II SA/Op 404/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków: Związku A Oddziału [...], M. K., D. K., E. N.-J., K. K., J. P., J. W., Ł. W., K. Z. o wstrzymanie wykonania uchwały Rady Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia 17 maja 2012 r., Nr XXII/287/12, w sprawie ze skargi Gminy Kędzierzyn-Koźle na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 26 czerwca 2012 r., nr NK.III.4131.1.57.2012.IM w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania uchwały Rady Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia 17 maja 2012 r., Nr XXII/287/12. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Gminę Kędzierzyn-Koźle jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 26 czerwca 2012 r., nr NK.III.4131.1.57.2012.IM, stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia 17 maja 2012 r., Nr XXII/287/12, w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej nr 13 dla mniejszości niemieckiej w Kędzierzynie-Koźlu. Zaskarżony akt podjęty został na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W dniu 9 lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął wniosek Związku A Oddziału [...], z dnia 6 lipca 2012 r., oraz wnioski M. K., D. K., E. N.-J., K. K., J. P., J. W., Ł. W., K. Z. - z dnia 4 lipca 2009 r., o wstrzymanie wykonania uchwały Rady Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia 17 maja 2012 r., Nr XXII/287/12. Wnioskodawcy uzasadnili potrzebę przedmiotowego wstrzymania konsekwencjami finansowymi niezgodnej z prawem likwidacji szkoły i nieodwracalnymi skutkami, jakie spowoduje wprowadzenie w życie kwestionowanej uchwały. Podnieśli również argument o pozbawieniu dzieci możliwości kontynuowania nauki na dotychczasowych zasadach. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu powyższe wnioski przesłane zostały do Wojewody Opolskiego wraz z informacją o obowiązku ich odesłania do Sądu łącznie ze skargą Gminy Kędzierzyn-Koźle. Skarga Gminy Kędzierzyn-Koźle na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia 26 czerwca 2012 r., nr NK.III.4131.1.57.2012.IM, wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu za pośrednictwem Wojewody Opolskiego, pismem z dnia 26 lipca 2012 r., nadanym pocztową przesyłką w dniu 27 lipca 2012 r. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarga wpłynęła w dniu 6 sierpnia 2012 r. Wraz ze skargę Wojewoda Opolski przekazał do Sądu przesłane mu wcześniej wnioski o wstrzymanie wykonania uchwały objętej aktem nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioski Związku A Oddziału [...], M. K., D. K., E. N.-J., K. K., J. P., J. W., Ł. W., K. Z. o wstrzymanie wykonania uchwały Rady Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia 17 maja 2012 r., Nr XXII/287/12, w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej nr 13 dla mniejszości niemieckiej w Kędzierzynie-Koźlu, nie mogły być uwzględnione. Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie jednak z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. przyjąć należy, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania może być nie tylko zaskarżony akt, lecz również inne akty lub czynności pozostające z tym aktem w związku, tzn. tożsame z nim zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo, a ponadto podlegające kontroli sądu administracyjnego. Zgodzić się należy z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowym, że użyty przez ustawodawcę zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym, treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. W orzecznictwie wskazuje się, że za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dotyczy on sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 919/10, postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 216/12, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 517/12, umieszczone na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając przedstawioną wykładnię przyjąć należy, że na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd może wstrzymać wykonanie nie tylko zaskarżonego aktu, lecz również innych aktów lub czynności pozostających z nim w związku. Dostrzec jednak trzeba, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymacja do wystąpienia z żądaniem wstrzymania wykonania aktu nie przysługuje każdej stronie postępowania, w rozumieniu art. 12 P.p.s.a, lecz wyłącznie skarżącemu. Z wnioskiem o udzielenie tymczasowej ochrony w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. nie może zatem wystąpić nie tylko podmiot niebędący uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, ale uprawnienie takie, poza skarżącym, nie przysługuje również innym stronom tego postępowania. Oznacza to, że w niniejszej sprawie wniosek w tym przedmiocie mogła zgłosić jedynie Gmina Kędzierzyn-Koźle. Brak jest natomiast podstaw do rozpoznania przez Sąd - w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. - wniosków złożonych przez inne podmioty. W tym stanie rzeczy, z powodu braku legitymacji wnioskodawców, należało negatywnie załatwić złożone w niniejszej sprawie wnioski o wstrzymanie wykonania aktu. Z uwagi na zakres żądania wniosków, które - co istotne - nie dotyczyło wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, lecz uchwały będącej jego przedmiotem, dodatkowo wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. W przypadku podjęcia przez organ nadzoru rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności aktu organu gminy, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, wstrzymanie jego wykonania jest zatem obligatoryjne i następuje z mocy prawa, bez żadnych dodatkowych czynności organu nadzoru, czy też sądu. Tym samym, o ile do czasu uprawomocnienia się zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie pozbawia mocy prawnej uchwały Rady Miasta Kędzierzyn-Koźle, to jego wydanie spowodowało wstrzymanie jej wykonania, co wyłącza potrzebę orzekania przez Sąd w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. i art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.