II SA/Op 356/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na negatywne rozpatrzenie protestu przez Zarząd Województwa Opolskiego z dnia 26 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Zarządowi Województwa Opolskiego, 2) zasądza od Zarządu Województwa Opolskiego na rzecz A Sp. z o.o. w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez T. G., reprezentującego spółkę A Spółka z o.o. z siedzibą w [...], było rozstrzygnięcie protestu wniesionego przez stronę, a dokonane przez Zarząd Województwa Opolskiego dnia 26 czerwca 2012 r., nr [...], którym tenże Zarząd jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Opolskiego na lata 2007 – 2013 (dalej nazwany Instytucją Zarządzającą) rozpatrzył negatywnie protest strony z dnia 6 czerwca 2012 r., dotyczący odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], pn. [...], złożonego w ramach V naboru wniosków do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013, nr Osi priorytetowej 1, nr poddziałania 1.2.3. Inwestycje w innowacje w przedsiębiorstwach. Wydanie zaskarżonego aktu administracyjnego poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. T. G., członek zarządu Spółki z o.o. A złożył w dniu 24 kwietnia 2012 r. w Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki w Opolu wniosek o dofinansowanie projektu [...], ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej wniosku, w związku ze stwierdzeniem licznych uchybień/braków, pismem o sygnaturze [...] z dnia 11 maja 2012 r. Dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki (dalej zwany Instytucją Pośredniczącą lub OCRG) wezwał stronę o dostarczenie skorygowanego wniosku i brakujących załączników w ciągu pięciu roboczych dni od dnia otrzymania pisma. Wezwanie zostało przesłane wnioskodawcy za pośrednictwem kanału szybkiej komunikacji – faksu, w dniu 11 maja 2012 r. Pismo Instytucji Pośredniczącej zawierało pouczenie, że skorygowany wniosek i brakujące załączniki w 2 egzemplarzach należy przedłożyć osobiście lub pocztą kurierską w wersji papierowej i elektronicznej w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania. Pouczono także, że zgodnie z zapisami Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007 – 2013, wersja nr 14 (dalej zwane Vademecum) za datę otrzymania pisma uznaje się datę jego doręczenia za pośrednictwem kanału szybkiej komunikacji – faks lub e-mail oraz, że korekty zgłoszone po terminie nie będą uwzględnione a wniosek zostanie odrzucony z przyczyn formalnych. Jednocześnie Instytucja Pośrednicząca pouczyła, że przy dokonywaniu poprawek strona winna kierować się zapisami Vademecum. Wnioskodawca otrzymał wezwanie do uzupełnienia/poprawienia wniosku faksem, który został odebrany dnia 14 maja 2012 r. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca złożył poprawiony wniosek wraz z żądanymi wyjaśnieniami przy piśmie z dnia 21 maja 2012 r. Pismem z dnia 25 maja 2012 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała wnioskodawcę o odrzuceniu wniosku na etapie oceny formalnej "w związku z niedostarczeniem skorygowanego wniosku i brakujących załączników w wyznaczonym terminie 5 dni roboczych". Zaznaczono, że oceny dokonano w oparciu o zapisy "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO 2007 – 2013" wersja nr 32 przyjętego przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 1324/2008 z 3 stycznia 2008 r. oraz Vademecum przyjętego przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 999/2011 z dnia 26 lipca 2011 r. i uchwałą nr 1000/2011 z dnia 26 lipca 2011 r. Pouczono jednocześnie wnioskodawcę, że od "decyzji istnieje możliwość wniesienia protestu w formie pisemnej do Instytucji Zarządzającej RPO WO 2007 – 2013, bezpośrednio lub za pośrednictwem Instytucji Pośredniczącej II stopnia w terminie 14 dni od otrzymania pisma". Wnioskodawca w dniu 6 czerwca 2012 r. wniósł protest, który został rozpatrzony negatywnie przez Instytucję Zarządzającą, aktem z dnia 26 czerwca 2012 r. na podstawie art. 30b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 z późn. zm.) w związku z art. 6 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności (Dz. U. z 2008 r., Nr 216, poz. 1370) oraz Wytycznymi Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej w ramach RPO WO 2007-2013 przyjętymi uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego nr 3162/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r., (z późn. zm.). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że strona zarzuca, iż: – pismo z uwagami wnioskodawca odebrał w dniu 14 maja 2012 r. i tę datę przyjął za dzień otrzymania pisma, od którego liczony jest termin do złożenia korekty, – w dniu 11 maja 2012 r. (piątek) pracownicy wnioskodawcy byli obecni w siedzibie firmy do godziny 15.00, – po zapoznaniu się z pismem o odrzuceniu zarzutów stwierdzono, że przedmiotowe pismo wysłane zostało faksem w dniu 11 maja 2012 r. po godzinie 15.00, tym bardziej, że na wydruku faksowym nie widniała ani data ani godzina przesłania faksu, – OCRG wysłało faks systemem komputerowym, który bezpośrednio przyczynił się do braku oznaczenia datą i godziną jego wysłania, – przedmiotowe pismo przesłane faksem zostało opatrzone datą 18 maja 2012 r., utrudniając wnioskodawcy ustalenie faktycznej daty otrzymania pisma, – w dniu 18 maja 2012 r. wnioskodawca otrzymał tożsame pismo pocztą, z poprawioną datą jego sporządzania (przerobienie daty na 11 maja 2012 r.), bez parafy. Tym samym wnioskodawca zarzucił, że procedura oceny formalnej wniosku obarczona jest wadą i należy uznać ją za nieważną. Wywodził, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju do zadań Instytucji Zarządzającej należy w szczególności określenie systemu realizacji programu operacyjnego. Jednocześnie art. 26 ust. 2 zobowiązuje instytucje zarządzające do uwzględnienia zasad równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu podczas wykonywania zadań określonych w art. 26 ust. 1. Tym samym, w ocenie wnioskodawcy, wysłanie przedmiotowego pisma po godzinie 15.00, bez żadnego telefonicznego poinformowania nie uwzględnia charakteru wykonywania obowiązków przez danego beneficjenta oraz godzin pracy, co jest nieuwzględnieniem zasad równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu. Instytucja Zarządzająca podniosła w związku z tymi zarzutami, że pismo z uwagami, po ocenie formalnej, o sygnaturze [...] zostało wysłane do wnioskodawcy za pomocą kanału szybkiej komunikacji – faksu, w dniu 11 maja 2012 r. o godzinie 14.51 na numer telefonu podany w pkt 2.1 wniosku o dofinansowanie "Dane tele–adresowe" – odnośnie siedziby wnioskodawcy. Zaznaczyła, że o prawidłowości zaistniałego faktu świadczy "Raport-potwierdzenie wysłania faksu" z dnia 11 maja 2012 r. Wobec powyższego, 5 - dniowy termin na dostarczenie skorygowanego wniosku wraz z załącznikami upływał w dniu 18 maja 2012 r. Zatem, wnioskodawca zobowiązany był do złożenia skorygowanego wniosku wraz z załącznikami w Dziale Przyjmowania i Oceny Projektów OCRG do dnia 18 maja 2012 r. do godziny 15.30, tj. do 5 dnia roboczego od otrzymania pisma wzywającego o uzupełnienie. W konsekwencji, Instytucja Zarządzająca uznała zarzut wnioskodawcy, iż przedmiotowe pismo zostało wysłane faksem w dniu 11 maja 2012 r. po godzinie 15.00 za nieuzasadniony. Również za nieuzasadniony uznała zarzut, iż OCRG wysłało faks systemem komputerowym, który bezpośrednio przyczynił się do do braku oznaczenia datą i godziną jego wysłania, wyjaśniając, że przedmiotowe pismo zostało wysłane faksem zwykłym, czego właśnie potwierdzeniem jest "Raport-potwierdzenie wysłania". Instytucja Zarządzająca zaznaczyła też, że zasady poprawnego sporządzania i wypełniania wniosku o dofinansowanie wskazuje Vademecum, w którym określone zostały zasady realizacji zadań dotyczących przeprowadzania konkursowych naborów wniosków, a także warunki, jakie muszą spełnić wszyscy wnioskodawcy chcący w tych konkursach uczestniczyć. Zgodziła się ze stwierdzeniem strony, że zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Instytucja Zarządzająca, wykonując zadania (...) powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł , podkreśliła, że wszystkich to wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie obowiązują te same reguły i zasady związane z przeprowadzeniem oceny wniosków o dofinansowanie. Zaakcentowała, że zasady, jakimi należało się kierować przygotowując dokumentację projektową wniosku o dofinansowanie, w tym sposób i termin wysyłania pism z uwagami są wyraźnie określone w Vedemecum (...), zgodnie z którym za dzień doręczenia pisma uznaje się wysłanie pisma z uwagami faksem lub wysłanie wiadomości pocztę elektroniczną e-mail. Dodatkowo argumentowała, że ogłoszenie o V naborze wniosków do podziałania 1.3.2. z dnia 26 marca 2012 r. zawierało informację, z jakimi dokumentami programowymi należy zapoznać się, aby w sposób prawidłowy przygotować wniosek o dofinansowanie i załączniki oraz na podstawie których dokumentów projekt zostanie oceniony. Rozstrzygnięcie protestu doręczono wnioskodawcy w dniu 29 czerwca 2012 r. W dniu 13 lipca 2012 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] złożyła skargę sądowoadministracyjną na rozstrzygnięcie protestu. Domagała się stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą Instytucję Zarządzającą oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 61 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że skarżącej zostało skutecznie doręczone wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o dofinansowanie projektu w piątek 11 maja 2012 r., a w konsekwencji uznanie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku, podczas gdy, stosownie do przywołanego przepisu, należało przyjąć, że przedmiotowe doręczenie mogło mieć miejsce najwcześniej w poniedziałek 14 maja 2012 r. Zatem skarżąca dokonując uzupełnienia braków formalnych swojego wniosku w dniu 21 maja 2012 r. nie uchybiła zakreślonemu terminowi. Oznacza to, że uzupełnienie wniosku było skuteczne. Uznała, że został naruszony art. 7 w zw. z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, przez organy administracji publicznej takiego sposobu komunikowania swoich rozstrzygnięć, który nie zapewnia podmiotom, do których komunikat jest skierowany pewności co do dokładnego momentu wysłania i otrzymania komunikatu, a przez to możliwości prawidłowego obliczenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku dofinansowanie, podczas gdy wybrany przez organ administracji publicznej sposób przekazania komunikatu winien pozwalać jego odbiorcy na precyzyjne określenie czasu jego doręczenia, a w rezultacie na obliczenie zakreślonego przez organ administracji publicznej terminu. W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, skarżąca wywodziła, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest działanie zgodnie z Konstytucją RP, zasadami demokratycznego państwa prawnego, praworządności oraz pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. W ocenie skarżącej, niewłaściwe zinterpretowanie przepisów ustawy o zasadach prowadzenie polityki rozwoju doprowadziło do naruszenie powyższych zasad, jako że ratio legis art. 37 ww. ustawy było przyśpieszenie procedur zawierania umów o dofinansowanie, a nie pozbawienie obywateli poczucia zaufania do władzy publicznej. Przedstawiając regulację dotyczącą sposobu doręczania pism na podstawie postanowień Vedemecum, skarżąca zgodziła się, że w procesie zawierania umów o dofinansowanie doręczenie pism może nastąpić także za pośrednictwem faksu, jednak w takiej sytuacji za datę doręczenia pisma uznaje się datę jego doręczenia za pośrednictwem kanału szybkiej komunikacji. Postanowienia Vademecum nie mogą bowiem modyfikować ustanowionej w Kodeksie cywilnym zasady (art. 61 § 1 i 2), na mocy której obowiązująca jest kwalifikowana teoria doręczenia. Wskazała, że oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. W tym kontekście skarżąca dowodziła, że w normalnym toku czynności mogła zapoznać się z spornym wezwaniem, w zwykłym toku czynności z jej punktu widzenia, a więc jej zwykłych godzin pracy, najwcześniej w poniedziałek 14 maja 2012 r. w godzinach porannych. Oznacza to, że wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej 14 maja 2012 r. i dopiero od tego dnia należało liczyć upływ przedmiotowego pięciodniowego terminu. Licząc jedynie dni robocze, termin ten upływał w dniu 21 maja 2012 r. Dnia 21 maja 2012 r., skarżąca dokonała uzupełnienia braków formalnych wniosku. W konsekwencji, termin do uzupełnienia wniosku został przez skarżącą zachowany, a więc uzupełnienie braków formalnych wniosku było skuteczne, co powoduje, że wnioskowi powinien zostać nadany bieg. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Opolskiego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym akcie. W nawiązaniu do zarzutów skarżącej, nie zgodził się z konstatacją, że to organ powinien dostosowywać wysyłkę korespondencji drogą elektroniczną do godzin pracy indywidualnych wnioskodawców, twierdząc, że byłoby to nadmiernie uciążliwe i skutkowałoby ich nierównoprawnym traktowaniem. Sumując za niewystarczający uznał argument skarżącej, iż nie mogła zapoznać się z treścią wezwania przesłanego faksem, gdyż w kreślonym dniu i godzinie nie było jej we własnej siedzibie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako P.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym jak i z prawem procesowym. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 P.p.s.a. Taką szczególną regulację zawarto w art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 - powoływanej dalej jako u.z.p.p.r.) W myśl wskazanego przepisu, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, wnioskodawca może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nadto sąd dokonując oceny zgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego powinien także mieć na uwadze treść art. 37 u.z.p.p.r., w którym prawodawca przesądził, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy - ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych - nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo wskazać należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się nie tylko w oparciu o przepisy powołanej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ale także na podstawie wersji nr 36 "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO na lata 2007-2013", przyjętej uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego nr 1324/2008 z dnia 3 stycznia 2008 z późn. zm., oraz wersji nr 14, Tom II, "Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013" przyjętej uchwałą Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 26 lipca 2011 r. Stąd na wstępie należy odnieść się do kwestii dotyczących umiejscowienia w ramach obowiązujących przepisów prawa systemu realizacji programu, czyli zasad i procedur obowiązujących podmioty uczestniczące w realizacji programu, w rozumieniu art. 5 pkt 11 i art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r., którego częścią są wskazane wyżej przepisy i które nakładają na ubiegających się o dofinansowanie w ramach danego programu szereg obowiązków. System ten niewątpliwie nie mieści się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego określonego w art. 87 Konstytucji RP. Ponadto nie jest on wydany przez konstytucyjnie upoważniony organ do wydawania przepisów prawa i nie jest publikowany w sposób przyjęty dla publikacji aktów normatywnych. Jednakże pomimo tych wad omawianemu systemowi realizacji programu przyznać należy walor źródła prawa, gdyż ocena projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych dokonywana przez instytucję zarządzającą jest kontrolowana przez sąd administracyjny, ma on umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ma generalny charakter i jest skierowany do indywidualnie nieokreślonego kręgu adresatów. Też, co do zasady, jako źródło prawa, system realizacji programu wiąże podmiot, który na jego podstawie zgłosił wniosek o dofinansowanie projektu (tak wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 797/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej ww.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym należy, że przepisy systemu realizacji programu nie wiążą sądu administracyjnego, gdyż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu podlegają jedynie Konstytucji oraz ustawom. Zatem, w sytuacji wniesienia przez wnioskodawcę skargi na rozstrzygnięcie dotyczące negatywnego wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu, sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym, a w szczególności z Konstytucją i ustawami. Kompetencje instytucji zarządzającej na gruncie prawa krajowego uregulowano w art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r., wskazując między innymi w pkt 16, że do zadań instytucji zarządzającej należy wypełnianie obowiązków związanych z określeniem systemu realizacji programu operacyjnego i zapewnienie właściwej informacji i promocji programu operacyjnego. Z kolei w ust. 2 powołanego artykułu wskazano, iż instytucja zarządzająca wykonując zadania, o których mowa w ust. 1 powinna uwzględnić zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Z powyższych uregulowań wynika, że instytucja zarządzająca otrzymała uprawnienia do określenia swoistej procedury postępowania przy dokonywaniu oceny projektów ubiegających się o dofinansowanie. W tomie II wskazanego wyżej Vademecum dla beneficjentów (rozdział 1 – Przygotowanie i wybór projektów w ramach RPO WO 2007-2013, pkt.1.1. - zasady poprawnego przygotowania i wypełnienienia wniosku o dofinansowanie projektu z EFRR,pkt 1.2.4 – Etapy ceny projektów, ppkt 1.2.4.1.- Ocena formalna) zawarto regulację, zgodnie z którą: "w przypadku stwierdzenia braków lub błędów formalnych odnośnie względnych kryteriów formalnych beneficjent ma możliwość dokonania stosownych poprawek i uzupełnień we wniosku oraz załączonej dokumentacji w terminie wskazanym przez IZ/IP II w piśmie z uwagami, nie krótszym niż trzy dni robocze, licząc od następnego dnia roboczego po dniu doręczenia przedmiotowego pisma. Za datę doręczenia uznaje się datę jego doręczenia za pośrednictwem kanału szybkiej komunikacji faks lub e-mail- wskazanym we wniosku o dofinansowanie projektu. Pismo wysyłane jest w formie: – faksu i/lub za pomocą e-maila. Za potwierdzenie doręczenia pisma uznaje się przesłanie informacji w formie faksu na numer podany we wniosku lub wysłanie wiadomości e-mail na adres podany we wniosku. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zapewnienie działającego faksu lub wpisanie prawidłowego numeru faksu oraz adresu e-mail. Odpowiedzialność za brak zapewnionego przynajmniej jednego skutecznego narzędzia szybkiej komunikacji leży po stronie wnioskodawcy. W pierwszej kolejności informacja zostanie przesłana faksem, w przypadku wystąpienia błędów w transmisji faksu wnioskodawca będzie zawiadamiany poprzez pocztę e-mail. Nieprawidłowe działanie urządzenia faksowego i/lub poczty e-mail po stronie wnioskodawcy nie stanowi przesłanki do uznania, że doręczenie jest nieskuteczne, – oraz listu zwykłego lub poleconego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru bądź przesyłki kurierskiej tylko jeden raz, zaś pismo nieodebrane uważa się za skutecznie doręczone. W sytuacji, gdy wniosek nie spełnia bezwzględnych kryteriów formalnych, beneficjent nie dokona w danym terminie stosownych poprawek/uzupełnień bądź nie udzieli dodatkowych wyjaśnień, o które został poproszony w dokumentacji projektowej, wniosek zostaje odrzucony, a beneficjent o tym fakcie powiadomiony." Z analizy dokumentacji projektowej w przedmiotowej sprawie wynika, że wniosek o dofinansowanie projektu [...] skierowany przez skarżącą Spółkę do Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki – Instytucji Pośredniczącej II stopnia, zawierał braki formalne, powodujące konieczność jego uzupełnienia. Okoliczności tej nie negowała skarżąca Spółka. Pismo organu prowadzącego postępowanie związane z naborem wniosków o dofinansowanie z prośbą o korektę wniosku i dostarczenie brakujących załączników w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach w wersji papierowej oraz elektronicznej zostało przesłane skarżącej Spółce za pośrednictwem faksu w dniu dniu 11 maja 2012 r. oraz powtórnie listem poleconym w dniu 16 maja 2012 r. Niesporne również jest, że żądana korekta wniosku została złożona w dniu 21 maja 2012 r. Wobec powyższego, w ocenie Instytucji Zarządzającej, odrzucenie wniosku na etapie oceny formalnej, w związku z niedostarczeniem skorygowanego wniosku i brakujących załączników w wyznaczonym pięciodniowym terminie, było uzasadnione przepisami ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (art. 26 ust.1 pkt 8) i zapisami Vademecum dla beneficjentów. Instytucja Zarządzająca argumentowała, że zakreślony 5 dniowy termin (pięciu dni roboczych) na dostarczenie skorygowanego wniosku wraz z załącznikami, liczony od dnia następnego od dnia otrzymania w formie faksu pisma z uwagami, tj. od 11 maja 2012 r., upłynął w dniu 18 maja 2012 r., dlatego niemożliwym było przeprowadzenie ponownej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu. Podkreślono, że zasady jakimi należało się kierować przygotowując dokumentację projektową wniosku o dofinansowanie, w tym sposób i terminy wysyłania pism z uwagami zostały wyraźnie określone w Vademecum (...), stosownie do treści którego za dzień doręczenia pisma uznaje się wysłanie pisma z uwagami faksem, pocztą elektroniczną- e- mail. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że ogłoszenie o V naborze wniosków z dnia 26 marca 2012 r. zawierało informację, z jakimi dokumentami projektowymi należy się zapoznać, aby w sposób prawidłowy przygotować wniosek o dofinansowanie i załączniki oraz na podstawie, których dokumentów projekt zostanie oceniony. Zaakcentowała jednocześnie, że na podstawie zapisów w ww. dokumentach OCRG nie miało obowiązku telefonicznego powiadamiania wnioskodawcy o zamiarze wysłania pisma za pośrednictwem faksu. W konsekwencji Instytucja Zarządzająca uznała, że fakt odebrania przez wnioskodawcę pisma dopiero w dniu 14 maja 2012 r. z uwagi na obecność pracowników w siedzibie firmy wnioskodawcy w dniu 11 maja 2012 r. do godziny 15.00, nie stanowi przesłanki do uznania, że doręczenie wezwania nie było skuteczne. W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, że istota sprawy zawiera się w odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowa jest ocena Instytucji Zarządzającej uznającej za zgodne z prawem odrzucenie złożonego przez skarżąca wniosku na podstawie zapisów zawartych w Vademecum dla beneficjentów. Problem sprowadza się zatem do kwestii, czy Spółka A uchybiła terminowi do złożenia korekty wniosku, skoro uczyniła to po terminie liczonym od dnia wysłania faksu ze stosownym wezwaniem a w otwartym terminie od dnia faktycznego odebrania faksu i otrzymania wezwania listowego. Powtórzyć przyjdzie, powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 4 sierpnia 2010 r. (sygn. akt II GSK 798/10, LEX 737670), że mimo nieprecyzyjnych regulacji w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju dotyczących charakteru systemu realizacji programu, należałoby mu nadać walor źródła prawa. Toteż, co do zasady, jako źródło prawa, aczkolwiek nie powszechnie obowiązującego, system realizacji programu wiąże podmiot, który na jego podstawie zgłosił wniosek o dofinansowanie projektu. Jednakże narusza przepis art. 5 pkt 11 i art. 26 ust. 2 pkt 8 u.z.p.p.r. oraz art. 2 Konstytucji RP system realizacji programu niezawierający regulacji ukierunkowanych na przeciwdziałanie zagrożeniom pomyłek i błędów wynikających z korzystania z systemów informatycznych przy przesyłaniu tą drogą plików w formie elektronicznej, niedopuszczający możliwości sprostowania przez stronę zaistniałej pomyłki i skutkujący odrzucenie z tego powodu wniosku strony o dofinansowanie projektu. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 1178/10, LEX 746076), jednoznacznie stwierdzający, iż wywołana nieprecyzyjnym zapisem instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie niepewność co do rozumienia istotnego dla oceny projektu pojęcia i związane z nią ryzyko niewłaściwego wypełnienia wniosku nie może obciążać wnioskodawców. Mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Vademecum dla beneficjenta RPO WO 2007-2013 (w rozpatrywanym przypadku ) w wersji 14 zawierają unormowania dotyczące formy i terminu wezwania wnioskodawcy o uzupełnienie braków lub błędów formalnych wniosku, aby umożliwić dokonanie stosownych poprawek i uzupełnień. Vademecum umożliwia "wezwanie strony przez IZ/IP II o dokonanie uzupełnień we wniosku oraz załączonej dokumentacji pismem, które wysyłane jest w formie faksu i/lub za pomocą e-maila oraz listu zwykłego lub poleconego". Jednocześnie w akcie tym zawarto zapis, iż w pierwszej kolejności informacja zostanie przekazana faksem, a w przypadku wystąpienia błędów w transmisji faksu wnioskodawca będzie zawiadamiany poprzez pocztę e-mail, zaś nieprawidłowe działanie urządzenia faksowego i/lub poczty e-mail po stronie wnioskodawcy nie stanowi przesłanki do uznania, że doręczenie nie jest nieskuteczne. Równocześnie w Vademecum przyjęto, że pismo z wezwaniem o uzupełnienie braków wniosku o dofinansowanie wysyłane jest w formie listu zwykłego. W ocenie Sądu, tak zredagowane zasady kierowania korespondencji do wnioskodawców starających się o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 są nieprecyzyjne i mogą wprowadzać w błąd. Przyjęcie zasady, że Instytucja Zarządzająca oraz Pośrednicząca II stopnia komunikować się będzie z wnioskodawcami pismami wysyłanymi "za pośrednictwem faksu i/lub za pomocą e-maila oraz listu zwykłego lub poleconego" prowadzi do stanu niepewności. W istocie wnioskodawca może pozostawać w przekonaniu, że ostateczne stanowisko organu zostanie zaprezentowane w formie papierowej, w formie listowej. Do takiego poglądu uprawnia redakcja zapisów zamieszczonych w Vademecum dla beneficjenta w Rozdziale 1, ppkt 1.2.4.1, Ocena formalna – iż pismo wysyłane jest w formie faksu i/ lub za pomocą e-maila oraz listu zwykłego lub poleconego. Przytoczony zapis w Vedemecum, pozwala na przyjęcie, iż za pośrednictwem systemów informatycznych pismo może być wysłane w dowolnie wybranej formie, skoro użyto spójników "i/ lub", zaś zawsze przesyłane jest za pośrednictwem listu, co wynika z użycia spójnika "oraz". Sąd rozpatrujący skargę w niniejszym składzie, podziela stanowisko zajęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2010 r. (sygn. akt II GSK 856/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl), że nawet przy sformalizowanej procedurze znaczenie poszczególnych postanowień musi być ustalane wszechstronnie i racjonalnie, a nie mechanicznie, to zaś prowadzi do wniosku, że w redakcji Vademecum należało wykluczyć posługiwanie się pojęciami nieostrymi, wieloznacznymi, bądź niejednoznacznymi, z mowy potocznej, np. zamiennym używaniem zwrotów "przesyłanie informacji, wysłanie wiadomości". W tej kwestii można również zwrócić uwagę na przepis art. 66.¹ K.c., w myśl którego przedsiębiorca składający ofertę w postaci elektronicznej jest obowiązany przed zawarciem umowy poinformować drugą stronę w sposób jednoznaczny i zrozumiały o zasadach i sposobach utrwalania, zabezpieczania i udostępniania przez przedsiębiorcę drugiej stronie treści zawieranej umowy (pkt 3), jak i o środkach technicznych służących wykrywaniu i korygowaniu błędów we wprowadzanych danych, które jest obowiązany udostępnić drugiej stronie. W świetle powyższego dodać należy, że zapisy Vademecum nie pozwalają na przyjęcie rygorystycznego stanowiska, iż jedynie skierowanie do wnioskodawcy korespondencji w formie faksu, wywołuje skutek doręczenia i to na dzień wysłania wezwania za pośrednictwem kanału szybkiej komunikacji – faksu. Odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu z powodu uchybień formalnych, a uzupełnionych w terminie wyznaczonym w korespondencji listowej, jednak po upływie tegoż terminu oznaczonego w wezwaniu wysłanym za pośrednictwem faksu, w sytuacji braku pewności, w jakiej dacie wezwanie za pośrednictwem faksu zostało przesłane stanowi niewspółmiernie rygorystyczny środek w stosunku do zamierzonego celu w zakresie ubiegania się o dofinansowanie wnioskowanego projektu. Dlatego, zdaniem Sądu, narusza przepis art. 5 pkt 11 i art. 26 ust. 2 pkt 8 u.z.p.p.r. , a także narusza przepis art. 2 Konstytucji RP taki system realizacji programu, który pozbawiony jest możliwości wyeliminowania pomyłek i błędów wynikających z korzystania z systemów informatycznych. W niniejszej sprawie bez możności ewentualnego zgłoszenia zastrzeżeń, dotyczących poprawnego (bądź nie) działania urządzenia faksowego, skoro w innej formie i to przewidzianej w Vademecum (e-mail, list), w terminie podanym przez Instytucję Zarządzającą, skarżąca wezwania o uzupełnienie wniosku nie odebrała i stąd nie miała świadomości rozpoczęcia biegu terminu do dokonania korekty przedmiotowego wniosku. Reasumując, nieprecyzyjne zapisy Vademecum (instrukcji wypełniania wniosków o dofinansowanie) co do zasad doręczania wezwań i obliczania terminów nie mogą obciążać wnioskodawców, bowiem wątpliwości wnioskodawców co do rozumienia przyjętych rozwiązań stwarzają stan niepewności pozostający w sprzeczności z wynikającą z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – zasadą równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów, a także zasadą przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa i w oparciu o przepis art. 30 c ust. 1 pkt 1 u.z.p.p.r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., w związku z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Instytucja Zarządzająca ponownie rozpatrując wniosek wraz z dokumentacją konkursową wnioskodawcy winna umożliwić dokonanie korekty wniosku, następnie zaś, o ile nie wystąpią ku temu przeszkody prawne, podda ocenie merytorycznej tenże wniosek. ----------------------- 13