszej sprawie, ponieważ raport nie zawiera prawidłowego opisu elementów środowiska oraz prawidłowej i pełnej oceny wszystkich oddziaływań inwestycji na środowisko (np. oddziaływań sejsmicznych, związanych ze stosowaniem techniki strzałowej w górnictwie).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.
W piśmie procesowym z dnia 12 października 2016 r. uczestnik postepowania -A Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi. Spółka w całości podzieliła stanowisko organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę i w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę, ponownie akcentując błędne pominięcie dokumentacji przedstawionej przez skarżącego, pomimo obowiązku uwzględnienia wszystkich dowodów, które mają się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Wyraziła pogląd, że Kolegium powinno dopuścić biegłego na okoliczność wyjaśnienia wątpliwości pomiędzy opiniami dotyczącymi drgań sejsmicznych. Podkreśliła również, że skarżący nie uczestniczył - w wyniku wadliwych działań organu - w czynnościach przed RDOŚ i nie mógł się zapoznać z całością raportu w odpowiednim czasie. Dopiero postępowanie przed Kolegium zapewniło skarżącemu możliwość zapoznania się z całością dokumentacji. Pełnomocnik wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według przedstawionego spisu kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnotować trzeba, że postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja, dotyczyło określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. "Poszerzenie odkrywkowej eksploatacji złoża granitu i gnejsu »[...]«", planowanej do realizacji na terenie stanowiącym działki nr: a (część działki), b, c, obręb [...], i d, obręb [...] - pogłębienie wyrobiska do rzędnej 260 m n.p.m., oraz działki nr: e, f, obręb [...], a także część działki nr a, obręb [...] - poszerzenie wyrobiska. Materialnoprawną podstawę działania organów stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zwana nadal "ustawą środowiskową"), a ponadto § 3 ust. 1 pkt 40 cyt. wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie których, uwzględniając parametry planowanego przedsięwzięcia, zaliczono je do przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, tj. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do art. 63 ustawy środowiskowej, dla takich przedsięwzięć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stwierdzany jest w drodze postanowienia.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej, przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Natomiast stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, czyli w drodze postanowienia wydanego przez organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej. W niniejszej sprawie postanowienie takie wydane zostało w dniu 10 lipca 2014 r. Zauważyć przy tym trzeba, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy środowiskowej, zostało ono wydane po zasięgnięciu opinii RDOŚ i stosownie do art. 63 ust. 4 ustawy środowiskowej, określono w nim zakres wymaganego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz zastrzeżono, że powinien być on zgodny z art. 66 ustawy środowiskowej, ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne i klimat akustyczny. Następnie, po przedłożeniu przez inwestora raportu w dniu 27 sierpnia 2014 r. wraz z jego późniejszymi uzupełnieniami, postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r. RDOŚ uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia w wariancie I. Dopiero po uzyskaniu wymaganego uzgodnienia organ wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a więc dochowany został warunek określony w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Poza spełnieniem wskazanych powyżej wymogów, na zasadzie art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, w całym toku postępowania zapewniono też możliwość udziału społeczeństwa, w tym - stosownie do art. 29 ustawy środowiskowej - możliwość składania uwag i wniosków. Nastąpiło to poprzez podawanie do publicznej wiadomości, w drodze obwieszczeń i zawiadomień umieszczanych na terenie A oraz tablicach informacyjnych i stronie BIP Urzędu Miejskiego w Otmuchowie i Głuchołazach oraz tablicach informacyjnych w sołectwach [...] i [...], informacji o przebiegu postępowania, m.in. o podejmowanych czynnościach, składanych przez inwestora dokumentach i wydawanych aktach. Jednoczenie organ informował o terminach i miejscu, w których można zapoznać się z dokumentacją sprawy.
Ponadto dostrzec trzeba, że w sprawie toczącego się postępowania organ pierwszej instancji, stosownie do art. 36 ustawy środowiskowej, przeprowadził w dniu 24 kwietnia 2015 r. rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, o której zawiadomił w drodze obwieszczenia z dnia 2 kwietnia 2015 r., nr [...]. Na podstawie analizy akt sprawy odnotowania też wymaga, że obwieszczeniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. organ podał do publicznej wiadomości informację o możliwości zapoznania się z raportem, i - wbrew zarzutom skargi - wskazał miejsce (nr pokoju w Urzędzie), w którym znajduje się ta dokumentacja. Natomiast okoliczność, że nie nastąpiło to przed rozprawą administracyjną nie może uzasadniać wniosku o zaniechaniu wypełnienia przez organ obowiązków wynikających z omawianej procedury. Przede wszystkim przepisy ustawy środowiskowej nie przewidują obowiązku co do takiej - jak podaje skarżący - kolejności informowania o złożonym przez inwestora raporcie. Istotne jest również to, że osoby zainteresowane mogły zapoznać się i wypowiedzieć w sprawie raportu. Natomiast z protokołu rozprawy wynika, że autor raportu przedstawił jego założenia i udzielił wyjaśnień w zakresie wątpliwości i zastrzeżeń zgłaszanych przez uczestników rozprawy, w szczególności dotyczących obszaru, na jakim nastąpi przesunięcie wydobycia i pogłębienie wyrobiska. Wytłumaczył również, że we wskazanych przez skarżącego miejscach nie występuje złoże granitu i gnejsu, a A nie posiada własnych terenów położonych w kierunku południowym, gdzie takie złoża istnieją. Ponadto, w ocenie Sądu, prawidłowo w świetle art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, w drodze wyżej opisanych obwieszczeń i zawiadomień, realizowany był obowiązek zawiadamiania wszystkich stron prowadzonego postępowania o podejmowanych przez organy czynnościach i wydanych decyzjach. Wedle tego przepisu, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, to stosuje się przepis art. 49 K.p.a., zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że istniały podstawy faktyczne do stosowania art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej. Zgodnie bowiem z art. 28 K.p.a., który ma zastosowanie w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji środowiskowej, stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Bezspornie zatem właściciele nieruchomości objętych inwestycją i będących w zakresie jej oddziaływania, mają interes prawny w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej, który wynika z prawa własności nieruchomości. Dla ustalenia stron przedmiotowego postępowania konieczne było zatem uwzględnienie terenu objętego planowanym przedsięwzięciem oraz zakresem jego oddziaływania na środowisko. Z akt sprawy, w tym z przedstawionych przez inwestora zestawień wykazów działek zainwestowania i działek objętych oddziaływaniem inwestycji wraz z załączonymi wypisami z ewidencji gruntów ilustrującymi stan prawny poszczególnych działek, oraz poczynionych przez organ odwoławczy dodatkowych wyjaśnień w zakresie całkowitych zasięgów poszczególnych oddziaływań planowanej inwestycji niewątpliwie wynika, że liczba stron postępowania przekraczała 20 osób. Tym samym właściwie zastosowano art. 49 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, stąd nie można skutecznie zarzucić organom, że w toku postępowania administracyjnego nieprawidłowo ustaliły krąg stron postępowania, jak to podnosił skarżący. Podkreślić trzeba, że wskazane przepisy nie nakładają na organ obowiązku ustalenia w decyzji imiennie wszystkich stron postępowania, ani też sporządzenia ich wykazu. Co więcej, zaznaczyć trzeba, że zarzut procesowy dotyczący pominięcia danego podmiotu jako strony postępowania mógłby podnosić wyłącznie podmiot powołujący się przed organem na swój interes prawny, a nie inna strona postępowania. W kontrolowanej sprawie nie można natomiast uznać, że prawo skarżącego do udziału w postępowaniu zostało naruszone, skoro prawidłowo zastosowano art. 49 K.p.a., a skarżący był uznany za stronę postępowania. Ponadto materiał dokumentacyjny sprawy potwierdza, że skarżący brał czynny udział w przedmiotowym postępowaniu, uczestnicząc w rozprawie administracyjnej w dniu 24 kwietnia 2015 r., jak również przedstawiając swoje stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 7 maja 2015 r. wraz ze stosownymi opracowaniami dotyczącym planowanego przedsięwzięcia. W toku postępowania skarżący korzystał również z prawa do zapoznania się z dokumentacją sprawy, przyznając, że przed rozprawą uzyskał dostęp do raportu. W świetle powyższego Sąd uznał, że wydając kwestionowaną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, nie naruszono przewidzianej w tym zakresie procedury w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że organ wypełnił obowiązki określone w art. 33 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Kontynuując rozważania, wyjaśnić należy, że art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej określa kryteria, jakimi powinien kierować się organ przy wydaniu decyzji środowiskowej, poprzedzonej przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 (pkt 1), ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (pkt 2), wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (pkt 3) oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (pkt 4). W rozpoznawanej sprawie uwzględnienie tych kryteriów wynika wprost z treści decyzji organu pierwszej instancji, który w uzasadnieniu wskazał, a w rozstrzygnięciu przyjął wszystkie warunki uzgodnione przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W obszernym uzasadnieniu, na podstawie zapisów z raportu oraz jego uzupełnień, organ dokonał ponadto samodzielnej analizy przedstawionych przez wnioskodawcę wariantów realizacji przedsięwzięcia i dokonał własnej oceny co do oddziaływania na środowisko oraz ustaleń w zakresie wyboru realizacji inwestycji w wariancie I, uwzględniając dane ujęte w raporcie. Przedstawił także wpływ przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska. Z treści uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej wynika też, że dokonując oceny organ miał na uwadze wynik postępowania z udziałem społeczeństwa, skoro ustosunkował się do wnoszonych uwag i rozważył zgłaszane przez strony zastrzeżenia do realizacji inwestycji. Organ uznał również, że nałożenie na inwestora obowiązku montażu stałego monitoringu drgań sejsmicznych generowanych przez A, rejestrującego wszystkie drgania będące głównym źródłem emitowanych uciążliwości i konfliktu z mieszkańcami, będzie służyć m.in. poprawie bezpieczeństwa mieszkańców, których budynki znajdują się najbliżej miejsca lokalizacji ładunków wybuchowych. Reasumując, w ocenie Sądu, uznać trzeba, że w ramach oceny oddziaływania inwestycji na środowisko organ pierwszej instancji dokonał weryfikacji przedłożonego raportu, a wydając decyzję kierował się ustawowymi kryteriami, określonymi w art. 80 ust. 1 pkt 1-3 ustawy środowiskowej. Natomiast nieuwzględnienie kryterium z pkt 4 wskazanej regulacji wynikało z tego, że wobec braku wpływu inwestycji na obszary położone poza granicami Polski, nie było podstaw do przeprowadzania w okolicznościach sprawy postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko. Tym samym, nie można zarzucić organom naruszenia art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wadliwości raportu, wyjaśnić przede wszystkim trzeba, że raport jest podstawowym dowodem w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, któremu przysługuje szczególna wartość dowodowa. Zawarta w nim kompleksowa ocena i analiza planowanego przedsięwzięcia przygotowana jest przez osoby dysponujące fachową wiedzą. Podważenie ustaleń raportu może zatem, co do zasady, nastąpić jedynie przez przedstawienie ekspertyzy (tzw. kontrraportu), która wskazywałaby na wady raportu i podważała jego ustalenia, sporządzonej jednak przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu. W niniejszej sprawie skarżący co prawda przedłożył opracowania dotyczące pomiaru siły wstrząsów oddziałujących na budynki mieszkańców [...], jednak w pełni należy się zgodzić się z argumentacją Kolegium, że dokumenty te nie stanowią dokumentacji strzałowej, a ponadto zostały opracowane przez podmioty nieuprawnione do badań drgań sejsmicznych w zakładzie górniczym, określone w przepisach cyt. wyżej Prawa geologicznego i górniczego oraz przepisach rozporządzenia wykonawczego z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych. Jak słusznie wskazało Kolegium, zgodnie z pkt 8 załącznika nr 4 do tego rozporządzenia, to rzeczoznawca określa rzeczywisty zasięg szkodliwych drgań sejsmicznych. Natomiast w art. 71 ustawy Prawo geologiczne i górnicze określono wymagania, jakie należy spełnić, by zostać rzeczoznawcą do spraw ruchu zakładu górniczego. Uprawnienia w tym zakresie, m.in. w grupie XII - roboty strzałowe (art. 72 pkt 12), nadaje Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (art. 74). To on również zamieszcza i aktualizuje w Biuletynie Informacji Publicznej wykaz osób, którym nadano uprawnienia rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego (art. 76 ust. 1). Skoro zatem autorzy opracowań przedłożonych przez skarżącego nie mają statusu rzeczoznawców do spraw ruchu górniczego, to trudno uznać te dokumenty za równoważne z dokumentami inwestora, a więc takie, które mogłyby skutecznie podważać wiarygodność dokumentów rzeczoznawcy. Poza tym dokumenty przedstawione przez skarżącego dotyczą bieżącej działalności A, a więc nie wiążą się bezpośrednio z przedsięwzięciem, które ma być dopiero zrealizowane i dla którego opracowywana jest stosowna dokumentacja. Nie można też wykluczyć sytuacji, że inwestor w omawianym zakresie nie dotrzyma ustalonych przez rzeczoznawcę wymogów, jednak gwarancją wykrycia tych przekroczeń jest właśnie nałożony na inwestora w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji obowiązek prowadzenia w czasie eksploatacji złoża w A stałego monitoringu drgań sejsmicznych, zaś w przypadku zmiany warunków geologiczno-górniczych złoża oraz z chwilą udostępnienia niższych poziomów eksploatacyjnych, dla których nie były prowadzone takie pomiary, obowiązek szczegółowego przeanalizowania usytuowania punktów pomiarowych oraz prowadzenia ich w miejscach wskazanych przez rzeczoznawcę, przy budynkach znajdujących się najbliżej miejsca lokalizacji ładunków wybuchowych oraz przy klasztorze w miejscowości [...]. Ponadto w decyzji zobowiązano inwestora do bieżącego przedstawiania powyższych badań organowi ochrony środowiska oraz organowi właściwemu do wydania koncesji. W okolicznościach sprawy nie wystąpiły więc podstawy do dokonywania przez organ dodatkowych ustaleń faktycznych co do potencjalnych zagrożeń dla środowiska w związku z realizacją inwestycji i prawidłowo przedłożony raport został przyjęty jako dowód, na podstawie którego organy dokonały oceny i analizy planowanego przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na środowisko. Należy dostrzec, że raport wraz z jego uzupełnieniami był kompletny i - stosownie do postanowienia nakładającego obowiązek jego sporządzenia - posiadał wszystkie konieczne elementy, określone w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Zawierał on stosowne opisy, był spójny, a także przekonująco uzasadniał proponowany wariant I i określał jego przewidywane oddziaływanie na środowisko. Raport miał charakter kompleksowej ekspertyzy oraz odnosił się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, w tym związanych z oddziaływaniem m.in. na powietrze atmosferyczne, na klimat akustyczny, na środowisko wodne i na zdrowie ludzi. Przedstawiał również ocenę wpływu drgań sejsmicznych na inne obiekty. W raporcie przeanalizowane zostały dwa warianty, oznaczone jako I i II, przy czym wybrany wariant I był wariantem proponowanym przez wnioskodawcę, jak również został wskazany jako najkorzystniejszy dla środowiska. Wariant II był natomiast określony jako "racjonalny wariant alternatywny". W ocenie Sądu, na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej możliwa jest sytuacja, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i w takim przypadku nie będzie zachodziła konieczność przedstawienia trzech wariantów. Ze wskazanej regulacji nie wynika bowiem rozłączny charakter wariantów z pkt 5 lit. a i lit. b. W praktyce będą wówczas występowały dwa analizowane, dopuszczalne warianty (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2599/12, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też uznać należy, że w niniejszej sprawie opis dwóch wariantów był wystarczający dla spełnienia omawianego wymogu. Skoro jednocześnie w raporcie została przedstawiona analiza tych wariantów i raport odnosił się do potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, jak również jego zakres spełniał wymogi z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej, to niewątpliwie na jego podstawie można było dokonać pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i następnie określić środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
W tym miejscu wskazać również warto na prezentowany w orzecznictwie, trafny pogląd, wedle którego w sytuacji, gdy w ocenie organu przedstawiony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odpowiada przepisom ustawy, jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest konieczna szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu, jeśli organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną w sytuacji, gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną. Ewentualny zarzut ogólnikowości oceny takiego dowodu mógłby być skuteczny jedynie wówczas, gdyby w toku postępowania stawiane były konkretne zarzuty co do twierdzeń zawartych w raporcie, a organ administracji publicznej, opierając się na takim raporcie, nie odniósłby się do podnoszonych kwestii. Trzeba pamiętać, że ocena raportu z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni zweryfikować wszystkie jego aspekty (por. wyroki NSA: z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt II OSK 412/14; z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12; z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11). Z tych samych powodów ograniczona jest także ocena raportu dokonywana przez sąd administracyjny. Kontrola sądu sprowadza się jedynie do stwierdzenia, czy dany raport jest kompletny i spójny, a więc czy spełnia ustawowe wymagania co do jego treści określone w art. 66 ustawy środowiskowej. Nie obejmuje ona natomiast oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ponieważ wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki (por. wyroki NSA: z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 2980/13; z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11). Dlatego w kontrolowanej sprawie Sąd ograniczył się do zbadania raportu pod względem formalnym i stwierdził, że raport ten spełnia wymagania ustawowe wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. W ocenie Sądu, przedmiotowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, łącznie z jego uzupełnieniami, sporządzony został z uwzględnieniem specjalistycznej wiedzy, jest kompletny pod względem formalnym, odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia i wskazuje, jakie obowiązują w tym zakresie standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Spełnia zatem wszelkie wymagania, o których mowa w art. 66 ustawy środowiskowej.
Ponadto brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi dotyczącego niedostatecznego rozważenia wariantu, w jakim ma być realizowana inwestycja. Stanowisko organów w tej mierze (opisane przez Sąd podczas przedstawiania stanu sprawy) znalazło się w treści decyzji i - zdaniem Sądu - zostało logicznie oraz przekonująco uzasadnione. Zupełnie nietrafiony jest też argument skarżącego o kierowaniu się przy wyborze że oba warianty przedstawione przez inwestora nie są obojętne dla środowiska, co wyraźnie wariantu wyłącznie kryterium ekonomicznym. Trafnie bowiem wyjaśniło Kolegium, wynika z raportu. Natomiast za wyborem wariantu I opowiedział się nie tylko inwestor, ale również wyspecjalizowany organ, jakim jest RDOŚ. W tych okolicznościach nie można zarzucać organom obu instancji, że dokonały wyboru odpowiedniego wariantu w sposób dowolny i mniej korzystny dla środowiska, zwłaszcza że wybór ten ma oparcie w materiale dowodowym i - jak już wskazano - został wyczerpująco uzasadniony.
W ocenie Sądu, niezasadny jest również pogląd skarżącego dotyczący niezgodności z prawem postanowienia RDOŚ z dnia 18 marca 2015 r. z uwagi na uzgodnienie inwestycji, pomimo że raport nie zawiera prawidłowego opisu elementów środowiska oraz prawidłowej i pełnej oceny wszystkich oddziaływań inwestycji na środowisko (np. oddziaływań sejsmicznych związanych ze stosowaniem techniki strzałowej w górnictwie). W tym zakresie skarżący zarzucił nadto, że RDOŚ nie rozważył szczegółowo okoliczności stanu faktycznego i nie zgromadził dostatecznego materiału dowodowego. Przede wszystkim dostrzec przyjdzie, że tak postawiony zarzut nie został poparty żadną konkretną argumentacją, w szczególności nie podano, jakie dowody należało jeszcze przeprowadzić. Natomiast z akt sprawy oraz treści kwestionowanego postanowienia wynika, że RDOŚ podejmował szereg czynności wyjaśniających i uzupełniających materiał dowodowy. I tak, z inicjatywy tego właśnie organu w dniu 24 października 2014 r. inwestor przedłożył uzupełnienie raportu w zakresie uszczegółowienia analizy wariantów realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz jednoznacznego określenia działek, na których planowane jest poszerzenie eksploatacji wyrobiska. Natomiast w dniu 18 marca 2015 r. inwestor złożył kolejne uzupełnienie raportu dotyczące oddziaływania akustycznego. Po uzupełnieniu dowodów RDOŚ poddał raport pełnej analizie, w tym oceniał charakter inwestycji, rodzaje i uciążliwości poszczególnych oddziaływań na środowisko (także sejsmicznych) oraz warianty realizacji przedsięwzięcia. Wyraźnie wskazał w postanowieniu, że podstawę uzgodnienia stanowi raport wraz z uzupełnieniami i załącznikami (m.in. sprawozdania z pomiarów hałasu emitowanego przez roboty strzałowe i pracę A oraz badania kontrolne intensywności drgań parasejsmicznych od robót strzałowych). Określił też konkretne warunki prowadzenia działalności. W tych okolicznościach gołosłowne są zarzuty dotyczące nierozważenia okoliczności sprawy. Dodać przyjdzie, że dla poparcia omawianych zarzutów skarżący przytoczył jedynie fragment orzeczenia WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 274/14, w którym rozważano charakter raportu oraz wymogi, jakie powinien spełniać, a także wskazano na obowiązki organu w zakresie jego oceny. Na podstawie tego fragmentu orzeczenia postawiono w skardze tezę, że "wymogi te, zdaniem skarżącego, nie zostały wypełnione w przedmiotowej sprawie". W ocenie Sądu, tak ogólnikowo postawiony zarzut, bez wyjaśnienia, na czym ma polegać niepełna ocena odziaływań sejsmicznych oraz co - zdaniem skarżącego - zostało w niej pominięte, uniemożliwia jego rozpoznanie. Niezależnie od powyższego dostrzec jednak trzeba, że w raporcie (podrozdział 6.7.3.), który stanowił przedmiot oceny organu, określono, iż maksymalny zasięg szkodliwych drgań sejsmicznych uwarunkowany jest stosowaniem odpowiedniej wielkości ładunków MW i ustalony został na podstawie opracowania "Wyznaczenie zasięgu oddziaływań od robót strzałowych w A »[...]« w [...]", sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę ds. ruchu odkrywkowego zakładów górniczych w zakresie techniki górniczej. W raporcie ustalono również zasięg zagrożenia działaniem powietrznej fali uderzeniowej i rozrzutem odłamków. Oddziaływania te przedstawiono na załączniku graficznym do karty informacyjnej planowanego przedsięwzięcia. Raport zawiera zatem wyczerpujące ustalenia w kwestii oddziaływań sejsmicznych. Stosownie do powyższego, za nieuprawnione należy uznać zarzuty skargi co do naruszenia przez RDOŚ art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a także kolejne zarzuty kwestionujące legalność postanowienia uzgodnieniowego.
Reasumując, Sąd uznał, że organy obu instancji zgromadziły wystarczający materiał dowodowy dla rozstrzygnięcia i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, uwzględniając dokonane uzgodnienie oraz zapisy przedłożonego raportu wraz jego uzupełnieniami, a następnie dokonały jego oceny i przedstawiły w sposób wyczerpujący swoje stanowisko. Powyższe świadczy - wbrew zarzutom skargi - o wypełnieniu przez organy obowiązków nałożonych na nie przepisami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organy słusznie też przyjęły, że sporny raport, posiadający wszystkie konieczne elementy określone w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej, mógł stanowić podstawę oceny w zakresie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. Z uwagi na brak skutecznego podważenia przez skarżącego przedstawionych w raporcie ustaleń, prawidłowo stały się one podstawą określenia w treści decyzji organu pierwszej instancji wymogów, jakie inwestor musi spełnić w związku z realizacją inwestycji. Poza tym nie można organom zarzucić naruszenia art. 80 K.p.a. przez nieodoniesienie się do opracowań przedstawionych przez skarżącego. Dostrzec bowiem trzeba, że organy oceniły wartość dowodową tych dokumentów, prezentując w tym zakresie trafne stanowisko.
W niniejszej sprawie trzeba mieć na uwadze i to, że organ pierwszej instancji - odnosząc się do raportu - przede wszystkim przedstawił przewidywane oddziaływanie przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska, a także rozpatrzył uwagi zgłoszone w postępowaniu, w tym zarzuty skarżącego, który brał czynny udział w toku całego postępowania. Uwzględnił ponadto stanowisko organu uzgadniającego, dając temu wyraz w przyjętych warunkach realizacji przedsięwzięcia. Z kolei organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania, rozważył w kontekście zarzutów odwołania argumenty przemawiające za przyjęciem wariantu I realizacji przedsięwzięcia oraz odniósł się do kwestii emisji zanieczyszczeń do powietrza i drgań sejsmicznych. Uznając, że raport zawiera wszystkie niezbędne elementy i daje spójny obraz zamierzenia inwestycyjnego, organ drugiej instancji trafnie stwierdził, że pomiary poziomów drgań sejsmicznych wynikające z dowodów przedłożonych m.in. przez skarżącego nie mogą zostać uznane za wykluczające wartość dowodową pomiarów dokonanych przez uprawnione jednostki. Zgodzić należało się również z oceną Kolegium, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji na s. 11 doszło do pomyłki w zakresie określenia obowiązku inwestora dokonywania pomiarów drgań minimum co dwa lata. Zdaniem Sądu, omyłka ta nie ma jednak większego znaczenia, skoro Burmistrz w sentencji decyzji w ppkt I.b.7., w pkt I.c. ppkt 5 oraz w pkt II.b. ustalił obowiązek stałego monitoringu w zakresie drgań sejsmicznych, a nadto na pozostałych stronach uzasadnienia konsekwentnie już wskazywał na ten rodzaj monitoringu.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że określając środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, organy dochowały wymogów z art. 80 ust. 1 pkt 1-3 ustawy środowiskowej. Skoro natomiast ustalono, że spełnienie warunków określonych w decyzji pierwszoinstancyjnej doprowadzi do tego, że inwestycja nie będzie oddziaływać na środowisko w sposób powodujący naruszenie obowiązujących norm z zakresu ochrony środowiska, nie będzie stanowiła zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, ludności i ważnego interesu publicznego, to prawidłowo podjęto rozstrzygnięcie o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Rozstrzygnięcie to jest zgodne z art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej, gdyż odnosi się do obligatoryjnych elementów wskazanych w pkt 1 oraz wyraża stanowisko co do elementów fakultatywnych określonych w pkt 2-5 tego przepisu. Decyzja Burmistrza, obok wymogów wynikających z art. 107 K.p.a., spełnia także wymogi wynikające z art. 85 ust. 1 ustawy środowiskowej. Stosownie do art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej, przedstawiono w niej informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz wskazano na zgłaszane w toku postępowania uwagi, w tym zastrzeżenia zgłaszane przez skarżącego, a następnie dokonano ich rozważenia i przedstawiono argumenty, które według organu nie uzasadniały ich słuszności. Dokonując analizy i oceny, organ przedstawił też wyjaśnienia w zakresie wynikającym z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, tj. odnośnie uwzględnienia ustaleń zawartych w raporcie oraz uzyskanego uzgodnienia. Zdaniem Sądu, wydane w sprawie decyzje organów obu instancji dostatecznie tłumaczą podjęte rozstrzygnięcia, tak w sferze prawnej, jak i faktycznej. Ponadto analizują kwestie sporne, w tym zgłaszane przez skarżącego. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia zarzucanego naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym zasad ogólnych K.p.a.
Uwzględniając powyższe i uznając, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło