II SA/Op 424/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na decyzję Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania na skutek wniosku skarżącemu o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odrzucił skargę S. G. na decyzję Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej na zapadłe w sprawie orzeczenie, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego, bądź adwokata. Wniosek powyższy został złożony na urzędowym formularzu, a następnie przesłany na adres Sądu, za pośrednictwem poczty w dniu 1 lutego 2010r. (data stempla pocztowego). Uzasadniając swój wniosek, S. G. szeroko opisał okoliczności sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i pełnoletnim synem; posiada mieszkanie o powierzchni 45,13m²; samochód osobowy marki Daewoo, a także uzyskuje dochód miesięczny z tytułu renty w wysokości 2.180 zł netto. Pismem z dnia 4 lutego 2010r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, przez przedłożenie stosownych dokumentów oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. Wezwanie zostało doręczone osobiście wnioskodawcy w dniu 8 lutego 2010r., na co wskazuje adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Do dnia wydania niniejszego postanowienia, skarżący nie odniósł się do wezwania, a do Sądu nie wpłynęły żądane dokumenty. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 i 252 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, który składa się na urzędowym formularzu i który powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W każdym przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, powinien wezwać stronę o złożenie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do sprecyzowania kwestii osób tworzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe. Powyższe wynikało z faktu, że we wniosku, w rubryce pn. "Stan rodzinny", gdzie należy wpisać osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, wnioskodawca wykazał małżonkę i syna, natomiast w rubryce pn. "Dochody", gdzie należy wpisać dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wnioskodawca nie wykazał dochodów tych osób, ani w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Ponadto, referendarz zażądał przedłożenia odpisów dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez wnioskodawcę i członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy dochodów miesięcznych; przedstawienia specyfikacji ponoszonych kosztów utrzymania mieszkania i kosztów utrzymania członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy (średniomiesięcznie ponoszone koszty zakupu żywności, ubrania, środków czystości, itp.), a także do przedłożenia aktualnych (za miesiące: grudzień 2009r. i styczeń 2010r.) wyciągów z kont i lokat terminowych wnioskodawcy i członków jego gospodarstwa domowego. Wezwanie powyższe zostało osobiście doręczone skarżącemu w dniu 8 lutego 2010r., a zatem 7 - dniowy termin, wyznaczony do dokonania żądanej czynności upłynął w dniu 15 lutego 2010r. Skarżący nie nadesłał jednakże wymaganych dokumentów, ani w inny sposób nie odniósł się do żądania referendarza. W tym miejscu podać trzeba, że w przypadku gdy strona nie ustosunkuje się do wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w trybie tzw. postępowania wyjaśniającego, wszczętego na zasadzie art. 255 P.p.s.a., Sąd zobowiązany jest do merytorycznego rozpoznania żądania wnioskodawcy. Wprawdzie, w myśl art. 246 P.p.s.a., to na stronie ciąży obowiązek wykazania spełniania przesłanek warunkujących przyznanie jej pomocy, to okoliczność nieuzupełnienia przez stronę wniosku w postępowaniu wyjaśniającym, nie stanowi nieusunięcia procesowych braków wniosku i nie daje podstaw do pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Stąd Sąd zobowiązany jest w takiej sytuacji, do rozpoznania wniosku z takimi informacjami i z takim uzasadnieniem, jakie zostało przez stronę zawarte w samym formularzu wniosku (por. szerzej: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005r., sygn. akt II FZ 126/05; zamieszczone na stronie internetowej NSA pn. "Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.gov.pl.). Uwzględniając powyższy pogląd, referendarz sądowy po dokonaniu oceny sytuacji materialnej skarżącego na podstawie złożonego oświadczenia uznał, że S. G. nie wykazał spełniania przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czyli że spełnia warunki określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., dla przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący uzyskuje bowiem stały, comiesięczny dochód z tytułu renty w wysokości 2.180 zł netto miesięcznie, posiada mieszkanie o powierzchni 45,13 m² oraz samochód. Wysokość uzyskiwanego dochodu, w ocenie rozpoznającego wniosek, gwarantuje skarżącemu zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z utrzymaniem mieszkania i siebie. Daje także możliwość wygenerowania środków na inne cele, w tym opłat sądowych, zwłaszcza, że opłaty te w niniejszej sprawie, jako wniesionej ze skargi w zakresie ewidencji ludności, są najniższymi jakie występują w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Referendarz przy takiej ocenie, kierował się posiadaną przez siebie wiedzą i doświadczeniem życiowym w zakresie przeciętnych kosztów utrzymania, albowiem wnioskodawca nie złożył informacji w tym zakresie. Ponadto zdaniem referendarza, przedstawiony stan majątkowy skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, że jest on osobą ubogą, źle sytuowaną, której byt jest zagrożony z uwagi na złą sytuację finansową. Skarżący w uzasadnieniu wniosku nie zawarł także jakichkolwiek argumentów, które mogłyby uprawdopodabniać okoliczności uzasadniające przyznanie mu pomocy. Bardzo rozbudowane uzasadnienie złożonego wniosku, odnosi się bowiem w zasadzie do opisania zdarzeń związanych z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie wymeldowania. Nie sposób nie zauważyć także, że skarżący we wniosku wykazuje pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwojgiem dorosłych osób, które być może także uzyskują dochody i łożą na utrzymanie tego gospodarstwa, przez co odciążają finansowo skarżącego. Przywołane okoliczności sprawy nie dają zatem podstaw, do uwzględnienia wniosku o pomoc. Sam wnioskodawca swoim zachowaniem, polegającym na nieprzedłożeniu żądanych przez referendarza wyjaśnień i stosownych dokumentów, także nie podjął się wykazania, że pomoc mu się należy. A podkreślić należy, że obowiązek wykazania złej sytuacji materialnej uprawniającej wnioskodawcę do udzielenia prawa pomocy leży po jego stronie i musi się on liczyć z konsekwencjami nieprzedłożenia na wezwanie Sądu, stosownych dokumentów, bądź niezłożenia dodatkowych wyjaśnień (por.: postanowienie NSA z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt II OZ 522/06, LEX 299447; postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, LEX 302271). Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest bowiem przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.