II SA/Op 415/10

Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. H. z dnia 1 października 2010 r. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 września 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. H. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o odmowie przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Pismem procesowym z dnia 30 sierpnia S. H. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym referendarz sądowy pismem z dnia 10 września 2010 r. wezwał skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawo pomocy na urzędowym formularzu. Jednocześnie, mając na względzie zasadę ekonomii procesowej i szybkości postępowania, a także uwzględniając okoliczność, że referendarz sądowy posiada wiedzę na temat treści składanych przez skarżącą oświadczeń w innych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, w sprawach toczących się przed tut. Sądem (np. II SA/Op 333/10, II SA/Op 337/10, II SA/Op 403/10), a także kierując się informacjami wynikającymi z akt administracyjnych innych spraw, wezwał skarżącą do złożenia - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - wyjaśnień i dokumentów poprzez przedłożenie: aktualnych wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia o wysokości i okresie pobierania stypendiów unijnych przez D. i P. H., dowodu potwierdzającego odbycie przez P. H. leczenia z uwzględnieniem kosztów tego leczenia oraz dowodu potwierdzającego otrzymanie przez rodzeństwo P. H. pieniędzy z podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości rolnej z zabudowaniami o powierzchni 17,26 ha w K. (o przekazaniu pieniędzy rodzeństwu skarżąca poinformowała m.in. w sprawie o sygn. akt II SA/Op 333/10 i II SA/Op 337/10). Wezwanie powyższe zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie, może być uznane za niewskazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować może oddaleniem wniosku. Ustosunkowując się do wezwania referendarza sądowego, w zakreślonym terminie siedmiu dni skarżąca przesłała wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, domagając się przyznania radcy prawnego i załączyła do niego pisemne oświadczenie z dnia 14 września 2010 r. W uzasadnieniu swego żądania wskazała, na złą sytuację materialną jej rodziny, spowodowaną bezrobociem oraz ponoszeniem kosztów związanych z utrzymaniem trójki uczących się dzieci. W oświadczeniu z dnia 14 września 2010 r. podała, że nie posiada oszczędności na lokatach czy rachunków bankowych, wnosiła o uwzględnienie zeznań podatkowych doręczonych do innych spraw, oświadczyła, że D., P. i D.H. otrzymali stypendium socjalne po 850 zł, płatne w dwóch ratach. Mąż P. H. nie posiada dowodu leczenia, natomiast pieniądze ze sprzedaży nieruchomości w K. podzielił na sześć osób, na co nie posiada dowodu. Według skarżącej, należąca do niej działka o pow. 0,25 ha ma wartości rynkową 5 tysięcy złotych. Wyjaśniła także, że syn D. nie podjął jeszcze zatrudnienia, z kolei informacje na temat pomocy od pomocy znajomych i pożyczek w bankach "nie muszą być przekazywane". Końcowo wskazała, że przysługują jej świadczenia z pomocy społecznej, bowiem jest osobą bezrobotną i spełnia kryterium dochodowe w kwocie 351 zł na osobę. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z trójką dzieci tj. piętnastoletnią córką D., oraz dwudziestoletnimi synami- D. i P. Źródłami dochodów miesięcznych rodziny jest zasiłek rodzinny (w kwocie 367 zł) i dodatek mieszkaniowy (w kwocie 232,19 zł), w wysokości łącznie 599,19 zł. S. H. oświadczyła także, że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m² oraz wydzierżawia swoją nieruchomość rolną. Określiła koszty utrzymania mieszkania na ponad 600 zł. Zaznaczyła, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Ponadto do akt niniejszej sprawy zostały dołączone dokumenty przedłożone przez skarżącą w sprawie I SA/Op 497/09, toczącej się przed tutejszym Sądem ze skargi S. H. a mianowicie: zaświadczenia Urzędu Skarbowego w N., z których wynika, że małżonkowi S. i P. H. w 2008 r. oraz 2009 r. zostali opodatkowani łącznie i uzyskali dochód- odpowiednio- 9.107,95 zł oraz 9.066,72 zł. Postanowieniem z dnia 23 września 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie referendarz sądowy powołując się na przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wskazał, że określenie "gdy osoba ta wykaże", oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i to na niej spoczywa obowiązek przekonania sądu, iż znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania, czyli że spełnia przesłanki przyznała prawa pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. Referendarz podzielił również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. (sygn. akt I FZ 360/04 niepubli.), że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, zachodzą podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza, taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarżąca pomimo wezwania i pouczenia o skutkach niezastosowania się do jego treści, nie wyjaśniła wątpliwości odnoszących się do stanu majątkowego jej i jej rodziny. Przede wszystkim skarżąca nie wyjaśniła kwestii rozdysponowania kwoty 360.000 zł ze sprzedaży przez męża gospodarstwa rolnego w K., stwierdzając, że nie jest w stanie przedstawić dowodów na potwierdzenie podziału tej kwoty. Referendarz wskazał, że skarżąca wiedziała o tej transakcji, gdyż występowała w niej, co ukazuje akt notarialny, jako pełnomocnik męża. W tej sytuacji referendarz uznał, że trudno jest dać wiarę twierdzeniom skarżącej, a kwota ze sprzedaży gospodarstwa męża, co do której nie jest w stanie przedstawić dowodów jej rozdysponowania, jest na tyle duża, że zasadniczo zmienia jego sytuację materialną i powoduje, że ma on realną możliwość uczestniczenia w pokrywaniu wydatków rodziny. Zdaniem referendarza, wnioskodawczyni mogła również uzyskać dowody leczenia męża, które - jak należy zakładać - przeprowadzał uprawniony lekarz lub jednostka medyczna. Mogą mieć one formę np. zaświadczenia wystawionego w oparciu o dokumentację medyczną. Również uzyskanie stosownych oświadczeń od rodzeństwa męża na okoliczność otrzymanych kwot z podziału sumy ze sprzedaży nieruchomości nie wydaje się niemożliwe. Reasumując, referendarz stwierdził, że skarżąca mogła przedstawić dokumenty wymienione w wezwaniu Sądu, zaś nieprzedłożenie ich należy potraktować jako niewykazanie, że spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Referendarz sądowy uznał zatem, że sytuacja materialna S. H. i jej rodziny nie została ustalona, a skarżąca nie wykazała, iż jej mąż faktycznie nie dysponuje już pieniędzmi uzyskanymi ze sprzedaży gospodarstwa w K., którymi mógłby wspomóc rodzinę. Ponadto, jak ustalono w postępowaniu wyjaśniającym, skarżąca ma nieruchomości w R., stanowiące gospodarstwo rolne. Grunty są wydzierżawione, według oświadczeń skarżącej bezpłatnie, a budynki - jak podaje - mają wartość 5000 zł. Trudno zatem przyjąć, biorąc pod uwagę ustalone składniki majątku skarżącej, jak nieruchomości w R., czy należący do jej męża samochód [...], że rodzina skarżącej kwalifikuje się do osób ubogich, a do takich właśnie skierowane ma być prawo pomocy. Końcowo referendarz stwierdził, że skarżąca i jej rodzina mają majątek nieruchomy oraz ruchomy, i choć skarżąca nie pracuje, to dodatkowo podnoszony już fakt nieudowodnienia rozdysponowania kwoty 360.000 zł powoduje, że nie ma możliwości zakwalifikowania jej sytuacji materialnej, jako spełniającej przesłanki przyznania prawa pomocy. Od powyższego orzeczenia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że kwestionowane postanowienie narusza prawo. Ponownie wskazała na okoliczność, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskuje dochodu oraz samotnie wychowuje trójkę dzieci, a źródłami dochodów miesięcznych rodziny jest zasiłek rodzinny w wysokości 367 zł. Zakwestionowała również możliwość uwzględnienia przez referendarza przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumentów przedstawionych przez skarżącą w jej sprawach prowadzonych w Wydziale I, w szczególności informacji dotyczącej sprzedaży nieruchomości w K. Podkreśliła, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła wyłączną własność jej męża i "podział był wyłączną decyzją męża". Dodatkowo podała, że od 1991 r., tj. od czasu, gdy korzysta z pomocy społecznej jej mąż nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Końcowo stwierdziła, że niezrozumiałym jest dla niej fakt, iż na tych samym warunkach w innych sprawach referendarz postanowił jej przyznać prawo pomocy. Wobec ujawnienia w innych sprawach wszczętych przez tut. Sądem ze skargi skarżącej, okoliczności istotnych dla oceny jej sytuacji materialnej, po wniesieniu sprzeciwu do akt niniejszej sprawy załączono również dokumenty przedłożone w innych spawach w postaci: - kserokopii aktów notarialnych, znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 461/09; - kserokopii rachunków, faktur i decyzji przesłanych przez skarżącą przy wniosku o przyznanie prawa pomocy, znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 340/10; - kserokopii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy oraz pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki adresowanej do skarżącej (tj. wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy) przez jej męża- P.H. oraz pisma skarżącej z dnia 5 i 19 sierpnia 2010 r., znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 337/10; - kserokopii zaświadczenia z dnia 2 września 2010 r., o pobieraniu nauki przez D.H. w roku szkolnym 2010/2011 oraz pism skarżącej z dnia 30 sierpnia 2010 r. i 20 września 2010 r., znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 404/10; - kserokopii pism skarżącej z dnia 4 i 27 sierpnia 2010 r., znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 312/10 i II SA/Op 340/10; - kserokopii pisma skarżącej z dnia 4 sierpnia 2010 r., znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 333/10; - kserokopii pisma skarżącej z dnia 30 sierpnia 2010 r., znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 336/10 i II SA/Op 338/10; - kserokopii pisma skarżącej z dnia 13 września 2010 r., znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Op 414/10; - kserokopii zaświadczenia z dnia 2 września 2009 r. o pobieraniu nauki przez D. H. w roku szkolnym 2009/2010, znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Op 497/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy skutkuje zatem dokonaniem przez Sąd ponownych ustaleń oraz ponownej oceny pod kątem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie S. H. wniosła sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 września 2010 r. w ustawowym terminie siedmiu dni, a więc postanowienie to utraciło moc, natomiast wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącą, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe wskazuje, że instytucja prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Natomiast ewentualne ich uiszczenie pociągnęłoby za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego, przez który należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Wobec powyższego na stronie ciąży obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych, co jednocześnie oznacza, że takie sytuacje powinny mieć miejsce jedynie wtedy, gdy zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Realizacja obowiązku wykazania przez stronę swojej złej sytuacji materialnej polega m.in. na przedstawieniu niezbędnych informacji - dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy - w urzędowym formularzu wniosku, a także na składaniu dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w trybie tzw. postępowania wyjaśniającego. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Jeśli natomiast w ocenie rozpoznającego wniosek informacje w nim zawarte okażą się niewystarczające lub wzbudzą wątpliwości, sąd może w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W rozpoznawanej sprawie referendarz uznał - mając na względzie zasadę ekonomii procesowej oraz szybkości postępowania i posiadając wiedzę na temat treści składanych przez skarżącą oświadczeń w innych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, w sprawach toczących się przed tut. Sądem (np. II SA/Op 333/10, II SA/Op 337/10, II SA/Op 403/10), a także kierując się informacjami wynikającymi z akt administracyjnych - że dane ujawnione w formularzach wniosków są niewystarczające do oceny żądania S. H., pod kątem spełnienia kryteriów określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W związku z powyższym wraz z przesłanym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy wezwano skarżącą do nadesłania stosownych dokumentów i złożenia dodatkowych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej analizy jej sytuacji materialnej. Podkreślić wypada, że uprawnienie takie znajduje oparcie w art. 255 P.p.s.a., zgodnie z którym w każdym przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, powinien wezwać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedstawienia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z kolei, w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), dokumentami źródłowymi, które potwierdzają sytuację majątkową wnioskodawcy, mogą być w szczególności: 1) odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; 2) wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 3) wypisy z rejestrów urzędowych; 4) odpis aktualnych bilansów; 5) zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; 6) zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Treść powołanego przepisu wyraźnie wskazuje, że katalog dokumentów mogących stanowić źródło dla potwierdzenia sytuacji majątkowej nie jest zamknięty. O ile jednak strona może przedstawić również inne dowody, jak już wyżej wskazano, to właśnie na niej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej takiego prawa. Uchylając się od przedstawienia określonych dokumentów i oświadczeń na wezwanie sądu administracyjnego, strona powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 267/09, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest bowiem zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawczyni, nie jest możliwa. W świetle powyżej wskazanych okoliczności należało stwierdzić, że S. H. - nie stosując się do wezwania Sądu - nie wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie przedstawiła żądanych dokumentów, a tym samym nie potwierdziła złej sytuacji materialnej, na którą się powołuje. Przede wszystkim nie przedstawiła żadnych dokumentów, ani też nie złożyła bliższych wyjaśnień dotyczących sprzedaży przez jej męża nieruchomości rolnej za cenę 360.000 zł oraz rozdysponowania tej kwoty. Przy czym podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje wyraźnie akcentowanej przez skarżącą okoliczności, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi majątek odrębny jej męża, ale wyjaśnienie kwestii związanej z rozdysponowaniem tak znacznej kwoty ze sprzedaży tej nieruchomości, miało istotne znaczenie dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni oraz jej rodziny, w szczególności w kontekście niewystępowania przez skarżącą o podwyższenie alimentów od męża z uwagi na jego niskie dochody (obecnie alimenty na dzieci wynoszą łącznie 80 zł). Zwrócić należy uwagę skarżącej, że w sytuacji gdy powołuje się na brak możliwości samodzielnego poniesienia kosztów postępowania, to konieczne jest zbadanie, czy również przy pomocy bliskich nie jest w stanie tego uczynić (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 262/09, Lex nr 552223). Dopiero bowiem stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa. Nieujawnienie sytuacji majątkowej współmałżonka nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Natomiast rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich (por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 216/09, Lex nr 552212). Na mocy bowiem art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z powyższych przyczyn równie istotne znaczenie miało wyjaśnienie w niniejszej sprawie wątpliwości związanych z powoływaną przez skarżącą okolicznością, iż nie prowadzi ze swoim mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższa okoliczność nie znalazła potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym sprawy, gdyż - jak wynika z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w N. - małżonkowie S. i P. H. w 2008 r. i w 2009 r. zostali opodatkowani wspólnie. Ponadto wnioskodawczyni, biorąc udział w sprzedaży nieruchomości położonej w K. jako pełnomocnik swojego męża, podała, że P. H. umów majątkowych małżeńskich nie zawierał. Również posiadana przez skarżącą wiedza na temat choroby męża, podziału majątku oraz fakt zameldowania P.H. pod tym samym adresem co wnioskodawczyni i odbieranie przez męża korespondencji do niej kierowanej, wskazują na łączą ich relację o charakterze wspólnego gospodarstwa domowego. Z kolei, ustalenie rzeczywistego składu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie ma bezpośrednie przełożenie na ustalenie sytuacji materialnej bliskich wnioskodawczyni. Skarżąca nie wyjaśniła również wątpliwości, dotyczących sposobu ponoszenia kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego w kwocie ponad 600 zł, przekraczających wielkość uzyskiwanych w gospodarstwie domowym dochodów w wysokości 599,19 zł, jest w stanie utrzymać swoją rodzinę. Oznaczać to może, że skarżąca lub członkowie jej gospodarstwa domowego posiadają inne źródła dochodu, bądź korzystają z pomocy osób trzecich. Nie udokumentowała jednakże ani rodzaju tej pomocy, ani podmiotów jej udzielających. Brak danych w tym zakresie nie pozwala na ustalenie rzeczywistych środków jakimi dysponuje. Trzeba też mieć na uwadze, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dokumentów potwierdzających kontynuację nauki przez syna P., jak również żadnych dowodów potwierdzających leczenie męża oraz wysokości wydatków z tym związanych, a tym samym uniemożliwiła Sądowi dokonanie oceny, w jakim zakresie powyższe wpływa na sytuację materialną rodziny, tzn. jakie są z tego tytułu obciążenia finansowe. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, że wezwanie do przedłożenia zaświadczenia o kontynuacji nauki syna czy też przedstawienie jakichkolwiek dokumentów potwierdzających leczenie męża - w tym przykładowo dokumentacji medycznej, która jest dla pacjenta dostępna - nie jest możliwe do spełnienia. Zauważyć ponadto należy, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego, którego grunty oddała w bezpłatną dzierżawę. Stosownie zaś do tej okoliczności zgodzić się należy z poglądem, ze sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych ( por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn.. akt I OZ 563/09, System Informacji Prawnej LEX nr 574123). Powołane stanowisko na gruncie niniejszej sprawy prowadzi zatem do stwierdzenia, że fakt oddania przez skarżącą gospodarstwa rolnego w dzierżawę i brak faktycznego dochodu z tego gospodarstwa nie stanowi okoliczności potwierdzającej trudną sytuację materialną strony skarżącej, stanowiącej podstawę do przyznania prawa pomocy, lecz potwierdza, że skarżąca nie wykorzystuje swych możliwości w uzyskaniu dodatkowych dochodów, w tym również na pokrycie kosztów postępowania. Reasumując powyższe stwierdzić trzeba, że wnioskodawczyni nie wykazała, by nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, czy też dla siebie i rodziny. Natomiast bierność skarżącej w zakresie wyjaśnienia powstałych w rozpoznawanej sprawie wątpliwości spowodowała brak możliwości pełnej i rzetelnej oceny sytuacji majątkowej jej rodziny. Jeszcze raz zatem podkreślić należy, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Dlatego też - jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r.(sygn. akt I FZ 171/09, Lex nr 552205) - strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Końcowo należy wskazać, że podnoszona przez skarżącą okoliczność przyznania jej prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych nie może skutkować, niejako automatycznie, podjęciem podobnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Celnie wywodzono w orzecznictwie, że nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę - dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej - rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz kierował się stanowiskiem wyrażonym w podobnej sprawie przez inny skład orzekający (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 231/08, Lex nr 478981). Ponadto odnotować należy, że w sprawach, w których przyznano skarżącej prawo pomocy nieznany był jeszcze fakt sprzedaży nieruchomości w K., która to okoliczność ujawniła się dopiero w sprawach wszczętych ze skargi S. H., a prowadzonych w Wydziale I tut. Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.