II SA/Op 368/21
WyrokWSA w Opolu2021-09-30
Skład orzekający: Beata Kozicka, Krzysztof Bogusz, Krzysztof Sobieralski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, której część stanowi ława fundamentowa sąsiedniego budynku, a na której znajdują się przyłącza mediów, spełnia przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, jeśli sama nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość, na której znajdują się jedynie fragmenty budynku sąsiedniego (np. ławy fundamentowe) oraz urządzenia budowlane (przyłącza mediów), nie spełnia definicji 'gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe' w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Kluczowe jest, aby budynek mieszkalny znajdował się na tej samej nieruchomości, która ma ulec przekształceniu. Nieruchomość musi być zabudowana budynkiem mieszkalnym lub posiadać urządzenia budowlane stanowiące część składową gruntu, na którym znajduje się budynek mieszkalny. W przypadku, gdy nieruchomość stanowi odrębną księgę wieczystą i nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, nie podlega przekształceniu, nawet jeśli obsługuje sąsiedni budynek.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. domagał się wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (działki nr a i b) w prawo własności. Organ pierwszej instancji (Starosta Prudnicki) odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że nieruchomość nie jest zabudowana w rozumieniu ustawy o przekształceniu, mimo że posiadała opłatę roczną 1%. Organ odwoławczy (Wojewoda Opolski) utrzymał w mocy postanowienie Starosty, wskazując, że działki te stanowią odrębną nieruchomość w ujęciu wieczystoksięgowym i nie są zabudowane budynkiem mieszkalnym, a jedynie znajdują się na nich fragmenty sąsiedniego budynku oraz przyłącza mediów. Skarżący kwestionował tę interpretację, twierdząc, że wszystkie działki tworzą jedną nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 12 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 12 kwietnia 2021 r., nr [...], Wojewoda Opolski (dalej również jako: Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: Kpa, oraz art. 4a, art. 1 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2040), dalej jako: ustawa, po rozpatrzeniu zażalenia Z. S. (dalej jako: skarżący, strona) na postanowienie Starosty Prudnickiego (dalej również jako: Starosta) z 4 lutego 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr a o pow. 0,0711 ha i nr b o pow. 0,1291 ha, AR_[...], KW [...], przekształciło się z dniem 1 stycznia 2019 r. w prawo własności – postanowienie pierwszoinstancyjne utrzymał w mocy.
Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy – po zaakceptowaniu ustaleń i wywodów organu pierwszej instancji – przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że Starosta, w dniu 7 stycznia 2019 r., działając ex lege, na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy, wydał zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr a o pow. 0,0711 ha i nr b o pow. 0,1291 ha, AR_[...], w prawo własności tych gruntów. Po przekazaniu zaświadczenia do Sądu Rejonowego w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, Sąd ten zasygnalizował wydającemu go organowi, że odmówi dokonania wpisu albowiem nieruchomość w nim wskazana nie spełnia ustawowych przesłanek zabudowania na cele mieszkaniowe. W następstwie tego Starosta dokonał powtórnej weryfikacji stanu prawnego nieruchomości, w trakcie której ustalił, że wyżej wymieniona nieruchomość pomimo, że posiada opłatę roczną w wysokości 1%, w związku z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, nie spełnia kryterium zabudowania na cele mieszkaniowe. Na podstawie analizy wpisów w ewidencji gruntów i budynków oraz w Księdze Wieczystej nieruchomości (nr [...]) ustalił, że nie posiada ona kartoteki budynków ani kartoteki lokali, a na mapie ewidencyjnej nie są uwidocznione zabudowania położone na tej nieruchomości. Zaznaczył, że również w księdze wieczystej brak jest wpisów o istnieniu zabudowań.
Pismem z 11 stycznia 2019 r. Starosta poinformował wszystkich użytkowników wieczystych ww. nieruchomości, że zaświadczenie, które otrzymali zostało wydane omyłkowo, w związku z czym nadal pozostają użytkownikami wieczystymi. Wyjaśnił przy tym, że obowiązujące regulacje nie przewidują trybu postępowania w zakresie sprostowania zaświadczenia czy też jego eliminacji z obrotu prawnego.
W piśmie z 6 listopada 2021 r., wniesionym do Starosty, a zatytułowanym jako "skarga", członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej w [...] przy ul. [...] wskazali, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu w zakresie braku możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności. Zaznaczyli w nim, że niezrozumiałym jest dla nich fakt, że Starosta "blokuje" to przekształcenie. Podnieśli, że nieruchomość położona jest na wszystkich tych działkach oznaczonych symbolem "B" jako nieruchomość przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. Kontynuując wskazali, że jej część np. budynek znajduje się na działkach określonego oznaczenia, a urządzenia budowlane integralnie związane z ich budynkiem (wszystkie przyłącza: wody, kanalizacji sanitarnej, deszczowej, cieplne, gazowe, energetyczne, dojścia i dojazdy do budynku) znajdują się na innych. Wyjaśnili nadto, że część fundamentów budynku oraz opaski wokół niego znajdują się na nieruchomości należącej do Starosty, a "budynek nie może stanowić samodzielnej struktury bez urządzeń budowlanych". W ocenie autorów pisma interpretacja przepisów zastosowana przez organ jest nieprawdziwa, "nie do przyjęcia, pozbawiona jakiejkolwiek logiki". Ich zdaniem art. 1 ust., 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy wyraźnie stanowi jak należy rozumieć grunty zabudowane na cele mieszkaniowe. Wnieśli o przywrócenie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dla całej Wspólnoty Mieszkaniowej, odpowiednio do udziałów poszczególnych właścicieli.
Postanowieniem z 4 lutego 2021 r., Starosta, działając na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz art. 219 Kpa, odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr a, k.m. [...], b, k.m.[...], dla której prowadzi się Księgę Wieczystą nr [...]. W uzasadnieniu organ pierwszoinstancyjny opisał przebieg postępowania, a następnie wskazał, że zaświadczenie z 7 stycznia 2019 r. zostało wydane przez niego wadliwie. Wyjaśnił, że zostało ono wydane z urzędu, do czego obligowała go ustawa. Jednocześnie podkreślił, że ani ustawa ani przepisy Kpa nie zawierają regulacji w zakresie możliwości dokonania sprostowania, uchylenia czy też zmiany już wydanego zaświadczenia. Taka możliwość istnieje poprzez wydanie nowego zaświadczenia o poprawnej treści. Podkreślił, że nie mógł wydać takiego zaświadczenia, ponieważ nieruchomość nie spełniała i nie spełnia przesłanek, o których stanowi ustawa. Następnie zauważył, że ustawa zobowiązuje do wydania zaświadczenia z urzędu, a zapisy ustawy nie zawierają przepisów szczególnych wprowadzających wyjątki od art. 217 Kpa, stąd organ nie mógł zmienić wydanego dokumentu urzędowego, a jedynie mógł zawiadomoć strony, że "zostało wydane omyłkowo". Starosta wytłumaczył, że takie działanie było podyktowane analizą przepisów i uznaniem, że w tym konkretnym przypadku nie może on, działając z urzędu, wydać postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.
Kontynuując Starosta wskazał, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe uległo przekształceniu w prawo własności, niemniej przypomniał, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub (pkt 1), mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne(pkt 2), lub o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych (pkt 3). Podkreślił również, że przedmiotowa nieruchomość, choć posiada stawkę procentową w wysokości 1%, nie jest zabudowana w rozumieniu przepisów wyżej wymienionej ustawy. Nieruchomość posiada jedynie jednostkę rejestrową gruntową, ale pozbawiona jest kartoteki budynkowej i kartoteki lokali. Ponownie podkreślił zatem, że jej wstępne zakwalifikowanie do kategorii gruntów objętych powołaną ustawą nastąpiło w efekcie omyłki.
Odnosząc się do argumentów podkreślonych w piśmie Członków Wspólnoty Mieszkaniowej, iż na nieruchomości zlokalizowane są ławy fundamentowe budynku sąsiedniego, wyjaśnił Starosta, że okoliczność ta nie wypełnia ustawowych przesłanek by nieruchomość kwalifikowała się do przekształcenia. W jego ocenie użyty przez ustawodawcę zwrot "nieruchomości zabudowane budynkami" należy interpretować zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zaakcentował, że choć ustawa nie zawiera zdefiniowanych pojęć, to zgodnie z orzecznictwem sądowym przez zabudowę należy rozumieć czynność polegającą na wzniesieniu budynku. Podkreślił, że pojęcie budynku zdefiniowane jest w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako: Prawo budowlane, lub Pr. bud., jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Mając to na uwadze wskazał, że na nieruchomości, która miałaby być przekształcona powinien być zlokalizowany budynek mieszkalny związany z nieruchomością pozostającą w użytkowaniu wieczystym.
Starosta zaznaczył, że w niniejszej sprawie tak nie jest, bowiem na nieruchomości znajdują się części innego budynku. Podkreślił następnie, że pojęcie nieruchomości zdefiniowane w Kodeksie cywilnym, jak i konstrukcja prawa użytkowania wieczystego stanowi, że budynek może być częścią składową tylko jednej nieruchomości. Odwołując się do orzecznictwa z przedmiotu rozpoznania podniósł, że Sąd Najwyższy stwierdził, iż konstrukcja prawa własności budynku, jako prawa związanego i podporządkowanego użytkowaniu wieczystemu wyklucza możliwość, by budynek mający być przedmiotem tego prawa w części stał na gruncie oddanym określonym osobom w użytkowanie wieczyste, a w części na gruncie będącym przedmiotem prawa własności gminy. Jednocześnie podniósł, że w wyroku z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt I CSK 282/21, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jeden i ten sam budynek nie może być zarazem częścią składową nieruchomości gruntowej i nieruchomością budynkową, której własność związana jest z użytkowaniem wieczystym, bowiem działanie zasady superficies solo cedit czyniłoby wówczas częścią składową nieruchomości gruntowej tę część budynku, która stoi na gruncie nieoddanym w użytkowanie wieczyste. Przypomniał, że w przedmiotowej sprawie choć ława fundamentowa zlokalizowana jest na przedmiotowej nieruchomości, faktycznie stanowi część składową budynku sąsiedniego, który nie stanowi własności Skarbu Państwa.
Podsumowując Starosta stwierdził, że lokalizacja samych urządzeń, takich jak przyłącza, kanalizacja, dojazdy, nie kwalifikuje nieruchomości do przekształcenia. Zaakcentował, że wola ustawodawcy urządzenia budowlane wraz z budynkiem mieszkalnym kwalifikują nieruchomość do przekształcenia.
W konsekwencji – jak wskazano powyżej – Starosta odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Z. S., w zażaleniu zakwestionował rozstrzygnięcie Starosty w przedmiocie wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu podkreślił, że skład nieruchomości, na której usytuowany jest budynek wielolokalowy przy ul. [...], obejmuje działki nr: c, d, e, a i b. Trzy z nich, należące do Gminy [...] zostały już przekształcone, natomiast dwie ostatnie należące do Skarbu Państwa jeszcze nie. W jego ocenie jest okolicznością "całkowicie normalną", że duży budynek, w którym zlokalizowane jest 35 lokali mieszkalnych o powierzchni od 60 do 120 m2 wraz z lokalami użytkowymi zlokalizowanymi na parterze i części I piętra, położony jest na wielu działkach (w przeciwieństwie do budynków jednorodzinnych), w części bezpośrednio zabudowanych budynkiem, a w części urządzeniami budowlanymi tego budynku. Zdaniem skarżącego cała nieruchomość podlega wyżej wymienionej ustawie, a nie tylko jej część. Kontynuując wskazał, że budynek znajduje się na działkach e i c, natomiast na działkach nr a i b znajdują się części budynku (fundamenty, opaska wokół budynku) oraz wszystkie urządzenia budowlane (instalacje i przyłącza wszystkich mediów, dojścia, dojazdy śmeitnik i inne), umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku.
Odnosząc się do definicji budynku, powołanej przez Starostę, wskazał, że art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego uznaje je jako obiekt budowlany wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Jednocześnie podkreślił, że wszystkie działki oznaczone są jako tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i nie mogą one być zagospodarowane oddzialnie. Zaznaczył, że w jego opinii nie mogą również być przedmiotem zbycia, bowiem stanowią łącznie z pozostałymi trzema działkami jedną nieruchomość.
Przytoczonym na wstępie postanowieniem z 12 kwietnia 2021 r., organ drugoinstancyjny utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że od 1 stycznia 2019 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (wielokrotnie przytaczanej powyżej). Następnie wskazał, że podstawą ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków jest zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane - w przypadku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa - przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. W przypadku gdy organ uzna natomiast, że grunt nie kwalifikuje się pod reżim prawny przepisu art. 1 ustawy, tj. nie spełnia przesłanek ustawowych przekształcenia, zastosowanie znajdują przepisy Kpa dotyczące odmowy wydania zaświadczenia.
W dalszych motywach Wojewoda podkreślił, że grunt będący w użytkowaniu wieczystym, oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr a i nr b, dla których prowadzona jest Księga Wieczysta nr KW [...], stanowi teren niezabudowany, a tym samym nie spełnia warunków, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy.
Organ odwoławczy podkreślił, że stan nieruchomości został ustalony na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków oraz badania treści księgi wieczystej [...]. W ocenie Wojewody nie budzi wątpliwości fakt, że przedmiotowy grunt będący w użytkowaniu wieczystym stanowi teren niezabudowany, a działki nr a i nr b stanowią odrębną nieruchomość w ujęciu wieczystoksięgowym. Na podstawie badania Księgi Wieczystej nr [...], prowadzonej dla niezabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działki: nr a i nr b oraz Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr e, na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami organ II instancji stwierdził, że nieruchomości te są odrębne nie tylko w ujęciu wieczystoksięgowym, ale także materialnoprawnym. Zgodnie z treścią Księgi Wieczystej nr [...] właścicielem działki nr e, przed przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, była Gmina [...], a zgodnie z treścią KW nr [...] właścicielem działek: nr a i nr b jest Skarb Państwa. Na podstawie treści ww. ksiąg wieczystych ustalono również, że krąg użytkowników wieczystych obu nieruchomości nie jest tożsamy.
Jego zdaniem, wydając postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie, Starosta wziął pod uwagę stan prawny nieruchomości istniejący w dniu 1 stycznia 2019 r., tj. w dniu, w którym nastąpiło, z mocy prawa, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, w prawo własności tych gruntów. W ocenie Wojewody ustalenia poczynione przez Starostę były prawidłowe. Zaznaczył przy tym, że wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy obiekty i urządzenia budowlane, aby mogły podlegać ustawie, muszą znajdować się na tym samym gruncie co budynki mieszkalne, co potwierdza art. 1 ust. 5 ustawy. Zaakcentował że, jeżeli obiekty i urządzenia budowlane stanowią odrębną nieruchomość od budynków mieszkalnych, dla których urządzone są odrębne księgi wieczyste, to nawet gdy umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z nich nie podlegają cytowanej regulacji. Swoją argumentację poparł wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1323/19.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Z. S., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zakwestionował wydane przez Wojewodę postanowienie. Zaznaczył, że część działek, które członkowie Wspólnoty Mieskzaniownej posiadali w użytkowaniu wieczystym, została przekształcona zgodnie z ustawą przez Gminę [...] w lutym 2019 r., natomiast sporne działki nr a i b nie posiadają kartoteki budynków, ani kartoteki lokali (lokale wchodzą w skład budynków). Skarżący podkreślił, że wszystkie działki stanowią jedną całą nieruchomość i w ten sposób winny być traktowane, co w jego opinii obrazuje załączona do skargi mapa ewidencyjna gruntów. Podkreślił nadto, że organy pomijają, że część budynku: fundamenty, ocieplenie, opaska wokół budynku oraz inne budowle w postaci urządzeń budowlanych budynku, znajdują się częściowo na spornych działkach.
Kontynuując wskazał, że cały budynek z urządzeniami budowlanymi (podziemne przyłącza wszystkich mediów tj. woda, kanalizacja, prąd, gaz, telekomunikacja, dojścia i dojazdy do budynku, śmietnik, miejsca postojowe na samochody i inne) niezbędnymi dla każdego budynku znajdują się na wszystkich 5-ciu działkach (trzy księgi wieczyste), stanowiące jedną nierozłączną i współistniejącą nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe. W jego ocenie w żaden sposób nie jest możliwe z całej tej nieruchomości wydzielenie czy inne zagospodarowanie, czy wręcz sprzedanie, którejkolwiek z działek wchodzących w jej skład. Wówczas taka nieruchomość nie istnieje, nie funkcjonuje, nie ma racji bytu. Jednocześnie podkreślił skarżący, że wyłączenia zawarte w art. 3 ustawy – jego zdaniem – nie mają zastosownia wobec spornej nieruchomości.
Skarżący odniósł się również do przekształceń gruntów, które miały miejsce na początku lat 90-tych, i wskazał, że nie wie dlaczego przedmiotowa nieruchomość została podzielona, że część działek zostało skomunalizowanych a pozostałe dwie pozostawiono Skarbowi Państwa. Poddał również w wątpliwość kryteria jakimi się wówczas kierowano, bowiem pięć działek tworzyły jedną spójną całość, niepodzielną prawnie i funkcjonalnie nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe budynkiem wielorodzinnym, 5-cio piętrowym z usługami na parterze. Były to działki wewnętrzne tej nieruchomości, wszystkie przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania terenu pod budownictwo mieszkaniowe. Zauważył, że wszystkie pięć działek w miejscowym planie zagospodarowania terenu jest oznaczonych symbolem B 32 MW,A,U jako "teren budowlany, zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz usług, ogólnie". Wskazał również, że przez cały okres zamieszkania uiszczał opłatę za użytkowanie wieczyste z działek Skarbu Państwa do Starostwa Powiatowego w Prudniku w wysokości 1%, co w jego ocenie potwierdza, że były to nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz działalność sportową.
Zdaniem skarżącego sporna nieruchomość spełnia wszystkie kryteria ustawowe, również takie, że urządzenia budowlane w tym wszystkie znajdujące się na działkach przyłącza i instalacje nie należą do żadnego przedsiębiorstwa, a są "naszą własnością". Podsumowując odniósł się do definicji nieruchomości z art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.), dalej:K.c., po czym wskazał, że wszystkie kryteria tego przepisu spełnia w całości przedmiotowa nieruchomość gruntowa zabudowana na cele mieszkaniowe. Następnie przytoczył definicję budynku i obiektu budowlanego z art. 3 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, zaznaczając, że sposób zagospodarowania terenu wokół budynku mieszkalnego wypełnia przesłanki tych definicji. Podniósł przy tym, że wszystkie niezbędne do funkcjonowania budynku instalacje przebiegają przez kwestionowane działki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego organ odwoławczy złożył wyjaśnienia odnośnie stron postępowania administracyjnego, jak również wskazał, że wydanie przez Starostę postanowienia z 4 lutego 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania żądanego zaświadczenia było poprzedzone złożeniem skargi do Wojewody Opolskiego przez Członków Wspólnoty Mieszkaniowej w [...] przy ul. [...] w tym zakresie. Kwestionowano w niej działalność Starosty Prudnickiego, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr a i nr b. Organ II instancji wyjaśnił, że w skardze tej członkowie wspólnoty mieszkaniowej w [...], jako osobę wskazaną do kontaktu wskazali Z. S. Podkreślił również, że przedmiotowa skarga została uznana za zasadną i uznał, że w przypadku gdy organ I instancji uzna, że grunt nie kwalifikuje się pod reżim prawny przepisu art. 1 ustawy tj. nie spełnia przesłanek ustawowych przekształcenia, zastosowanie znajdują przepisy Kpa dotyczące odmowy wydania zaświadczenia. W konsekwencji czego organ pierwszej instancji wydał postanowienie z 4 lutego 2021 r. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że organy obu instancji uznały Z. S. jako pełnomocnika podpisanywch w skardze Członków Współnoty Mieszkaniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że mocą art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), dalej: P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie ma obowiązku, badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, przytoczonym w wyroku WSA w Krakowie z 8 czerwca 2021 r. , sygn. akt III SA/Kr 1262/20). Orzekanie – na podstawie art. 135 P.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu – zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Równocześnie wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko organów, jak wyrażoną w wydanych rozstrzygnięciach ocenę i argumentację. Sąd nie podziela oceny strony skarżącej, że sporna nieruchomość spełnia wszystkie kryteria ustawowe ażeby zostało wydane objęte skargą zaświadczenie. Nie podziela Sąd także stanowiska strony skarżącej, że ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów ma w sprawie "modelowe zastosowanie".
Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wydanie zaświadczenia nie nasuwa zastrzeżeń. W ocenie Sądu ocena prawna występującego w sprawie stany faktycznego, jak i uzasadnienie objętego skargą rozstrzygnięcia dowodzi, że organom nie można zarzucić naruszenia przepisów proceduralnych czy materialnych, w tym tych wywiedzionych w niej na jej poparcie. Zarówno rozstrzygnięcie drugoinstancyjne, jak i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne zostały wydane prawidłowo. W kontrolowanej sprawie właściwie oceniono występujące w sprawie okoliczności faktyczne i zastosowano regulacje prawne im odpowiadające. Organy tak pierwszej, jak i drugiej instancji dały temu wyraz w objętych skargą orzeczeniach, zawierając przekonywującą argumentację, w której organy prawidłowo umotywowały wydane rozstrzygnięcia, przedstawiły stan faktyczny i prawny sprawy, szczegółowo i logicznie uzasadniając tok rozumowania, który doprowadził do wyżej opisanych wniosków. Należy przy tym podkreślić, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona odmowa wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr a, k.m. [...], b, k.m.[...], dla której prowadzi się Księgę Wieczystą nr [...].
Podstawę materialnoprawną stanowiły regulacje ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 916), zwanej nadal "ustawą". Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Pojęcie "grunty zabudowane na cele mieszkaniowe" zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tą definicją, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub zabudowane na cele mieszkaniowe budynkami jedno lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. W ocenie Sądu, treść powołanych przepisów jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisów tych wynika, że wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy obiekty i urządzenia budowlane – aby podlegać regulacji ustawy z 20 lipca 2018 r. – muszą znajdować się na tym samym gruncie co budynki mieszkalne. Takie rozumienie powołanych przepisów potwierdza również brzmienie art. 1 ust. 5 ustawy, który wprost stanowi, że obiekty i urządzenia budowlane, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, z dniem przekształcenia stają się częścią składową gruntu, na którym znajdują się budynki mieszkalne. Stąd wniosek, że jeżeli obiekty i urządzenia budowlane stanowią odrębną nieruchomość od budynków mieszkalnych, dla których urządzone są odrębne księgi wieczyste, to nawet gdy umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych, nie będą podlegać regulacji ustawy. Nie dzielą one bowiem w takiej sytuacji losu prawnego budynku mieszkalnego. Intencja ustawodawcy objęcia przekształceniem gruntów zabudowanych obiektami i urządzeniami budowlanymi pod warunkiem, że tego rodzaju infrastruktura znajduje się na gruntach zabudowanych budynkami mieszkalnymi, wynika również z treści uzasadnienia do projektu ustawy z 20 lipca 2018 r. (por. strona 9 uzasadnienia, druk nr 2673, www.sejm.gov.pl). Na kwestie te, co dostrzegł także organ odwoławczy, zasadnie zwrócił uwagę WSA w Warszawie w wyroku z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1323/19, ale także ten Sąd w wyroku z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2067/19, od którego NSA wyrokiem z 28 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 237/21 oddalił skargę kasacyjną. Sąd kasacyjny, w przytoczonym wyroku z 28 maja 2021 r., w zakresie pojęcia "grunty zabudowane na cele mieszkaniowe" użytego w art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu, a istotnego także w niniejszej sprawie, orzekł, że "na gruncie ww. ustawy pojęcie to wyraźnie utożsamiane jest z nieruchomością zabudowaną wyłącznie określonymi budynkami (art. 1 ust. 2 i art. 1a ustawy o przekształceniu). Istotną konsekwencją powyższych uregulowań jest odwołanie się przez ustawodawcę do pojęcia nieruchomości. Przy czym na gruncie ustawy o przekształceniu pojęcie nieruchomości nie doczekało się odrębnego zdefiniowania. W takiej sytuacji, uwzględniając cywilnoprawny charakter przekształcanych uprawnień, konieczne jest odwołanie się do rozumienia tego pojęcia na gruncie regulacji prawa cywilnego i wskazanie, że nieruchomość jest to część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności (grunty) (art. 46 § 1 k.c.)". Sąd ten zwrócił przy tym uwagę, że jakkolwiek na gruncie prawa cywilnego funkcjonują dwa ujęcia nieruchomości gruntowej:
1) materialnoprawne i
2) wieczystoksięgowe, to jednak na gruncie ustawy o przekształceniu należy opowiedzieć się za rozumieniem wieczystoksięgowym.
Wyjaśniając powyższe twierdzenie, z czym w pełni zgadza się skład orzekający w sprawie, podniósł, że przemawia za tym treść uregulowań ustawy o przekształceniu, z jednej strony odwołujących się wprost do wieczystoksięgowego rozumienia pojęcia nieruchomości, a z drugiej, przez przyjęty w ustawie model procedowania w sprawie przekształcenia, ograniczający zakres postępowania rozpoznawczego. Za powyższym wnioskiem przemawia jednak przede wszystkim kontekst systemowy, uwzględniający ugruntowane stanowisko doktryny i judykatury w zakresie rozumienia pojęcia nieruchomości na gruncie art. 46 § 1 k.c.
Jednocześnie NSA w przytoczonym wyżej wyroku wskazał, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego przyjmuje się uniwersalność materialnoprawnego modelu nieruchomości przy uwzględnieniu pierwszeństwa modelu wieczystoksięgowego (vide: A.Kaźmierczyk [w:] M.Fras (red.), M.Habdas (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna (art. 1-125), WKP 2018, uwagi do art. 46; W.Pawlak [w:] J.Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–554), WKP 2021, uwagi do art. 46; S.Rudnicki, O pojęciu nieruchomości w prawie cywilnym, PS 1999/9, s. 68; E.Klat-Górska, Przepisy odrębne przy podziale nieruchomości gruntowej, NZS 2006/4, s. 64). Przy czym podkreśla się, że nie ma podstaw do przeciwstawiania sobie dwóch różnych pojęć nieruchomości: materialnego i wieczystoksięgowego.
Ponadto zaznaczył NSA, że "rozumienie materialnoprawne stanowi definicję uniwersalną w tym znaczeniu, że odnosi się zarówno do nieruchomości, dla których prowadzi się księgi wieczyste, jak i do nieruchomości, które nie mają założonych ksiąg. Jeżeli jednak dla określonej nieruchomości została założona księga wieczysta, obowiązuje reguła "jedna księga – jedna nieruchomość", a tym samym o istnieniu i liczbie nieruchomości oraz ich zakresie przedmiotowym decyduje treść księgi wieczystej. Tym samym dwie działki gruntu graniczące ze sobą i należące do tego samego właściciela, dla których jest prowadzona jedna księga wieczysta, uznawane są za jedną nieruchomość gruntową, a stanowiące własność tej samej osoby i graniczące ze sobą działki gruntu objęte oddzielnymi księgami wieczystymi są odrębnymi nieruchomościami w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. Odrębność tę tracą w razie połączenia ich w jednej księdze wieczystej (vide: wyrok SN z dnia 26 lutego 2003 r., II CKN 1306/00, Biul. SN 2003/8, s. 8; uchwała SN z dnia 7 kwietnia 2006, III CZP 24/06, OSNC 2007/2/24; postanowienie SN z dnia 30 października 2003, IV CK 114/02, OSNC 2004/12/201; B.Janiszewska, O łączeniu nieruchomości na wniosek użytkownika wieczystego, ST 2007/11, s. 37; B.Swaczyna, Prawne wyodrębnienie gruntu na powierzchni ziemi, Rejent 2002/9, s. 38; E.Niezbecka [w:] A.Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, wyd. II, WKP 2012, uwagi do art. 46). Jeżeli zatem z art. 27 zdanie drugie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.) wynika wymóg dokonania wpisu w księdze wieczystej zarówno w sytuacji oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, jak i w przypadku przenoszenia prawa użytkowania wieczystego na inną osobę, bowiem wpis tego prawa do księgi wieczystej ma znaczenie konstytutywne i przesądza o jego powstaniu, to nie może być wątpliwości co do urządzenia księgi wieczystej dla nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste". Tym samym – jak uznał – nie ma przestrzeni prawnej dla pominięcia wieczystoksięgowego rozumienia pojęcia "nieruchomość" na gruncie przepisów ustawy o przekształceniu. W konsekwencji stwierdził, że przekształcenie użytkowania wieczystego we własność następuje w odniesieniu do konkretnej nieruchomości uregulowanej w odrębnej księdze wieczystej, z uwagi na wypełnienie przesłanki jej zabudowy i wykorzystywania w sposób określony w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 1a ustawy o przekształceniu.
Powyższa argumentacja, na co także wskazał NSA w wyroku z 28 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 237/21, doznaje wzmocnienia na gruncie poszczególnych regulacji ustawy o przekształceniu. Do wieczystoksięgowego rozumienia pojęcia "nieruchomość" nawiązuje także art. 2 ustawy o przekształceniu wskazując, iż w przypadku gdy na gruncie, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lub art. 1a, położone są także inne budynki niż określone w art. 1 ust. 2, których łączna powierzchnia użytkowa przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe następuje z dniem: 1) założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości albo 2) wyłączenia z istniejącej księgi wieczystej działki gruntu, zabudowanej innymi budynkami niż określone w art. 1 ust. 2, których łączna powierzchnia użytkowa przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie. Przy czym art. 2 ust. 1a i 1b ustawy o przekształceniu wyraźnie rozszerza krąg podmiotów uprawnionych do takich działań wskazując także na użytkownika wieczystego, zarząd spółdzielni mieszkaniowej, zarząd wspólnoty mieszkaniowej lub zarządcę, któremu powierzono zarząd nieruchomością wspólną w sposób określony w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2020 r., poz. 568). Jasno z powyższego wynika, iż to wieczystoksięgowe granice pojęcia "nieruchomość" stanowią barierę dla możliwości dokonania przekształcenia użytkowania wieczystego we własność i dopiero wyeliminowanie owych barier, przez założenie księgi wieczystej albo wyłączenie z istniejącej księgi wieczystej określonej działki gruntu, umożliwia uznanie, że doszło do przekształcenia. Ustawodawca nie formułuje przy tym ograniczeń podmiotowych w możliwości ich usunięcia.
Podsumowują te zważania za NSA – który w motywach wyroku z 28 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 237/21, odwołał się także do innych orzeczeń sądów administracyjnych, w tym wyroku NSA z 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2820/14, a także wyroku WSA w Białymstoku z 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 133/10 – wskazać należy, że przepis art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu statuuje mechanizm przekształcenia użytkowania wieczystego we własność z mocy samego prawa (ipso iure) z dniem 1 stycznia 2019 r., określając precyzyjnie przesłanki przekształcenia, a jednocześnie nie przewidując postępowania dla ich weryfikacji (vide: Ł.Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz. WKP 2019, uwagi do art. 4). Charakteru rozpoznawczego, umożliwiającego wszechstronną i rzetelną weryfikację okoliczności przekształcenia, nie ma postępowanie zmierzające do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie, uregulowane w art. 4 ustawy o przekształceniu. Przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia, nie obejmuje bowiem kompetencji do ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Organ może zatem zaświadczyć tylko o tym, co w bezpośredni sposób wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego ustawowych kompetencji. Organ musi zatem skonfrontować treść żądania skarżącej z pozostającą w jego dyspozycji dokumentacją i ustalić, czy dokumentacja ta pozwala na pozytywne załatwienie żądania skarżącej. Zaświadczenie jest zatem aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Nie rozstrzyga ono żadnej sprawy i nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza natomiast istnienie uprawnień i obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym lub aktem generalnym, ale tylko wówczas, gdy sytuacja jest jasna i bezspornie wynika z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego (vide: Z.R.Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PiP 2004/10, str. 60 – 61). Jakkolwiek art. 218 § 2 Kpa uprawnia organ administracji publicznej do przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, to jednak jest to postępowanie, które nie może "tworzyć" podstawy faktycznej i prawnej do wystawienia zaświadczenia. Niedopuszczalne jest zatem kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach, czy też zbiorach danych (vide: M.Jaśkowska, M.Wilbrandt-Gotowicz, A.Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, uwagi do art. 218; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywoływane SA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym powtórzenia wymaga, że z punktu widzenia treści art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 1a ustawy o przekształceniu, indyferentne prawnie jest to, czy odrębna nieruchomość służy do obsługi innej nieruchomości zabudowanej budynkami mieszkalnymi, jak też prawnie obojętna jest kwestia "komunalizacji" gruntów państwowych i następstw tych zdarzeń, czy też – jak wskazuje strona skarżąca – części składowych gruntu. Istotna prawnie jest wyłącznie kwestia, że przedmiotowa nieruchomość nie jest zabudowana w rozumieniu przepisów wyżej wymienionej ustawy. Nieruchomość posiada jedynie jednostkę rejestrową gruntową, ale pozbawiona jest kartoteki budynkowej jak i kartoteki lokali. Dowodem są dokumenty urzędowe potwierdzające ten stan ale także nie kwestionuje tego strona skarżąca a zdaje się odmiennie je interpretuje, o czym szerzej powyżej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło