II SA/Op 396/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółka jawna K. i P. R. w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Spółka jawna K. i P. R. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A Spółka jawna K. i P. R. (zwanej dalej: "skarżącą" lub "Spółką"), reprezentowanej przez adwokata W. S., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2021 r., nr [...], którą uchylono rozstrzygnięcie Burmistrza Brzegu z dnia 25 marca 2019 r., nr [...] w całości i - orzekając co do istoty sprawy - nałożono na skarżąca Spółkę nakaz usunięcia w terminie do 30 września 2021 r. wszystkich odpadów w postaci przeterminowanych środków ochrony roślin o kodzie [...] w ilości około 15 Mg, zgromadzonych w dwóch betonowych silosach (mogilnikach), znajdujących się na terenie działki nr a w [...] przy ul. [...], tj. z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, poprzez przekazanie tych odpadów do unieszkodliwienia w spalarni odpadów niebezpiecznych, posiadającej stosowne zezwolenie w sposób niestwarzający zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi, zgodnie z zasadami zagospodarowania odpadami oraz obowiązującymi przepisami w zakresie ochrony środowiska (pkt 1) oraz umorzono postępowanie administracyjne prowadzone w stosunku do Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w [...] (pkt 2) oraz Spółdzielni Pracy Handlowo-Usługowej "Samopomoc Chłopska" w [...] w upadłości (pkt 3). W skardze pełnomocnik strony skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Żądanie uzasadnił oczywistą bezzasadnością zaskarżonej decyzji i niepowetowaną szkodą majątkową, jaką Spółka poniesie w związku z koniecznością usunięcia przeterminowanych odpadów. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że z uwagi na rodzaj odpadów znajdujących się w mogilnikach koszt ich usunięcia wiąże się ze znacznymi nakładami finansowymi, tj. około kilkuset tysięcy złotych. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz z naruszeniem prawa procesowego, w szczególności w kontekście niepełnego postępowania dowodowego. Stąd brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę majątkową skarżącej, co dalszym efekcie może zagrozić jej bytowi prawnemu wobec ryzyka utracenia płynności finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowe Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Należy podkreślić, że do strony skarżącej należy wskazanie w uzasadnieniu wniosku okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła skutki trudne do odwrócenia. Strona powinna zatem we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia w sposób przekonujący przedstawić okoliczności świadczące o tym, że przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., faktycznie zaistnieją oraz wskazać na konkretne przyczyny uzasadniające możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Z kolei w postanowieniu z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 NSA stwierdził, że "w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę". Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku, nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie, do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, p.p.s.a. nie przewiduje, jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy, możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 268/14). W ocenie Sądu, wniosek złożony przez skarżącą Spółkę nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca nie wskazała w opisany powyżej sposób, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W skardze sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podając jedynie ogólnikowo, że koszt usunięcia odpadów wiąże się ze znacznymi nakładami finansowymi (tj. około kilkaset tysięcy złotych), co spowoduje znaczną szkodę majątkową a w efekcie istnej ryzyko utraty płynności finansowej. Skarżąca nie wskazała zatem szczegółowej wysokości przewidywanych szkód ani nie skonfrontowała ich ze swoją sytuacją majątkową i finansową. Porównanie powyższych danych pozwoliłoby na ocenę, czy przewidywana szkoda będzie miała charakter szkody znacznej. Co uzasadniać może ewentualne wtrzymanie wykonania decyzji. Tymczasem ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa, jak to już wyjaśniono wcześniej, na wnioskodawcy. Sąd w składzie orzekającym podziela przedstawione powyżej poglądy oraz stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 455/12, w którym stwierdzono, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Strona jedynie zawarła w uzasadnieniu wniosku lakoniczne twierdzenia o możliwości zaistnienia problemów finansowych mogących skutkować chociażby: brakiem płynności finansowej, wystąpienie takich okoliczności nie znalazło jednak potwierdzenia w aktach sprawy. Do wniosku nie załączono bowiem żadnych dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu jej wykonania na dalszą działalność skarżącej. Ogólne skutki i następstwa wykonania zaskarżonej decyzji mają charakter odwracalny. Na marginesie należy dodać, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, dlatego argumenty merytoryczne Spółki nie mogły stanowić podstawy oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd - mając na względzie treść art. 61 § 3 i § 5 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji postanowienia.