II SA/Op 426/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 30 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Przedmiot postępowania stanowi skarga M. S., prowadzącego działalność gospodarczą jako A z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 30 czerwca 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 10 maja 2016 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 19 sierpnia 2015 r. na drodze krajowej [...] w [...] przez służby celne zatrzymany został do kontroli drogowej D. G., kierujący zestawem pojazdów nr rej. [...]. Kierujący pojazdem wykonywał przewóz na rzecz M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A z siedzibą w [...], [...]. Kierowca podczas kontroli okazał wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w dniu 4 września 2012 r. i ważnej od 15 października 2012 r. do dnia 14 października 2017 r. Na żądanie kontrolującego kierujący sporządził wydruk z tachografu cyfrowego, który wskazywał, że kierowca od godziny 11:22 do momentu zatrzymania pojazdu do kontroli, tj. godz. 21.10 jest w trakcie odpoczynku (pau/.y). Kierowca oświadczył, że wyjechał w trasę z miejscowości [...]. W celu sprawdzenia poprawności działania tachografu o godz. 21:29 kierowca, używając swojej karty kierowcy, przejechał krótki odcinek drogi, po czym ponownie został sporządzony wydruk. Nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu tachografu w tym czasie. Na żądanie kontrolujących kierowca okazał magnes, który posiadał przy sobie i który został zajęty przez kontrolujących. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół kontroli drogowej nr [...], w którym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania tachografów cyfrowych określonych ustawą - zarzut z załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym ujęty w lp. 6.1.2, tj. wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów. Kierowca przyjął protokół, lecz odmówił jego podpisania bez podania przyczyny. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania z urzędu wskazując na wyniki przeprowadzonej kontroli drogowej. Strona została jednocześnie pouczona o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, tj. złożenia wyjaśnień i uwag. M. S. nie odpowiedział na powyższe pismo. Decyzją z dnia 10 maja 2016 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu, działając na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm. [dalej ustawy]), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.), art. 32 ust. 1 i ust. 3, art. 37, art. 34 ust. 1, art. 46, art. 47 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 60/1 z 28.02.2014 r.), Naczelnik Urzędu Celnego Opolu nałożył na M. S. karę pieniężną w kwocie 2.000 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na ustalenia wynikające z przeprowadzonej w dniu 19 sierpnia 2015 r. kontroli drogowej oraz przytoczył przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy wspólnotowe. Podał, że w dniu kontroli drogowej w zakresie prawidłowego użytkowania i działania tachografów obowiązywał art. 13 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym z dnia 20 grudnia 1985 r. (Dz. Urz. UE. L 1985 Nr 370, str. 8), art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014. Dodał też, że w trakcie wykonywanego w dniu 19 sierpnia 2015 r. przewozu, cyfrowe urządzenie rejestrujące nie rejestrowało na karcie kierowcy wymaganych parametrów. Uzasadniał organ I instancji, że powyższe stanowi naruszenie art. 13 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, który zobowiązuje pracodawcę oraz kierowcę do zapewnienia poprawnego działania i odpowiedniego stosowania urządzeń rejestrujących oraz karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem 113 (obowiązującym nadal, na podstawie przepisów przejściowych zawartych w art. 47 rozporządzenia i Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014) oraz art. 16 ww. rozporządzenia przewidującego, iż w razie uszkodzenia lub wadliwego działania urządzenia pracodawca zobowiązany jest do jego naprawy przez uprawnionego instalatora lub warsztat, jak tylko okoliczności na to pozwolą. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do siedziby przedsiębiorstwa nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze. Zaakcentował też organ I instancji, że zgodnie z art. 12 ust. 1 tego rozporządzenia urządzenia rejestrujące mogą być instalowane lub i naprawiane wyłącznie przez instalatorów lub warsztaty uprawnione przez właściwe organy Państw członkowskich do wykonywania tego rodzaju prac oraz po tym, jak organy te, o ile uznają to za stosowne, zasięgnęły opinii zainteresowanych producentów oraz, że podobne zapisy zawiera art. 37 ust. 1 i ust. 2 obowiązującego obecnie rozporządzenia 165/2014. Analizując stan faktyczny sprawy podkreślił, że podczas kontroli drogowej, w celu sprawdzenia poprawności działania tachografu, o godz. 21:29 kierowca, używając swojej karty kierowcy, przejechał krótki odcinek drogi, po czym ponownie został sporządzony i wydruk. Z wydruku z którego nie wynikała jakiekolwiek nieprawidłowości działaniu tachografu. Strona nie wskazał również dowodów, które pozwalałyby przyjąć, że tachograf był w dniu kontroli uszkodzony i że doszło do jego naprawy przez uprawniony warsztat po tym dniu. Następnie organ przywołał regulacje Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...) (Dz. U. UE Nr L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., s. 1), tj. art. 10 ust. 1 i ust. 2 i ust. 3, z którego wynika konieczność przestrzegania zasad transportu drogowego oraz zapewnienia poprawności działania urządzeń rejestrujących, w tym przez przedsiębiorstwo organizujące pracę kierowcy. Stąd też odpowiednia organizacja pracy kierowcy winna uwzględniać również bezwzględny obowiązek przestrzegania przez kierowcę przepisów regulujących czas pracy i zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń rejestrujących i faktyczne egzekwowanie realizacji tych norm w rzeczywistości, a nie wprowadzanie rozwiązań tylko teoretycznych lub niezapewniających wykrycie naruszeń w tym zakresie. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada zatem za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest, co do zasady, stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Argumentował organ I instancji, że możliwość zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia wskazane są w art. 92b oraz art. 92c ustawy. Przepis art. 92b ustawy nie znajdzie w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż stwierdzone naruszenie dotyczyło wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów, nie mieści się w tym zakresie. Brak jest również podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 ustawy, gdyż strona nie wykazała żadnych nadzwyczajnych przesłanek zwalniających ją z odpowiedzialności na podstawie ww. przepisu. Stąd też zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 ustawy strona podlegała karze za stwierdzone naruszenie opisane w załączniku nr 3 do ustawy lp. 6.1.2 jako "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów", za które przewidziano karę pieniężną w wysokości 2000 zł. W odwołaniu M. S. wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., 80 K.p.a. i 84 § 1 K.p.a. polegające na dowolnym przyjęciu, że strona odpowiada za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące (cyfrowe), które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów, w sytuacji gdy organ zaniechał ustalenia przyczyn, dla których tachograf zamontowany w pojeździe o nr rej. [...] w dniu 19 sierpnia 2015 r. miał rejestrować "odpoczynek" od godziny 11:22 do 21:10, a w szczególności zaniechał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej na okoliczność, czy przyczyną rejestrowania ww. formy aktywności mogła być awaria tachografu cyfrowego - pomimo, że jest to okoliczność, której ustalenie wymaga wiadomości specjalnych z zakresu działania urządzeń rejestrujących (tachografów) i ma ona znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skarżący dowodził, że organ I instancji nie posiada wiedzy specjalnej z zakresu działania tachografów, a mimo to zaniechał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w przedmiocie ustalenia czy tachograf w kontrolowanym pojeździe był sprawny. Okoliczność ta ma charakter stricte techniczny i ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. możliwości przypisania stronie odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Uznanie organu, czy dana okoliczność ma znaczenie dla sprawy czy też nie, nie może mieć charakteru dowolnego. Podniósł, że założenie, jakoby tachograf w okresie bezpośrednio poprzedzającym kontrolę był sprawny i brak jest związku między awarią tachografu a powstaniem naruszenia nie wymagały wiadomości specjalnych, stanowi jaskrawe naruszenie art. 80 K.p.a. i przejaw dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., Dyrektor Izby Celnej w Opolu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania oraz wskazał na przepisy prawa krajowego i unijnego stanowiące podstawę orzekania w sprawie. Uwzględniając ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny stwierdził, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest taka organizacja działalności, aby było możliwe wywiązanie się z nałożonych na niego przepisami prawa obowiązków. Pracodawca zobowiązany jest zapewnić prawidłową organizację pracy oraz sprawny, pełny i skuteczny nadzór nad zatrudnionymi pracownikami oraz winien czuwać nad tym aby wykonywali oni powierzone im obowiązki w sposób zgodny z prawem. Dodał, że w przedmiotowej sprawie w dniu kontroli, tj. 19 sierpnia 2015 r. w zakresie kart kierowców obowiązywał art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014, który stanowi powtórzenie regulacji zawartych w art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Zafałszowanie zapisów tachografu stanowi naruszenie art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE Nr L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., s. 8). Zauważył, że podczas kontroli drogowej, w celu sprawdzenia poprawności działania tachografu, o godz. 21:29 kierowca, używając swojej karty kierowcy, przejechał krótki odcinek drogi, po czym ponownie został sporządzony wydruk. Nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu tachografu w tym czasie. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na awarię tachografu i jego naprawę przez uprawniony warsztat. Również do odwołania pełnomocnik strony nie dołączył żadnych dowodów w tym zakresie. Dyrektor Izby Celnej w Opolu zaakcentował również, iż zgodnie z poczynionymi ustaleniami w toku prowadzonego postępowania, zespół pojazdów o łącznej masie całkowitej 55500 kg wykonywał międzynarodowy transport rzeczy i stąd też winien być wyposażony w urządzenie rejestrujące, które powinno być używane. Strona nie neguje w odwołaniu faktu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestrowało wszystkich wymaganych elementów. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami odwołania, jakoby organ I instancji naruszył przepisy postępowania, gdyż zaniechał ustalenia przyczyn, dla których tachograf zamontowany w pojeździe o nr rej. [...] w dniu 19 sierpnia 2015 r. miał rejestrować "odpoczynek" od godz. 11:22 do 21:10, w szczególności zaniechał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na ewentualną awarię tachografu. Stwierdził, że podczas kontroli tachograf był sprawny, a odwołujący o przeprowadzenie takiego dowodu w trakcie postępowania nie wnioskował, ani też nie wskazał żadnych dowodów uprawniających przyjęcie, ze doszło do awarii tachografu i jego naprawy przez uprawniony warsztat. Dodał nadto organ II instancji, że zarzut taki nie znajduje również uzasadnienia w świetle art.16 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, gdyż kierowca widząc brak wskazań urządzenia rejestrującego winien zaznaczyć fakt wadliwego jego działania, zaś pracodawca był zobowiązany do ewentualnej naprawy urządzenia. Takie czynności podczas kontroli nie zostały wykazane, za to stwierdzono, że kierowca posiadał w kieszeni magnes, który zakłóca pracę urządzenia rejestrującego. Stwierdzone naruszenie, tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów opisane jest w lp. 6.1.2 zał. 3 ustawy i stąd należało za nie nałożyć karę administracyjną w kwocie 2.000 zł. Odnośnie możliwości zastosowania przepisu art. 92b ustawy zauważył organ odwoławczy, że przesłanki zwalniające z odpowiedzialności przedsiębiorcę zostały ograniczone wyłącznie do przypadków, w których deliktem administracyjnym jest naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku ujętych w lp. 5 załącznika nr 3 ustawy. Stwierdzone naruszenie nie mieści się w tym zakresie. Brak jest także podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 ustawy, gdyż w sprawie nie wystąpił jednocześnie brak wpływu na naruszenie i wystąpienie szczególnych okoliczności. Strona nie powołała żadnych nadzwyczajnych, nieoczekiwanych okoliczności, które mogłyby odpowiedzialność tę wyłączyć. Podsumowując organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 92a ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej, a organ I instancji wydając decyzję nakładającą karę pieniężną, za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów, zasadnie wymierzył karę pieniężną w kwocie 2.000 zł. w wysokości określonej w zał. nr 3 lp. 6.1.2. W skardze na powyższą decyzję M. S. domagał się uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 30 czerwca 2016 r., a także poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 10 maja 2016 r. oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a, art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. art. 78 § 1 i 2 K.p.a., 75 § 1 K.p.a oraz 84 § 1 K.p.a., art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne zaaprobowanie przez organ odwoławczy faktu, że organ administracji I instancji nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego z zakresu analizy zapisów i zasad działania urządzeń rejestrujących (tachografów) na okoliczność, czy przyczyną nierejestrowania w dniu 19 sierpnia 2015 r. przez tachograf cyfrowy zamontowany w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi mogła być jego awaria pomimo, że jest to okoliczność, której ustalenie wymaga wiadomości specjalnych z zakresu działania urządzeń rejestrujących (tachografów) i ma ona znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi ponowił argumentację zawartą w odwołaniu, dodając, iż organ odwoławczy nietrafnie uznał, że w sprawie brak było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego z zakresu analizy zapisów i zasad działania urządzeń rejestrujących (tachografów). Podkreślał, że ewentualna awaria tachografu winna być kwalifikowana jako okoliczność wskazująca, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy). Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy jest niekonsekwentny stwierdzając, że tachograf jest sprawny oraz, że nie rejestrował on danych związanych z wykonywaniem transportu, rejestrując odpoczynek, przy braku ustaleń z których wynikałoby, że kierowca manipulował zapisami tachografu poprzez ingerencję w jego działanie wskutek używania tzw. magnesu, czy innego urządzenia niedozwolonego. Zasady logiki i doświadczenia nakazują przyjąć, że skoro ingerencja w działanie tachografu nie miała miejsce (bo gdyby była, to organ miał obowiązek nałożyć karę pieniężną w wysokości określonej pod l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), to musiał on nieprawidłowo funkcjonować. Z kolei wadliwe działanie tachografu, do którego doszło już po wyjeździe przez kierowcę z siedziby przedsiębiorstwa strony, nie jest okolicznością, na którą przewoźnik ma wpływ i którą mógłby przewidzieć. Przewoźnik tego rodzaju sytuacjom nie jest również w stanie przeciwdziałać, skoro nie może wyposażyć pojazdu w drugi, zapasowy tachograf. Fakt, czy tachograf działał wadliwie, czy też nastąpiła ingerencja w jego działanie (innej niż ww. alternatywne możliwości nie ma), może ustalić wyłącznie biegły. Wbrew stanowisku organu odwoławczego, skarżący nie miał powodu, by naprawiać tachograf, skoro urządzenie to "odwiesiło się" i zaczęło funkcjonować poprawnie. Podobnie kierowca nie miał możliwości sporządzenia stosownego zapisu na karcie kierowcy skoro dopiero podczas kontroli dowiedział się o nieprawidłowym działaniu (zawieszeniu się) tachografu. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy w sposób błędny, nadmiernie restrykcyjny interpretuje przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, stojąc na stanowisku, jakoby nieprawidłowe działanie tachografu nie mieściło się w hipotezie powyższego unormowania. Właśnie bowiem tego rodzaju sytuacje, a nie tylko takie, które są rezultatem siły wyższej, powinny być kwalifikowane jako okoliczności nieprzewidziane, wyjątkowe i nadzwyczajne, na które przedsiębiorca nie ma realnego wpływu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał był kompletny, a strona została pouczona o przysługujących jej prawach. Ponadto przypomniał, że to na skarżącej spoczywał ciężar przedstawienia dowodów na podnoszone okoliczności. Powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie stwierdził, że brak było podstaw do zastosowania art. 92b i art. 92c ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, nie będąc przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja z dnia 30 czerwca 2016 r., którą Dyrektor Izby Celnej w Opolu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu o nałożeniu na M. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A kary pieniężnej w łącznej wysokości 2.000 zł. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, stanowił art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, ze zm. - zwanej w dalszym ciągu ustawą), zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie. W odniesieniu do kontroli drogowej suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł (ust. 2 art. 92a ustawy). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6 art. 92a ustawy). Za stwierdzone przez organ w trakcie przeprowadzonej kontroli drogowej naruszenie warunków wykonywania transportu drogowego – w przedmiotowej sprawie polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów stanowi załącznik lp. 6.1.2. ustawy, ustawodawca przewidział karę w wysokości 2.000 zł. W przedmiotowej sprawie w dniu kontroli, tj. 19 sierpnia 2015 r. w zakresie kart kierowców obowiązywał przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1). W rozporządzeniu nr 165/2014 określono obowiązki i wymogi w odniesieniu do budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym w celu weryfikacji zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, dyrektywą 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywą Rady 92/6/EWG. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ww. rozporządzenia przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Przepis ten stanowi powtórzenie regulacji zawartych w art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Ustęp 2 art. 32 rozporządzenia nr 165/2014 przewiduje, że tachografy cyfrowe nie mogą być ustawione w sposób powodujący automatyczne przełączanie się na konkretną kategorię czynności po wyłączeniu silnika lub zapłonu pojazdu, chyba że kierowca ma w dalszym ciągu możliwość ręcznego wyboru odpowiedniej kategorii czynności, zaś ustęp 3, że zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach (powtórzenie regulacji z art. 15 ust. 8 rozporządzenia nr 3821/85). Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014). W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w celu sfałszowania, zlikwidowania lub zniszczenia danych. Przytoczone przepisy regulują zatem obowiązki skarżącego, jako przedsiębiorcy, w zakresie instalowania, użytkowania, sprawdzania poprawności działania i funkcjonowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca odpowiedzialny jest za sprawdzanie i kontrolę poprawności działania urządzenia rejestrującego i nie może uwolnić się od tego obowiązku. Stąd też bez znaczenia jest, czy kontrole przeprowadzi sam, czy też zleci przegląd tachografu profesjonalnej firmie. Skarżący takich dowodów w sprawie nie przedłożył i nie powoływał się na nie, w tym na dokonanie przeglądu tachografu po zaistniałym zdarzeniu. Odpowiedzialność za stan urządzenia (tachografu) w pojeździe jest odpowiedzialnością za skutek i ma ona charakter obiektywny. Przedsiębiorca odpowiedzialny jest więc nie tylko za sprawdzanie i kontrolę poprawności działania tachografu, ale także mając prawny obowiązek zapewnienia, by zatrudniani przez niego kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, ciąży na nim obowiązek zapewnienia właściwego użytkowania tachografów przez swoich kierowców. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że skarżący nie negował okoliczności, iż przeprowadzona w dniu 19 sierpnia 2015 r. kontrola drogowa stwierdziła fakt nierejestrowania wymaganych przepisami parametrów jazdy pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące. Zarzuty zarówno wniesionego odwołania, jak i skargi sprowadzały się do wadliwości postępowania administracyjnego i braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej co do przyczyn nierejestrowania wymaganych przepisami form aktywności kierowcy, jak i podniesienia zarzutu, iż skarżący, jako przewoźnik nie jest w stanie przeciwdziałać takim sytuacjom. Dodać należy również, iż z treści sporządzonego protokołu kontroli drogowej wynika, czego nie kwestionował skarżący, że przeprowadzone w dniu kontroli sprawdzenie poprawności działania tachografu (rejestrowania przez zamontowane w pojeździe cyfrowe urządzenie parametrów jazdy) poprzez przejechanie - po zatrzymaniu - pewnego odcinka nie wykazało żadnych wad, a wręcz przeciwnie urządzenie dokonało rejestracji wymaganych parametrów jazdy. W takim stanie faktycznym organy nie miały wątpliwości co do poprawności działania tachografu w kontrolowanym pojeździe i dały temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Do wyników kontroli skarżący nie zgłaszał przed organem I instancji zastrzeżeń ani uwag, nie wnioskował także o przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów. Dostrzec należy również, iż kierujący pojazdem wydał na żądanie kontrolujących posiadany magnes, co wynika z protokołu zatrzymania rzeczy. Tym samym, skoro skarżący twierdził, że w kontrolowanym pojeździe doszło do czasowego uszkodzenia urządzenia rejestrującego (tachografu) i z tej okoliczności wywodził dla siebie skutki prawne, to winien przedłożyć na tą okoliczność dowody, które uprawniałyby organ do dokonania odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego. Od organów administracji trudno wymagać, aby poszukiwały dowodów na poparcie twierdzeń strony, tym bardziej jeśli się zważy, że przepis 92a ust. 1 ustawy wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną, a rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców, które mają wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Konsekwencją powyższych rozwiązań prawnych jest treść załącznika nr 3 do ustawy - lp. 6.1.2., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów karą w wysokości 2.000 zł. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione naruszenia, określone zarówno w ustawie o transporcie drogowym, jak i w prawie unijnym, jest co do zasady, oderwana od kwestii winy. Odpowiedzialność ta ze względu na jej obiektywny charakter znajduje zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w każdym przypadku wystąpienia zdarzenia zakazanego ustawą. Organ orzekający w postępowaniu administracyjnym ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów, tj. stwierdzenia faktu naruszenia zasad i rygorów wynikających z przepisów ustawy bądź przepisów unijnych, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 317/11; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10 – wszystkie powołane orzeczenia na http:www.nsa.orzeczenia. gov.pl). W przedmiotowej sprawie kontrola drogowa bezspornie wykazała, że mimo braku stwierdzenia zamontowania na tachografie zakazanych urządzeń wpływających na pracę impulsatora, urządzenie rejestrujące nie dokonywało odnotowania parametrów jazdy i fakt ten nie wynikał z awarii urządzenia (odnotowanie na urządzeniu parametrów z próbnej jazdy). Tachograf jest urządzeniem, które rejestruje nieprzerwanie dane dotyczące aktywności kierowcy i pojazdu oraz nadzoruje funkcje systemowe. Wystąpienie awarii bądź błędów w części systemu, w przyrządzie lub podczas obsługi, natychmiast komunikowane jest na wyświetlaczu. Urządzenie wyróżnia grupy błędów takie jak: zdarzenie, zakłócenie, ostrzeżenie dotyczące czasu pracy oraz wskazówka dotycząca obsługi, a skoro tak, to właściwie przeszkolony przez przedsiębiorcę kierowca winien podjąć w zaistniałej sytuacji czynności przewidziane przepisem art. 37 rozporządzenia nr 165/2014. W przypadku awarii tachografu, kierowca jest zobowiązany do własnoręcznego odnotowania aktywności na odwrotnej stronie taśmy indywidualnymi danymi. Przepisy art. 32 do art. 37 rozporządzenia nr 165/2014 w szczegółowy sposób określają użytkowanie kart kierowcy i wykresówek oraz procedury na wypadek wadliwego działania urządzenia. Art. 37 rozporządzenia nr 165/2014 przewiduje, że w razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat, tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do bazy przedsiębiorstwa transportowego nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze. Środki przyjęte przez państwa członkowskie zgodnie z art. 41 upoważniają właściwe organy do wydania zakazu używania pojazdu w przypadku, gdy awaria lub wadliwe działanie nie zostało naprawione zgodnie z akapitami pierwszym i drugim niniejszego ustępu, w zakresie, w jakim jest to zgodne z przepisami krajowymi w danym państwie członkowskim (ust. 1). W czasie gdy tachograf nie działa lub działa wadliwie, kierowca zaznacza dane umożliwiające jego identyfikację (nazwisko, numer karty kierowcy lub numer prawa jazdy) wraz z podpisem, jak również informacje dotyczące różnych okresów, które nie były poprawnie rejestrowane lub drukowane przez tachograf: a) na wykresówce bądź wykresówkach; lub b) na tymczasowej wykresówce dołączanej do wykresówki lub karty kierowcy (ust. 2). Podobne regulacje zawarte były w art. 16 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. W przedmiotowej sprawie kierowca nie podjął wymaganych prawem czynności pomimo, że tachograf nie rejestrował parametrów jazdy od godziny 11:22 do momentu zatrzymania pojazdu do kontroli, tj. godz. 21:10 i wskazywał, że jest on w trakcie odpoczynku (pauzy). Z materiału dowodowego, w szczególności protokołu kontroli oraz protokołu zatrzymania rzeczy (magnesu) nie wynika, aby w momencie kontroli odnotowano zakłócenie spowodowane awarią urządzenia. Nie stwierdzono też stosownych zapisów w pamięci masowej tachografu, na karcie kierowcy, jak i indywidualnych zapisów kierowcy. W tak ustalonym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu sposobu funkcjonowania urządzenia i powiadamiania o nieprawidłowościach w jego funkcjonowaniu uznać należało, że organy nie naruszyły prawa (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), obciążając odpowiedzialnością skarżącego. Odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi to przedsiębiorstwo (ten przedsiębiorca) i na nim spoczywa odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego go z taką osobą (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 5/13). Powyższe wynika jednoznacznie z przepisu art. 33 ust. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 165/2014, który przewiduje, że przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Wymierzona kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się przez skarżącego czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej (por. wyrok TK - sygn. P 19/06). Mimo, iż skarżący w odwołaniu i skardze sugerował czasową awarię urządzenia, to nie wskazywał czym była ona spowodowana, jak również nie przedstawił żadnych dowodów w postaci dokumentów serwisowych. W świetle obowiązujących regulacji prawnych, sposobu funkcjonowania tachografu i "sygnalizowania" przez to urządzenie uszkodzenia nie ulega wątpliwości, że strona przy zachowaniu należytej staranności miała nie tylko obowiązek dbałości o sprawne funkcjonowanie tego urządzenia, ale ciążył na niej również obowiązek zapewnienia właściwego użytkowanie tachografów przez kierowców, którymi się posługiwała przy realizowaniu działalności, a więc i przeprowadzania szkoleń, udzielania instrukcji, sprawdzania wiedzy kierowców m.in. co do sposobu postępowania w przypadku awarii tachografu. Niepodjęcie przez kierowcę w przedmiotowej sprawie czynności, o których mowa w art. 37 rozporządzenia nr 165/2014 świadczy nie tylko o niewłaściwym nadzorze nad pracownikami, braku stosownych szkoleń, ale również o niesprawdzaniu poprawności działania urządzenia rejestrującego. Dla zastosowania przez organy przepisu art. 92c ust. 1 ustawy nie wystarczy wykazanie braku winy, o czym była mowa, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca w takich przypadkach mógłby się zwolnić od odpowiedzialności, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (art. 92c ust.1 pkt. 1ustawy). Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących, zachowanie należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zgodzić należy się z organami, że w sprawie nie zostały wykazane żadne okoliczności wskazujące na możliwość uwolnienia się skarżącego od odpowiedzialności i odstąpienia od wymierzenia kary. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 92c ustawy poprzestając jedynie na gołosłownym twierdzeniu, że sporne urządzenie rejestrujące parametry jazdy było czasowo uszkodzone, a możliwości zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy, stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 92a ust. 1 ustawy). Pierwsza ze wskazanych regulacji odnosi się wyłącznie do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Zatem, nie dotyczy ona spraw związanych z użytkowaniem urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, dla rozstrzygnięcia których istotne znaczenie mogą mieć przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92c ust. 1 ustawy. Stosownie do tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Z przytoczonego przepisu wynika, iż dla stwierdzenia wystąpienia określonych w nim przesłanek konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia i jednocześnie stwierdzenie, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wskazane przesłanki odnoszą się do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, a nie do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Przykładowo, chodzić tu będzie o sytuacje spowodowane siłą wyższą lub działaniem osób trzecich, za których winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. Nie wystarczy więc wykazanie braku winy, lecz wymagane jest również pozytywne udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Dokonując analizy tego przepisu w kontekście zarzutów skarżącego, zgromadzonego materiału dowodowego i argumentacji zaprezentowanej w rozstrzygnięciach, zdaniem Sądu, organy administracji obu instancji prawidłowo uznały, że nie zostały wykazane wymienione w nim okoliczności. Prawidłowo też uznały organy, że nie jest ich zadaniem poszukiwanie dowodów na potwierdzenie tezy skarżącego. Na organie nie ciąży obowiązek ustalania przyczyn nierejestrowania przez tachograf wszystkich wymaganych danych. Jednocześnie zauważenia wymaga, że w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania wobec przedsiębiorcy organ I instancji wezwał skarżącego do wskazania faktów oraz dowodów na ich poparcie potwierdzających. Żadne dowody nie zostały przedstawione, ani wskazane. W konsekwencji, zarzuty skargi i przeprowadzona przez Sąd z urzędu kontrola legalności zapadłych decyzji nie mogła przynieść oczekiwanego rezultatu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ----------------------- 1