II SA/Op 40/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na skutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. T. R., złożył za pośrednictwem poczty w dniu 9 listopada 2015 r. (data stempla), wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten został zarejestrowany w Repertorium sądowym pod sygn. akt II SO/Op 50/15. Z formularza wniosku wynika, że T. R. domaga się udzielenia pomocy w związku z wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 18 września 2015 r., nr [...], w szczególności przez ustanowienie pełnomocnika, który udzieli pomocy w celu sporządzenia profesjonalnej skargi na wyżej podaną decyzję. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona syndykowi masy upadłości w dniu 27 października 2015 r., co potwierdza adnotacja i podpis na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy (k-8). Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II SO/Op 50/15 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił T. R. adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek powyższego, na pełnomocnika z urzędu został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu – adwokat M. K. Potwierdza to pismo Rady z dnia 2 grudnia 2015 r., znajdujące się w aktach sądowych (k-40 akt), które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 9 grudnia 2015 r. Pismami procesowymi z dnia 23 grudnia 2015 r., złożonymi w tym samym dniu w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, ustanowiony z urzędu pełnomocnik T. R. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 września 2015 r., nr [...], a także wniósł skargę na ww. decyzję. Skarga ta została zarejestrowana jako sprawa o sygn. akt II SA/Op 40/16 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu adwokat M. K. wskazał, że dowiedział się o fakcie wyznaczenia na pełnomocnika z urzędu dla T. R. z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu, które zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 8 grudnia 2015 r. W ocenie pełnomocnika, zasadnym jest przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie, albowiem złożenie wniosku nastąpiło z zachowaniem ustawowych terminów, co potwierdzają poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Jeżeli zatem skarżącemu został doręczony odpis decyzji, bądź innego rozstrzygnięcia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Należy podkreślić, że termin, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. jest terminem ustawowym i w przypadku jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony. Zatem skuteczne wniesienie skargi i nadanie sprawie dalszego biegu jest możliwe w przypadku złożenia przez nią lub jej pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu, musi być jednakże złożony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 2, § 3, § 4 P.p.s.a). Z punktu widzenia powołanych regulacji, należy również uwzględnić specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony pełnomocnika z urzędu. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że jakkolwiek ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi, to fakt ten może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza bowiem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 P.p.s.a dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II FZ 125/09, Lex nr 564223; z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, niepubl., z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, niepubl., z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11; podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08). W ocenie Sądu, przywołane powyżej okoliczności sprawy uprawdopodabniają twierdzenie, że pełnomocnik z urzędu dochował wymagany termin do wniesienia skargi. Pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu, informujące tut. Sąd o wyznaczeniu adwokata M. K. pełnomocnikiem z urzędu, pochodzi z dnia 2 grudnia 2015 r. i wpłynęło do tut. Sądu w dniu 9 grudnia 2015 r., a zawiadomienie o wyznaczeniu, pełnomocnik ten otrzymał w dniu 8 grudnia 2015 r. Zatem złożenie przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu w dniu 23 grudnia 2015 r. oznacza, że termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany. Ponadto, analizując stan faktyczny sprawy na tle powołanych wyżej przepisów Sąd uznał, że zarówno pełnomocnik, jak i sama strona skarżąca nie zawinili w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wręcz przeciwnie, skarżący pomimo doręczenia zaskarżonej decyzji syndykowi masy upadłości, a nie jemu osobiście, podjął niezwłocznie czynności w celu ochrony swoich praw, składając wniosek o przyznanie pomocy sądowej. Stanowi to pozytywną przesłankę uznania wniosku. W oparciu więc o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona we wniosku argumentacja pozwala na przywrócenie uchybionego terminu i stąd też złożony przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 sierpnia 2015 r., podlegał uwzględnieniu. O powyższym, działając na zasadzie art. 86 § 1 P.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.