II SA/Op 348/13
WyrokWSA w Opolu2013-10-24
Skład orzekający: Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja obciążająca właściciela kosztami utrzymania i transportu odebranego zwierzęcia została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności poprzez brak należytego uzasadnienia wysokości tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 80, 107 § 3 K.p.a.) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Brak było należytego uzasadnienia wysokości obciążających skarżącego kosztów utrzymania i transportu odebranego psa, w szczególności nie wyjaśniono kalkulacji poszczególnych pozycji faktur wystawionych przez firmę "A".Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Niemodlina o obciążeniu Z.K. kosztami utrzymania i transportu psa w łącznej kwocie 4.652,69 zł. Z.K. kwestionował zasadność obciążenia go tymi kosztami, podnosząc m.in. brak należytego uzasadnienia ich wysokości oraz wątpliwości co do podstaw przekazania psa firmie "A". Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Niemodlina, określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i nakazał ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz Skarbu Państwa kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska– spr. Sędziowie WSA Grażyna Jeżewska WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ochrony zwierząt 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Niemodlina z dnia 17 lipca 2012 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, 3) nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz Skarbu Państwa Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego od których skarżący został zwolniony.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Niemodlina z dnia 17 lipca 2012 r., nr [...] o obciążeniu Z.K. kosztami utrzymania psa i przekazania go do schroniska dla bezdomnych zwierząt, w łącznej kwocie 4.652,69 zł.
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia 14 lutego 2011 r., nr [...], Burmistrz Niemodlina, działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r., nr 106, poz. 1002 ze zm.- zwana dalej ustawą), orzekł o czasowym odebraniu Z.K. jego psa, utrzymywanego w lokalu mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...] i o przekazaniu zwierzęcia Przedsiębiorstwu "A" z siedzibą w [...], świadczącemu usługi w zakresie wyłapywania zwierząt, przetrzymywania i przekazywania do schroniska dla bezdomnych zwierząt. Od decyzji tej Z.K. nie wniósł odwołania, tym samym decyzja ta stała się ostateczna.
Następnie, pismem z 31 maja 2012 r. Burmistrz Niemodlina zawiadomił Z.K. o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia go kosztami utrzymania psa, w tym wyłapania i transportu psa oraz za przekazania do schroniska.
Ustosunkowując się do powyższego pisma, Z.K., złożył oświadczenie o braku możliwości poniesienia ww. kosztów, podnosząc że jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną i wniósł o ich umorzenie.
Odnosząc się do prośby strony organ pierwszej instancji, w piśmie z dnia 22 czerwca 2012 r. wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zostanie dopiero wydana decyzja, od której przysługiwać będzie odwołanie do organu drugiej instancji.
W toku postępowania administracyjnego, dołączono do akt sprawy kopie pięciu faktur wystawionych przez "A" w okresie od 15 stycznia 2011 r. do 9 marca 2011 r. za wykonanie usług polegających na odebraniu psa i jego transporcie do [...], utrzymaniu psa na terenie ww. przedsiębiorstwa oraz za przekazanie psa do schroniska dla zwierząt w [...], w tym za jego przyjęcie (faktura nr [...], faktura nr [...], faktura nr [...], faktura nr [...] oraz faktura nr [...]).
Zawiadomieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. Burmistrz Niemodlina, poinformował Z.K. o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami oraz zgłaszania uwag.
Następnie, decyzją z dnia 17 lipca 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, Burmistrz Niemodlina obciążył Z.K. kosztami utrzymania (w tym wyłapania i transportu) psa w kwocie 2.682,69 zł i przekazania psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt (w tym transportu) w kwocie 1.970,00, na łączną kwotę 4.652,69 zł. W motywach rozstrzygnięcia Burmistrz wskazał, że wobec stwierdzonych nieprawidłowości w sprawowaniu opieki nad psem, odebrano go właścicielowi na mocy decyzji z 14 stycznia 2011 r., a następnie przekazano psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt. Podjęta w dniu 14 stycznia 2011 r. decyzja nie określała kosztów związanych z utrzymaniem psa i oddaniem go do schroniska, ponieważ wysokość koniecznych wydatków na ten cel nie była znana organowi w dniu jej wydania. Powołując przepisy art. 3 ust. 2 pkt 14 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. nr 132, poz. 622 ze zm.) oraz art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt Burmistrz wyjaśnił, że gmina ma obowiązek zapewnienia zwierzęciu schronienia, nie jest jednak obligowana do pokrywania kosztów z tym związanych. Obowiązek taki spoczywa na dotychczasowym właścicielu psa, którego organ obciąża kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia. Organ wyjaśnił, iż wielkość należnej kwoty ustalono na podstawie faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo "A" z [...], któremu na mocy ww. decyzji, zlecono wyłapanie, transport, przetrzymanie a następnie przekazanie psa porzuconego przez Z.K. do schroniska dla bezdomnych zwierząt.
Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się Z.K., który we wniesionym odwołaniu kwestionował zasadność odebrania mu przez organ psa. Wyjaśnił, że od 13 stycznia 2011 r. a następnie od 3 lutego 2011 r. przebywał w szpitalu, jednakże pies w tym czasie znajdował się pod opieką osób trzecich, miał zapewnioną żywność i wodę. Okoliczność tę mogą potwierdzić osoby, które sprawowały opiekę nad psem podczas jego nieobecności. Wskazał, że po wyjściu ze szpitala 21 stycznia 2011 r. w rozmowie z Burmistrzem wyraził zgodę na adopcję psa, z uwagi na swój zły stan zdrowia oraz konieczność poddania się zabiegowi operacyjnemu. Dodatkowo podkreślił, że dopiero po upływie półtora roku organ wszczął postępowanie w sprawie obciążenia kosztami, w wysokości 4.652,69 zł, a on "nie godzi się na ponoszenie konsekwencji cudzych bezprawnych działań".
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, zaskarżoną decyzją z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium w motywach rozstrzygnięcia opisało przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, po czym powołało art. 7 ustawy o ochronie zwierząt, zgodnie z którym, w przypadku znęcania się nad zwierzęciem domowym (opisanym szczegółowo w art. 6 ust. 2 ustawy), może być ono czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt (ust.1), zaś kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna (ust. 4). Do należności z tytułu ww. kosztów stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 5). W dalszej części rozważań Kolegium wskazało, że przekazanie zwierzęcia następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane, a w przypadku braku zgody lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia schronisku, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę. Zapadła decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu, przy czym przysługuje od niej prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty jej doręczenia. Kolegium argumentowało, że decydując o odebraniu zwierzęcia, właściwy organ obowiązany jest obciążyć jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia. Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, Kolegium wskazało, iż Burmistrz po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, orzekł o odebraniu psa jego właścicielowi, a decyzję w tej sprawie skutecznie doręczył stronie w dniu 22 stycznia 2011 r., tj. po powrocie ze szpitala.
W ustawowym terminie (do 25 stycznia 2011 r.), od opisanej decyzji strona nie wniosła odwołania. Powyższe, w ocenie Kolegium, uzasadniało zatem twierdzenie, że strona nie miała zastrzeżeń co do okoliczności i faktu odebrania psa oraz przekazania go do schroniska. Przedmiotem niezadowolenia strony stała się dopiero decyzja z 17 lipca 2012 r., obciążająca Z.K. kosztami utrzymania psa i jego transportu, która to decyzja, zdaniem Kolegium, jest prawną konsekwencją rozstrzygnięcia wydanego w 2011 r. Organ odwoławczy, powołując się w tej mierze na orzecznictwo sądowoadministracyjne, stwierdził, że dopuszczalnym i niestojącym w sprzeczności z art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt jest wydanie odrębnej decyzji w tym przedmiocie w terminie późniejszym, a to ze względu na fakt, że w chwili decydowania o odbiorze zwierzęcia nie zawsze jest znana całkowita wysokość kosztów jego utrzymania i transportu. Koniecznym wymogiem jest wówczas uprzednie wydanie decyzji o czasowym odbiorze zwierzęcia. Oceniając wysokość kosztów, którymi obciążoną stronę, Kolegium podało, że koszty te zostały ustalone w oparciu o dokumenty księgowe wystawione przez podmiot, któremu przekazano psa. Obejmują one koszt transportu psa na trasie [...] – [...] – [...] oraz odstawienie i przyjęcie do schroniska w [...], a także utrzymanie psa w okresie od 15 stycznia 2011 r. do 11 marca 2011 r. w [...].
W ocenie organu odwoławczego, skoro Z.K. był posiadaczem psa, to w myśl przywołanych powyżej przepisów prawa należało go obciążyć kosztami za transport i utrzymanie odebranego zwierzęcia. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że dopiero "przed końcem stycznia (...) w rozmowie z Burmistrzem" Z.K. wyraził zgodę na "adopcję psa", ze względu na zły stan zdrowia. Przy czym nie zaprzeczył, iż był on jego dotychczasowym właścicielem. Powyższe uzasadniało zatem obciążenie odwołującego się, jako dotychczasowego właściciela psa, ww. kosztami, co też uczynił Burmistrz, wydając zaskarżoną decyzję. Kolegium dodało nadto, iż organ pierwszej instancji, w każdym stadium postępowania zapewnił stronie czynny udział a przed wydaniem zaskarżonej decyzji umożliwił zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenie się co do jego treści, a swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z art. 107 K.p.a. szczegółowo uzasadnił co do faktów i przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie.
Nie zgadzając się z treścią powyższej decyzji, Z.K. wniósł skargę do sądu, kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Podnosił, że SKO w Opolu nie ustosunkowało się do jego odwołania, w którym wskazał, na możliwości przedstawienia świadków, pod których opieką pozostawił psa oraz dokumentacji medycznej. Utajniając swoje posiedzenie, Kolegium uniemożliwiło mu udowodnienie, że działanie Burmistrza jest niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 4 P.p.s.a, wniósł o oddalenie skargi. Kolegium podkreśliło, że zaskarżona decyzja rozstrzyga jedynie o kosztach, którymi należało obciążyć skarżącego wobec skutecznego odebrania zwierzęcia ostateczną decyzją Burmistrza Niemodlina. Nie rozstrzyga natomiast o zasadności odebrania psa stronie skarżącej.
Na rozprawie sądowej skarżący podtrzymał skargę. Wyjaśnił, że udając się do szpitala zaplanował sposób sprawowania opieki nad zwierzęciem, gdyż sytuacja taka nie miała miejsca po raz pierwszy. Przedłożył do wglądu oryginał karty informacyjnej z pobytu w szpitalu w okresie od 13 stycznia 2011 r. do 21 stycznia 2011 r. oraz od 3 lutego 2011 r. do 22 lutego 2011 r. Wskazał, że decyzję o odebraniu psa otrzymał miedzy pierwszym a drugim pobytem w szpitalu. Po otrzymaniu ww. decyzji w bezpośredniej rozmowie z Burmistrzem wyraził zgodę na adopcję psa i otrzymał zapewnienie, że to zamyka sprawę. Okazał podpisane przez siebie oświadczenie, w którym przyznał, że nie ma warunków do utrzymania psa na stałe. Zwrócił uwagę, że oświadczenia tego nie opatrywał datą oraz podkreślił, że właśnie po złożeniu tego oświadczenia Burmistrz zapewnił go "o zakończeniu sprawy z psem". Zarzucił, nadto że wystawione faktury nie były weryfikowane przez organ. Kwestionował pozycje "wyłapanie psa" oraz "wysokość dziennego utrzymania psa". Dodatkowo podniósł zarzut nieprawidłowego działania w postępowaniu administracyjnym polegający na nieprawidłowym udostępnieniu akt sprawy oraz dokumentów poprzedzających wydanie decyzji o odebraniu psa. Dodał również, że Burmistrz znał jego sytuację majątkową wiedział, że utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej, dlatego wydanie decyzji o obciążeniu go tak wysokimi kosztami uznał za niezrozumiałe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i prawa materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. W zakresie oceny legalności nie może jednak wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na mocy art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Oceniając - według powyższych kryteriów - prawidłowość zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że naruszają one przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy przypomnieć, iż przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Niemodlina z dnia 17 lipca 2012 r., nr [...], o obciążeniu Z.K. kosztami utrzymania psa oraz przekazania psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt.
W rozpoznawanej sprawie, nie było sporne, że Z.K. jest właścicielem psa a zatem był prawnie zobowiązany do poniesienia ewentualnych kosztów związany z jego utrzymaniem. Skarżący kwestionował natomiast, zasadność wydania przez organ administracyjny decyzji orzekającej o czasowym odebraniu psa, jak również wysokość kosztów utrzymania psa, którymi organ go obciążył.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż w postępowaniu w sprawie obciążenia skarżącego kosztami utrzymania psa, będącego przedmiotem kontroli sądowej nie ocenia się zasadności odebrania tego psa skarżącemu, gdyż decyzja zapadła w tej sprawie była przedmiotem innego postępowania, zaś wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Istotna zatem, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, była kwestia zasadności obciążenia skarżącego kosztami w łącznej kwocie 4.652,69 zł.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r., nr 106, poz. 1002 ze zm., zwana dalej jako ustawa).
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy, nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi jest zabronione. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć, w myśl art. 6 ust. 2 powyższej ustawy, zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym m.in.: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt. 10 ustawy), a także trzymanie zwierząt na uwięzi, która powoduje u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz nie zapewnienie możliwości niezbędnego ruchu (art. 6 ust. 2 pkt. 14 ustawy).
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy zwierzęta traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
2) państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Decyzję w tym przedmiocie organ podejmuje z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt i podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 7 ust. 1b ustawy).
Stosownie natomiast do art. 7 ust. 3 ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Powyższe oznacza zatem, że w przypadku podjęcia nagłej interwencji, w wyniku, której zwierzę zostaje odebrane właścicielowi z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 7 ust. 3 ustawy, właściwy organ zobowiązany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, w której albo odbiera zwierzę z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wymienionej w art. 6 ust. 2 powyższej ustawy, albo wydaje decyzję odmowną, wskazując, że brak było podstaw do czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi.
Wskazać również należy, iż decyzja o odebraniu zwierzęcia, która podejmowana jest w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, odmiennie niż w trybie art. 7 ust.1 ustawy, zapada wówczas gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję w trybie art. 7 ust. 3 ustawy orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, pomimo, iż w chwili wydawania decyzji zwierzę nie przebywa już u swojego właściciela. W konsekwencji, postępowanie tego organu nie może się ograniczać wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który jest upoważniony do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia, lecz musi być poprzedzone postępowaniem, w którym organ zbada zasadność odebrania tego zwierzęcia.
Stosownie do art. 7 ust. 4 ustawy w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania, koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Wskazać wypada, iż ustawa nie pozostawia w tym zakresie jakiejkolwiek swobody organowi, obligując go do wydania powyższego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy, co spowodowało jego czasowe odebranie. Z treści ww. ust. 4 art. 7 ustawy wynika jednoznacznie, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu musi ustalić konkretne, określone kwotowo koszty, które obowiązany jest uiścić właściciel lub dotychczasowy opiekun zwierząt.
Jednocześnie pokreślić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się za dopuszczalne i niepozostające w sprzeczności z art. 7 ust. 4 ustawy, wydanie decyzji w tym przedmiocie w terminie późniejszym, aniżeli w chwili decydowania o odbiorze zwierzęcia. Jednakże koniecznym wymogiem jest wówczas uprzednie wydanie decyzji o czasowym odbiorze zwierzęcia (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 148/08- dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądowych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, przypomnieć wypada, iż organy podejmując rozstrzygnięcie o obciążeniu Z.K. kosztami z tytułu utrzymania (w tym wyłapania i transportu), przekazania psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt (w tym transportu) w łącznej kwocie 4.652,69 zł, powoływały się na ostateczną decyzję Burmistrza Niemodlina, nr [...], mocą której organ ten na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, orzekł o czasowym odebraniu skarżącemu jego psa i przekazaniu go "A" z [...], świadczącemu usługi w zakresie wyłapywania zwierząt, przetrzymywania i przekazywania do schroniska dla bezdomnych zwierząt. W decyzji tej Burmistrz nie ustalił wysokości kosztów, o których mowa w art. 7 ust. 4 ustawy, a zatem stosownie do powiedzianego powyżej, organ był uprawniony do wydania decyzji obciążającej skarżącego należnymi kosztami, stosownie do ww. art. 7 ust. 4 ustawy w odrębnej decyzji, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Ustając wysokość kosztów utrzymania psa, organy przyjęły kwoty wykazane przez "A" w pięciu fakturach tj.:
1) faktura nr [...] z dnia 15 stycznia 2011 r. za odbiór bezdomnego psa z miejsca przetrzymania, transport psa, wykonanie usługi w dzień wolny od pracy w wysokości 991,44 zł brutto;
2) faktura nr [...] z dnia 31 stycznia 2011 r. za przetrzymanie psa w terminie od 15 stycznia 2011 r. do 31 styczna 2011 r. w kwocie 492,00 zł brutto;
3) faktura nr [...] z dnia 28 lutego 2011 r. za przetrzymanie psa w terminie od 1 lutego 2011 r. do 28 lutego 2011 w kwocie 861,00 zł brutto;
4) faktura nr [...] z dnia 9 marca 2011 r. za przetrzymanie psa w terminie od 1 marca 2011 r. do 11 marca 2011 r. w kwocie 338,25 zł brutto; oraz
5) faktura nr [...] z dnia 9 marca 2011 r. za złapanie i odstawienie psa do schroniska dla zwierząt bezdomnego, opłatę za przyjęcie psa do Fundacji "B" w [...], dojazd do wykonania usługi w kwocie 1.970,00 zł brutto.
Uzasadniając wysokości kwoty, którą obciążono stronę podano, że koszt ten poniosła Gmina Niemodlin, na podstawie zlecenia zawartego z firmą "A". Jednocześnie organy uznały, że w sytuacji gdy znany jest właściciel zwierzęcia, Gmina nie ma obowiązku pokrywania kosztów utrzymania zwierząt bezdomnych, co uzasadnia obciążenie tymi kosztami dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia.
Materiał dowodowy na podstawie, którego wydane zostały decyzje organów obu instancji stanowiły faktury VAT wystawione przez firmę "A" z [...]. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu stan sprawy nie został wyjaśniony w sposób jednoznaczny. Po pierwsze nie wiadomo, na jakiej podstawie i dlaczego Burmistrz Niemodlina orzekając o czasowym odebraniu psa, zlecił przekazanie psa właśnie firmie "A" w sytuacji, gdy przepisy ustawy obligują w takich sytuacjach gminę do przekazania bezdomnego psa do schroniska dla zwierząt, co wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 1. W akta sprawy brak jest również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, zawarcie stosownej umowy pomiędzy tymi podmiotami. Z pieczęci firmowej umieszczonej na faktura wystawionych przez "A" wynika tylko, że firma zajmuje się usługami produkcyjno- handlowo- wielobranżowymi.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż prowadzenie schroniska dla zwierząt jest działalnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. nr 213, poz. 1342 ze zm.), która określa wymagania weterynaryjne dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie prowadzenia schronisk dla zwierząt (art. 1 pkt 1 lit. j ustawy). W szczególności w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wskazano, iż podjęcie działalności nadzorowanej, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. j, a więc prowadzenie schroniska dla zwierząt jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, w formie pisemnej zamiaru jej prowadzenia powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce jej prowadzenia. Stosownie zaś do art. 5 ust. 9 ww. ustawy powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu zgłoszenia zamiaru prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. b, g, j, k, p, wydaje decyzję o nadaniu temu podmiotowi weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego.
W aktach sprawy brak jest zaś jakiegokolwiek dowodu pozwalającego na stwierdzenie, iż "A" z siedzibą w [...] prowadzi schronisko dla zwierząt w rozumieniu wskazanych powyżej przepisów, w tym w szczególności by nadany temu podmiotowi został weterynaryjny numer identyfikacyjny.
Przepis art. 7 ust. 1 ustawy upoważnia bowiem organ do zweryfikowania czy podmiot, któremu zamierza przekazać odebrane zwierzęta, jest podmiotem należącym do którejś z kategorii określonych w tym przepisie, w tym w szczególności schroniskiem dla zwierząt (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Stosownie bowiem do treści art. 7 ust. 1 c ustawy o ochronie zwierząt regulującego zasady przekazywania zwierząt podmiotom innym niż określone w art. 7 ust. 1 lit. a-c, zwierzę może zostać przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę, wyłącznie w przypadku braku zgody na przejęcie zwierzęcia ze strony podmiotu, któremu zwierzę winno być przekazane, względnie wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w art. 7 ust. 1.
Okoliczności te winny być przy tym procesowo udokumentowane przez organ i przedstawione w uzasadnieniu podjętej decyzji, tak by możliwe było zweryfikowanie, czy faktycznie zaistniały okoliczności nadzwyczajne uzasadniające odstąpienie od generalnej zasady postępowania z odebranymi czasowo zwierzętami określonej w art. 7ust. 1 ustawy.
Odmiennie niż w przypadku schronisk dla zwierząt, których prowadzenie jest działalnością nadzorowaną, nie sposób mówić o domniemaniu, iż inny podmiot podejmujący się opieki nad zwierzętami (niebędący podmiotem kwalifikowanym, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt) jest w stanie zapewnić im właściwą opiekę.
Z kwestią przekazania zwierząt czasowo odebranych właścicielowi podmiotom określonym w art. 7 ust. 1 bądź innym podmiotom o jakich mowa w art. 7 ust. 1 c ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ściśle wiąże się bowiem zagadnienie obciążenia właściciela zwierząt kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia.
Jednocześnie pominąć również nie można faktu, iż ustawodawca w art. 7 ust. 1 c expressis verbis wskazał, że innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę, zwierzę może zostać przekazane wyłącznie nieodpłatnie. Powyższa regulacja wskazuje, iż w przypadku przekazania czasowo odebranego zwierzęcia podmiotowi nie prowadzącemu schroniska dla zwierząt (gospodarstwa rolnego wskazanego przez wójta lub ogrodu zoologicznego) dopuszczalnym będzie obciążenie właściciela jedynie kosztami transportu i udokumentowanymi kosztami leczenia, albowiem nie powstaną po stronie organu przekazującego koszty utrzymania zwierzęcia, skoro zwierzę to przekazane może zostać tym innym podmiotom wyłącznie nieodpłatnie.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż analiza przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt pozwala na stwierdzenie, iż nie upoważniają one organów administracji do nakładania na dotychczasowego właściciela lub opiekuna odebranego zwierzęcia obowiązku uiszczania jakichkolwiek płatności na rzecz podmiotu, któremu przekazano czasowo odebrane zwierzę i to niezależnie od faktu, czy podmiotem tym jest schronisko dla zwierząt (gospodarstwo rolne wskazane przez wójta lub ogród zoologiczny), czy też inny podmiot, o jakim mowa w art. 7 ust. 1c ustawy. Zauważyć bowiem należy, iż właściciela lub opiekuna odebranego zwierzęcia nie łączy jakikolwiek stosunek prawny z podmiotem, któremu organ administracji przekazuje odebrane zwierzę.
Stosunek administracyjnoprawny powstaje natomiast pomiędzy właścicielem lub opiekunem odebranego zwierzęcia, a organem administracji I instancji właściwym w sprawie tymczasowego odebrania zwierzęcia. Stosunek o charakterze cywilnoprawnego stosunku obligacyjnego powstaje zaś pomiędzy tym organem, a podmiotem któremu przekazywane jest odebrane zwierzę. Co za tym idzie wierzycielem z tytułu nałożenia na dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązku uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia jest każdorazowo organ właściwej gminy, która to jednostka samorządu terytorialnego jest jednocześnie i niezależnie od efektywności windykowania tych wierzytelności zobowiązana obligacyjnie (z uwzględnieniem przywołanego powyżej art. 7 ust. 1 a ustawy) wobec podmiotu, któremu przekazano tymczasowo odebrane zwierzę.
Za przyjęciem powyższej wykładni przemawia nadto treść art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt stanowiącego, że do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając na uwadze, iż obciążający dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia ma charakter publicznoprawny, obciążenie stronę tymi kosztami organ administracji winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić, przy czym wysokość tych kosztów winna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. Nie sposób bowiem uznać za sprawiedliwe obciążania dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia kosztami nieznajdującymi faktycznego uzasadnienia i wynikającymi wyłącznie z zaakceptowania przez organ administracji stawek za utrzymanie zwierzęcia arbitralnie ustalonych przez podmiot, któremu je przekazano.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest nałożenie na stronę danego postępowania administracyjnego określonej przepisami kary pieniężnej lub zobowiązanie jej do wykonania innego rodzaju obowiązku, a więc w sytuacji podjęcia działań o charakterze represyjnym, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. I OSK 1519/06, Lex nr 417727).
Wskazanym powyżej wymogom nie sprostała zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, jak również organu I instancji, albowiem nie uzasadniono w niej w żaden sposób obciążenia skarżącego kosztami utrzymania psa w wysokości 30,75 zł brutto (tj. 25 zł netto) z tytułu dziennego kosztu jego utrzymania. W szczególności nie wyjaśniono, w jaki sposób kwota wynagrodzenia została skalkulowana, jakie konkretnie koszty obejmuje itd. Innymi słowy brak jest uzasadnienia wysokości wynagrodzenia przysługującego firmie. Ponadto nie wyjaśniono również innych pozycji wykazanych przez "A" w faktura VAT znajdujących się aktach sprawy. W szczególności - odnosząc się do faktury VAT nr [...] z dnia 9 marca 2011 r. opiewającej na kwotę 1.970,00 zł, nie wyjaśniono, dlaczego za złapanie i odstawienie psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt ustalono kwotę 520,00 zł, nadto z czego wynikała opłata za przyjęcie psa do Fundacji "B" w [...], która została ustalona na kwotę 1.230,00 zł, skoro Sądowi wiadome jest, że inne Fundacje czy schroniska dla zwierząt stosują niższe opłaty, a także w jaki sposób ustalono dojazd do wykonania tej usługi w kwocie 220 zł.
Zdaniem Sądu, nie jest możliwe pominięcie ww. okoliczności zarówno w postępowaniu administracyjnym (a w konsekwencji również w uzasadnieniu decyzji), gdyż prowadziłoby to do zupełnej dowolności w ustalaniu przez organy administracyjne kosztów, które obowiązany jest ponieść właściciel lub opiekun zwierząt. Podkreślenia wymaga, że Sąd nie kwestionuje wysokości podanych kwot, nie twierdzi w szczególności, że są one zbyt wygórowane, jednakże brak kalkulacji w tym zakresie uniemożliwia Sądowi dokonanie w tym zakresie kontroli prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej.
Z uwagi na przedstawione powyżej okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art.223 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę – art. 200 w zw. z art. 209 P.p.s.a. (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2009 r., s. 646, postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 107/08). W sytuacji bowiem, gdy strona skarżąca została zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a zachodzą podstawy do zwrotu skarżącemu kosztów postępowania od strony przeciwnej, obowiązek poniesienia wpisu od skargi obciąża stronę przeciwną, czyli organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. W wypadku uwzględnienia skargi organ, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność lub dopuścił się bezczynności, jest "inną stroną" w rozumieniu art. 223 § 2 (por. postanowienie WSA w Opolu z 14 czerwca 2010 r., II SA/Op 160/10, Lex nr 666199 i postanowienie NSA z 4 kwietnia 2008 r., II FZ 107/08, "Rzeczpospolita" 2008, nr 88, s. F2).
Zalecenia co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu i sprowadzają się przede wszystkim do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w zależności od poczynionych ustaleń, do zastosowania odpowiednich przepisów oraz do właściwego uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Dopiero dysponując takimi danymi organ będzie mógł merytorycznie rozpoznać sprawę, w tym w szczególności orzec, co do kosztów transportu i utrzymania czasowo odebranego zwierzęcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło