II SA/Op 399/11

WyrokWSA w Opolu2011-11-29

Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku dla bezrobotnych może być ograniczone na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w sytuacji, gdy bezrobotny otrzymał odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia?
Ratio decidendi
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie może być ograniczone na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jeśli odszkodowanie otrzymane przez bezrobotnego wynika z niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, a nie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia lub wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. W takim przypadku odszkodowanie nie jest związane z okresem, za który przysługuje zasiłek, wobec czego ograniczenie prawa do zasiłku jest niezgodne z prawem.
Stan faktyczny
A. L. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Opolu w styczniu 2010 r. Po rozwiązaniu stosunku pracy z firmą A Sp. z o.o. bez wypowiedzenia, otrzymała odszkodowanie zasądzone wyrokiem sądu. Organ przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych dopiero od 8 kwietnia 2010 r., argumentując, że odszkodowanie pokrywa okres od daty rozwiązania umowy do tej daty. A. L. zakwestionowała tę decyzję, wskazując, że odszkodowanie nie jest związane z okresem wypowiedzenia ani żadnym innym okresem po ustaniu stosunku pracy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Opolskiego w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 kwietnia 2010 r., orzekł, że ta część decyzji nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Wojewody Opolskiego na rzecz A. L. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 257 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 7 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 kwietnia 2010 r., 2) określa, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 wyroku nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz A. L. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. . Decyzją z dnia 4 lutego 2010 r., nr [...], wydaną przez Specjalistę ds. Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w Opolu, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwaną dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzeczono o nadaniu A. L. statusu osoby bezrobotnej. Analizując przedstawione przez stronę dokumenty organ stwierdził, że A. L. spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Następnie, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 K.p.a., postanowieniem z tej samej daty, zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, z powodu konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w Opolu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją z dnia 11 czerwca 2010 r., organ I instancji opierając się o przepis art. 2 ust. 1 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o utracie przez A. L. statusu osoby bezrobotnej z dniem 11 maja 2010 r., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podjęciem przez stronę pozarolniczej działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r., Kierownik Referatu Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w Opolu, działający na podstawie upoważnienie wydanego przez Prezydenta Miasta Opola, orzekł o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania w sprawie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, w związku z wydaniem przez Sąd Rejonowy w Opolu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyroku w sprawie o odszkodowanie, sygn. akt – [...]. Decyzją z dnia 10 maja 2011 r. wydaną przez Zastępcę Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Opolu, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, orzeczono o przyznaniu A. L. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 kwietnia 2010 r. w wysokości 742,10 zł miesięcznie; wstrzymaniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 kwietnia 2010 r.; wznowieniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 24 kwietnia 2010 r. oraz pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 11 maja 2010 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b i art. 71 ust. 1 i 2, art. 72, art. 73 ust. 1 i 4, art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 K.p.a. W uzasadnieniu ww. decyzji organ przypomniał, że A. L. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Opolu w dniu 13 stycznia 2010 r. jako osoba bezrobotna. Na wniosek strony zawieszono postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku, w związku ze złożonym w Sądzie Rejonowym Opolu – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozwem dotyczącym uchylenia sposobu rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę bez wypowiedzenia oraz o przyznanie odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę. W dalszej kolejności organ I instancji dodał, że decyzją z dnia 13 maja 2010 r. przyznano A. L. prawo do stypendium od dnia 19 kwietnia 2010 r. w związku z udziałem w szkoleniu, zaś z dniem 24 kwietnia 2010 r. strona utraciła prawo do stypendium z uwagi na upływ okresu jego pobierania. Na powyższą okoliczność Prezydent Miasta Opola wydał w dniu 13 maja 2010 r. decyzję, a w dniu 11 maja 2010 r. kolejną decyzję utracie przez A. L. statusu osoby bezrobotnej w związku z dokonaniem wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Dnia 12 kwietnia 2011 r. A. L. przedłożyła organowi I instancji wyrok Sądu Rejonowego w Oplu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz nowe świadectwo pracy wystawione przez jej ostatniego pracodawcę, A Sp. z o.o. we [...], z których wynika, że stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem ze strony pracodawcy oraz przyznano powódce odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie A. L. złożyła oświadczenie, w którym potwierdziła fakt otrzymania zasądzonego odszkodowania. Organ I instancji uznał, że skoro stosunek pracy pomiędzy A. L. a firmą A Sp. z o.o. we [...] ustał w dniu 6 stycznia 2010 r., to zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje od dnia 8 kwietnia 2010 r., tj., po upływie okresu, za który strona otrzymała odszkodowanie. Dodatkowo stwierdzając, że zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okres odbywania szkolenia. W związku z udziałem A. L. w szkoleniu w okresie od 19 kwietnia 2010 r. do 23 kwietnia 2010 r. i otrzymywaniem z tego tytułu stypendium szkoleniowego organ uznał, że przyznany zasiłek dla bezrobotnych ulega skróceniu o powyższy okres. Zważywszy, że w dniu 11 maja 2010 r. A. L. uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, organ podał, że z tym dniem utraciła ona status osoby bezrobotnej, co w konsekwencji oznacza, że zasiłek dla bezrobotnych przysługuje do 11 maja 2010 r. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zakwestionowała podstawę prawną jej wydania, podnosząc, że odszkodowanie, które otrzymała nie jest związane z wypowiedzeniem, skróceniem okresu wypowiedzenia, czy też jakimkolwiek innym okresem po ustaniu stosunku pracy. Wojewoda Opolski, decyzją z dnia 7 lipca 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. L. od decyzji Prezydenta Miasta Opola nr [...], z dnia 10 maja 2011 r., w sprawie przyznania prawa do zasiłku od dnia 8 kwietnia 2010 r. w wysokości 742,10 zł brutto, wstrzymania wypłaty zasiłku od 19 kwietnia 2010 r., wznowienia wypłaty zasiłku od 24 kwietnia 2010 r., pozbawienia prawa do zasiłku od dnia 11 maja 2010 r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny zbieżnie z ustaleniami pierwszoinstancyjnymi, po czym zważył, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 i5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który m.in.; - otrzymał przewidziane w odrębnych przepisach świadczenie w postaci jednorazowego ekwiwalentu pieniężnego za urlop górniczy, jednorazowej odprawy socjalnej, zasiłkowej, pieniężnej po zasiłku socjalnym, jednorazowej odprawy warunkowej lub odprawy bezwarunkowej, - otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę. W takim przypadku zasiłek przysługuje po upływie okresu, za który otrzymał ekwiwalent, odprawę lub odszkodowanie (art. 75 ust. 2 pkt 4). Natomiast w myśl art. 76 ust. 2 pkt 5 przedmiotowej ustawy za nienależnie pobrane świadczenie uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowania z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Wojewoda Opolski zwrócił uwagę, że A. L. dostarczyła w dniu 12 kwietnia 2011 r. świadectwo pracy wystawione 28 marca 2011 r. potwierdzające rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem przez pracodawcę, tj., na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy w związku z art. 97 § 3 Kodeksu pracy – z dniem 6 stycznia 2010 r. Wywodził, że z wyroku Sądu Rejonowego w Opolu, Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wynika, że stosownie do treści art. 56 Kodeksu pracy zasądzono odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę liczonego jak ekwiwalent za urlop. Podając, że treść wymienionych przepisów Kodeksu pracy wskazuje, iż pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo odszkodowanie. O przywróceniu do pracy orzeka sąd, a odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Przeprowadzając wnioskowanie przez analogię, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który otrzymał odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy. Wojewoda Opolski podkreślił, że powyższe stanowisko potwierdza Dyrektor Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (pismo nr [...] z dnia 23 kwietnia 2010 r.), stwierdzając, że brak jest możliwości przyznania zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, jeżeli nie upłynął jeszcze okres, za który przyznano odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Przyznany zasiłek w okresie, za który dana osoba otrzymała odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, stałby się od razu zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy świadczeniem nienależnie pobranym i musiałby zostać zwrócony. Zdaniem Wojewody Opolskiego, ewentualne przyznanie zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji, skutkowałoby koniecznością wydania w następnej kolejności decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Z powyższą decyzją nie zgodziła się A. L., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zażądała uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz Kodeksu pracy. Wywodziła, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie uzyskała odszkodowania "za jakiś okres". Przyznane przez Sąd odszkodowanie, zgodnie z brzmieniem odpowiednich przepisów Kodeksu pracy (56 § 1, z związku z art. 45 § 2 i § 3 oraz art. 58), jest odszkodowaniem należnym za fakt wadliwego rozwiązania umowy o pracę w trybie tzw. "dyscyplinarnym", które jedynie ze względów technicznych liczone jest w określony sposób, jako równowartość wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia jest tu jedynie miernikiem, kryterium i podstawą wyliczenia odszkodowania. Samo zaś odszkodowanie nie jest natomiast związane z żadnym szczególnym okresem, w tym okresem wypowiedzenia, czy jakimkolwiek innym okresem po ustaniu stosunku pracy. Skarżąca zaznaczyła także, że przyznane odszkodowanie nie jest odszkodowaniem za skrócenie okresu wypowiedzenia, podkreślając, że nie rozwiązano z nią umowy w trybie wypowiedzenia, więc żaden okres nie podlegał skróceniu. Zaakcentowała, że umowa – niezależnie od późniejszej zmiany świadectwa pracy, co było skutkiem orzeczenia Sądu o odszkodowaniu – została rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym, w dniu 6 stycznia 2010 r. bez wypowiedzenia. Wobec powyższego zarzuciła, że organy nie były uprawnione do zastosowania art. 75 ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stąd nie było dopuszczalne ograniczenie skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Również skarżąca uznała za wadliwe powoływanie się przez organy na przepis art. 76 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, ponieważ wypłacone jej odszkodowanie nie wiąże się z żadnym okresem, skoro rozwiązano z nią umowę trybie "bez wypowiedzenia", a co za tym idzie otrzymała odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane w sprawie. Na rozprawie przed Sądem w dniu 29 listopada 2011 r., pełnomocnik A. L., radca prawny W. L. sprecyzował żądanie skargi w ten sposób, że strona domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w części, w jakiej odmówiono wypłaty zasiłku dla bezrobotnych za okres od 13 stycznia 2010 r. do 7 kwietnia 2010 r . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 7 lipca 2011 r., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 10 maja 2011 r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku od dnia 8 kwietnia 2010 r., o wstrzymaniu prawa do zasiłku od dnia 19 kwietnia 2010 r., o wznowieniu wypłaty zasiłku od dnia 24 kwietnia 2010 r. oraz o pozbawieniu prawa do zasiłku od dnia 11 maja 2010 r. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2008r., Nr 69, poz. 415, ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit "a" ustawy stanowi, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Skarżąca, wobec wyroku, jaki zapadł w Sądzie Rejonowy w Opolu w dniu [...] w sprawie o sygn. akt [...], z powództwa skarżącej, spełniła warunki do przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych i organy taki zasiłek jej przyznały, ale dopiero od dnia 8 kwietnia 2010 r. Organy procedujące w niniejszej sprawie przyznały skarżącej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 kwietnia 2010 r. w sytuacji, gdy skarżąca w dniu 13 stycznia 2010 r. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna i od tej daty przyznano jej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Opola status osoby bezrobotnej. Przyznając skarżącej prawo do zasiłku za okres od 8 kwietnia 2010 r. organy wskazały na fakt, że skarżącej dokonano wypłaty trzymiesięcznego odszkodowania, zasądzonego wyrokiem Sądu z tytułu rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę bez wypowiedzenia. Organ I instancji uznał, że podstawą przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych dopiero od 8 kwietnia 2010 r. jest przepis art. 75 ust. 2 pkt 4 ustawy, który stanowi, że bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po upływie okresu, za który otrzymał ekwiwalent, odprawę lub odszkodowanie, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5. Ustęp zaś 1 punkt 4 i 5 art. 5 przewiduje, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który otrzymał przewidziane w odrębnych przepisach świadczenie w postaci jednorazowego ekwiwalentu pieniężnego za urlop górniczy, jednorazowej odprawy socjalnej, zasiłkowej, pieniężnej po zasiłku socjalnym, jednorazowej odprawy warunkowej lub odprawy pieniężnej bezwarunkowe (pkt 4), otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę (pkt 5). Wskazany przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ze względów wskazanych poniżej. Również organ II instancji dokonał wadliwej wykładni przepisu art. 76 ust. 2 pkt 5 ustawy. Zgodnie z tym przepisem za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek wypłacony za okres, za który w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Zasadniczym zatem zagadnieniem w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w sprawie zaistniały negatywne przesłanki do przyznania skarżącej prawa do zasiłku zawarte w art. 75 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy. Dokonując wykładni powyższego przepisu zauważyć należy na wstępie, że ustawodawca w art. 75 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy w sposób jednoznaczny określił sposoby rozwiązania stosunku pracy wyłączające prawo bezrobotnego do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych i przewidział m.in., że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, który spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub służbowego bez wypowiedzenia (pkt 3). Stwierdzić należy jednocześnie, że w żadnym z przepisów ustawy ustawodawca nie zamieścił definicji sformułowania "rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy", jak i pojęcia "odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia", ani też definicji pojęcia "odszkodowania z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę". Skoro, zatem brak jest definicji tych pojęć w przepisach ustawy, a przy wykładni przepisów prawnych należy brać pod uwagę znaczenie użytych tam pojęć i zwrotów w kontekście ujednolicenia ich znaczenia, to zdefiniowanie pojęcia odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia" oraz "odszkodowania z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę" winno nastąpić przy zastosowaniu nie tylko i jedynie wykładni językowej, ale przede wszystkim wykładni systemowej, a tym samym poszukiwać ich znaczenia w przepisach ustawy, która tymi pojęciami się posługuje lub reguluje kwestie związane ze sposobem rozwiązania umowy o pracę i uprawnieniami związanymi z tym, a więc w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy ( Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przepis art. 71 ust. 1 przedmiotowej ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym. Użyte w ustawie pojęcia rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem, za porozumieniem stron, czy też bez wypowiedzenia, rozumieć bowiem należy w takim znaczeniu jakie ustalone zostało na gruncie przepisów regulujących rozwiązywanie stosunków pracy. Przepisy Kodeksu pracy nie tylko określają sposoby rozwiązania stosunków pracy, ale także regulują kwestie dotyczące uprawnień pracownika zarówno w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia, jak i niezgodnego bądź nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. Wobec treści art. 30 Kodeksu pracy nie sposób pominąć tego, że ustawodawca właśnie w tym przepisie dokonał rozróżnienia pomiędzy sposobem rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem (§ 1 pkt 2 art. 30) oraz rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia (§ 1 pkt 3 art. 30). Już to samo rozróżnienie przesądza o tym, że są to odmienne tryby rozwiązania stosunku pracy, które podlegają odrębnym regulacjom Kodeksu pracy. Warunki rozwiązania umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia zawierają przepisy Działu II, Rozdziału II Oddziału 3 (art. 32 do 43), zaś przesłanki rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia określa Działu II, Rozdziału II Oddziału 5 (art. 52 do 55). Ustawodawca zawarł również odmienne regulacje dotyczące uprawnień pracownika w zależności od trybu rozwiązania umowy o pracę. Znajdują się one odpowiednio w Dziale II, Rozdziału II, Oddziale 4 (art. 44 do 51) i Dziale II, Rozdziału II Oddziale 5 (art.56 do 61) Kodeksu pracy. I tak dostrzec należy, że zarówno w art. 45 § 1 Kodeksu pracy i art. 47 Kodeksu pracy oraz w art. 56 § 1 i art. 58 Kodeksu pracy ustawodawca posłużył się jednym pojęciem "odszkodowania". Jednakże pojęcie to przypisane zostało różnym trybom rozwiązania umowy o pracę i uzależnione zostało od sposobu rozwiązania stosunku pracy. Taki zabieg ustawodawcy oznacza, że pojęcia te nie są tożsame, ale są różne rodzajowo. Stosownie, bowiem do art. 471 Kodeksu pracy odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Artykuł 45 stanowi natomiast o uprawnieniach pracownika, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę zawartą na czas nie określony w sposób nieuzasadniony lub naruszający przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, a więc w sposób wadliwy. Fakt, że stosownie do art. 58 Kodeksu pracy odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 Kodeksu pracy, a więc za rozwiązanie umowę o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia nie oznacza, że jest to tego samego rodzaju odszkodowanie o którym stanowi przepis art. art. 471 Kodeksu pracy. Skutki prawne wynikające z różnych rodzajów rozwiązania umowy o pracę są różne. Zasądzenie przez Sąd pracownikowi odszkodowania na podstawie art. 56 Kodeksu pracy nie powoduje przedłużenia czasu trwania stosunku pracy o okres, za który przyznano odszkodowanie, ani też nie powoduje, że do rozwiązania umowy o pracę doszło w innej dacie, ani nie tworzy fikcji prawnej, że jest okresem zatrudnienia (por. uchwała Sądu Najwyższego z 28 września, 1990 r., sygn. akt III PZP15/90, OSNC 1991, poz. 4, nr 45). Wyeksponować należy także, iż wskutek bezprawnego, a jednocześnie ważnego skutecznie jednostronnego oświadczenia pracodawcy istniejący stosunek pracy pomiędzy stronami przestał istnieć w dacie złożenia takiego oświadczenia, a wyrok Sądu zasądzający odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie powoduje, możliwości uznania, nawet w oparciu o art. 51 § 2 i odpowiednio art. 61 Kodeksu pracy, że doszło do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem tzn. umowa o pracę ulegała rozwiązaniu po upływie okresu wypowiedzenia, w dacie upływu ustawowego okresu wypowiedzenia. Również dostrzec trzeba, że w przepisach Kodeksu pracy jest mowa w art. 361. § 1 o odszkodowaniu za skrócenie okresu wypowiedzenia. Pojecie to użyte zostało przez ustawodawcę w pkt 5 art. 75 ust. 1 ustawy. Art. 361. § 1 Kodeksu pracy stanowi, że jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Zatem także z powyższej regulacji wynika, że tylko odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia stanowi przesłankę negatywną do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który to konkretnie odszkodowanie zostało wypłacone. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że pojęciem odszkodowania z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę ustawodawca posłużył się w art. 76 ust. 1 pkt 5 ustawy. Tym samym uznać należy, że był to celowy i świadomy zabieg ustawodawcy, który nie tylko dokonał rozróżnienia sposobów rozwiązania umów o pracę na gruncie ustawy, ale także powiązał je ze świadczeniami przysługującymi pracownikom w razie wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę (art. 471w zw. z art. 45 § 1 Kodeksu pracy) i wadliwego rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika ( art. 58 w zw. z 56 § 1 Kodeksu pracy). Skoro zatem skarżąca nie spełniła negatywnej przesłanki określonej w art. 75 ust. 1 pkt 4 i ustawy dotyczącej przyznania zasiłku dla bezrobotnych przed dniem 8 kwietnia 2010 r., ani też wobec brzmienia art. 76 ust. 2 pkt 5 wypłacone jej odszkodowanie z tytułu niezgodne z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia nie jest odszkodowaniem z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, to rozstrzygnięcie organu II instancji, które utrzymało w mocy tę część decyzji organu I instancji, w której skarżącej przyznano prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 kwietnia 2010 r., należało uznać za wadliwe i nie odpowiadające kryterium legalności. Tym samym zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 kwietnia 2010 r., zgodnie z żądaniem skargi. Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań prawnych. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1a P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 oparto na dyspozycji art. 152 P.p.s.a. a orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło