II SA/Op 353/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 9 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości na skutek wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 9 czerwca 2017 r., nr [...], uchylającą w całości decyzję Starosty Oleskiego z dnia 2 grudnia 2016 r., nr [...], odmawiającą zobowiązania skarżącej, jako właściciela działki nr a z obrębu [...], gmina [...], do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania przez A S.A. Oddział w [...] – [...] w [...] czynności remontowych linii elektroenergetycznej 15 KV, polegającej na wymianie słupów oraz elektroenergetycznej linii napowietrznej średniego napięcia przebiegającej przez nieruchomość, i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 1 sierpnia 2017 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia otrzymania spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie przesłano na adres skarżącej podany w skardze i pod tym adresem zostało odebrane przez dorosłego domownika skarżącej, A. C., w dniu 7 sierpnia 2017 r. Dokumentuje to zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sądowych sprawy, (k. 20 akt sądowych). Skarżąca uiściła wymagany wpisu od skargi w dniu 16 sierpnia 2017 r., co dokumentuje dowód księgowy nr [...] (k. 21 akt sąd). Postanowieniem z dnia 25 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę E. S., z uwagi na uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 29 września 2017 r., do rąk dorosłego domownika K. S., co potwierdza zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru (k. 32 akt sądowych). W dniu 5 października 2017 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając swoje żądanie E. S. podniosła, iż przedmiotowy wpis uiściła w praktyce jeden dzień po terminie, a więc w dniu 16 sierpnia 2017 r. nazajutrz po dniu świątecznym. Brak terminowego uiszczenia wpisu nie wyniknął też z jej winy. Został spowodowany poinformowaniem jej o przesłanym wezwaniu dopiero w dniu 14 sierpnia 2017 r. w godzinach popołudniowych. Wpis uiściła więc w pierwszym możliwym terminie, to jest w dniu 16 sierpnia 2017 r. Wskazała, że dodatkową przesłanką przywrócenia terminu jest niewielkie opóźnienie we wpłacie wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznościami takimi mogą być np. nagła choroba (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt l OZ 246/08, LEX nr 479292). Wyjaśnić również należy, że uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, bowiem były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie argumentacja skarżącej mająca uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi sprowadzała się do stwierdzenia, że poinformowano ją o przesłanym wezwaniu do uiszczenia wpisu, dopiero w dniu 14 sierpnia 2017 r., stąd uiściła wpis w pierwszym możliwym terminie, a więc w dniu 16 sierpnia 2017 r. W świetle powyższego przyjdzie zauważyć, że przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została skarżącej doręczona do rąk dorosłego domownika, który odebrał przesyłkę od doręczyciela. W myśl art. 72 § 1 P.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Powołany przepis wskazuje na jedną z form tzw. doręczenia zastępczego, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem. Doręczenie dokonane w takim trybie, uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji samemu adresatowi. W niniejszej sprawie przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została odebrana w dniu 7 sierpnia 2017 r. przez dorosłego domownika skarżącej, a zatem doręczenie to należy uznać za prawnie skuteczne. Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika adresata nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata. Niedochowanie natomiast należytej staranności przez taką osobę nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Okoliczność sama w sobie, że dorosły domownik nie przekazał przesyłek w terminie nie oznacza, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu doniszczenia wpisu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest jednak pogląd, iż fakt, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji w odpowiednim czasie nie przekazał jej do rąk adresata, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu i nie wskazuje braku winy skarżącego w powstaniu uchybienia procesowego. W orzecznictwie podkreśla się też, że zgodnie z art. 72 § 1 P.p.s.a odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne jej doręczenie samemu adresatowi. Strona będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności pod wskazanym adresem (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia; 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I GZ 146/17; 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 oraz z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11, wszystkie dostępne także na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.