II SA/Op 438/17
WyrokWSA w Opolu2017-12-18
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji może obciążyć osobę kosztami przechowywania broni w depozycie, jeśli osoba ta nigdy nie posiadała pozwolenia na broń, a jedynie złożyła ją do depozytu na wezwanie organu?Ratio decidendi
Organ Policji nie może obciążyć osoby kosztami przechowywania broni w depozycie na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jeśli osoba ta nigdy nie posiadała pozwolenia na broń, a tym samym nie mogła go utracić. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy broń była posiadana legalnie, a następnie pozwolenie zostało cofnięte. W przypadku braku pozwolenia od początku, obowiązek ponoszenia kosztów depozytu nie powstaje.Stan faktyczny
Skarżący złożył do depozytu Policji dwie sztuki broni sygnałowej, ponieważ został poinformowany o konieczności uzyskania zezwolenia, którego nigdy nie posiadał. Po latach organ Policji wezwał go do zapłaty ponad 21 tys. zł za koszty przechowywania broni. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że nigdy nie posiadał pozwolenia na broń i nie może być traktowany jako osoba, która je utraciła. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz W. Z. kwotę 850 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. Z. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie kosztów przechowywania broni w depozycie Policji 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz W. Z. kwotę 850 (osiemset pięćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez W. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 3 lipca 2017 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej wynikająca ze stempla pocztowego), jest czynność materialno-techniczna Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 19 maja 2017 r., nr [...], w przedmiocie naliczenia i nałożenia na skarżącego obowiązku uiszczenia kosztów przechowywania broni w depozycie Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu w kwocie 21.246,64 zł.
Do dokonania powyższej czynności doszło w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismem z dnia 4 czerwca 2003 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji poinformował W. Z. o konieczności uzyskania zezwolenia na posiadane broni sygnałowej [...], zakupionej w A Sp. z o.o. w [...], która to firma w wyniku błędnej interpretacji art. 68 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. nr 117, poz. 1007), zmieniającego art. 11 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. nr 53, poz. 549), dokonała sprzedaży tego rodzaju broni osobom nieuprawnionym.
Następnie W. Z. został wezwany przez Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu pismem z dnia 23 czerwca 2003 r. do zgłoszenia się z bronią sygnałową oraz załatwienia formalności związanych z pozwoleniem na posiadanie tej broni.
W dniu 2 lipca 2003 r. W. Z. złożył do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu dwie sztuki broni palnej sygnałowej, co potwierdzono protokołami przyjęcia broni nr [...] i [...].
Pismem z dnia 23 czerwca 2003 r. Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu wezwał W. Z. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. nr 208 poz. 1537) do odbioru z depozytu złożonej broni.
Postanowieniem z dnia 29 października 2016 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] Cywilny stwierdził likwidację niepodjetego depozytu w postaci dwóch sztuk broni palnej sygnałowej [...] należących do W. Z.
Opisanym na wstępie pismem z dnia 19 maja 2017 r., nr [...], zatytułowanym "Wezwanie do zapłaty", Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, poinformował skarżącego o wysokości opłaty w kwocie 21.246,64 zł, naliczonej za przechowywanie dwóch sztuk broni palnej sygnałowej w okresie od dnia 2 lipca 2003 r. do dnia 12 listopada 2016 r., tj. do dnia uprawomocnienia się postanowienia z dnia 20 października 2016 r. oraz o konieczności uiszczenia tej opłaty w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. W treści wezwania organ powołał art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U z 2012 r. poz. 576, z późn. zm.), wskazując, że koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca. W zakresie wyliczenia kosztów depozytu organ wskazał na przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. z 2004 r. nr 152, poz. 1609). Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 maja 2017 r.
W. Z. złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zawarte w piśmie z dnia 2 czerwca 2017 r., które wpłynęło do organu w dniu 7 czerwca 2017 r. W wezwaniu wskazał, że broń zakupił nie posiadając zezwolenia, przy zastosowaniu zasady dobrej wiary wynikającej z art. 7 K.c., gdyż został przez koncesjonowanego sprzedawcę zapewniony, iż broń palna sygnałowa nie wymaga pozwolenia. Poza tym podniósł, że protokolarne przyjęcie broni do depozytu w dniu 2 lipca 2003 r. było obarczone istotną wadą, gdyż nie została sprecyzowana podstawa prawna dokonanego przyjęcia broni, natomiast przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, który został wskazany w piśmie wzywającym do pokrycia opłaty depozytowej, wyraźnie odnosi się do osób, które posiadających pozwolenie na broń, którym właściwy organ je cofnął. Skarżący podniósł, że uznanie go za taką osobę stanowi rozszerzenie stosowania ustawy, co w orzecznictwie i doktrynie nazywa się zakazem bezwzględnym, nierozerwalnie wiążącym się z art. 7 Konstytucji RP. Powołując się na orzecznictwo skarżący argumentował, że koszty depozytu ponosi osoba deponująca, która jest świadoma skutków prawnych związanych z faktem złożenia broni, podczas gdy on nie został; pouczony ani poinformowany o kosztach; tka informacja nie znalazła się też w kierowanej do niego korespondencji, w związku z czym uważa, że przedmiotowy depozyt jest depozytem "pozaustawowym". Ponadto skarżący zarzucił, że kwestią dyskusyjną jest okres objęty opłatą, z uwagi na fakt, iż ustawa o likwidacji niepodjętego depozytu z 2006 r. jasno mówi o likwidacji niepodjętego depozytu, która następuje po upływie 3 lat od odbioru wezwania wzywającego do rozliczenia broni. Według skarżącego, postanowienie Sądu Rejonowego ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny i tylko stwierdza zaistniały fakt (który powinien mieć miejsce w 2009 r., tj. 3 lata od wejścia w życie przedmiotowej ustawy).
We wniesionej skardze W. Z. zarzucił naruszenie:
- art. 23 w związku z art. 22 ust. 3 ustawy o broni i amunicji poprzez zastosowanie do niego tych przepisów, podczas gdy nie znajdują one zastosowania, gdyż został potraktowany jako osoba, która utraciła pozwolenie na broń, z uwagi na co wystąpił obowiązek zdeponowania broni palnej, podczas gdy nigdy nie posiadał pozwolenia na broń palną;
- art. 4 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów poprzez błędne naliczenie opłaty depozytowej za okres 2004-2016, podczas gdy według tej ustawy likwidacja niepodjętego depozytu następuje w razie jego niepodjęcia po upływie 3 lat od wezwania uprawnionego. W związku z tym likwidacja powinna mieć miejsce najpóźniej w roku 2009 i w tym roku następuje zaprzestanie naliczania depozytu. Niezastosowanie likwidacji przez Komendanta wojewódzkiego Policji w Opolu w 2009 r. i dalsze naliczanie opłaty depozytowej za lata 2009-2016 naraża skarżącego na bezpodstawną zapłatę kilkunastu tysięcy złotych i stanowi złamanie konstytucyjnych zasad zaufania obywateli do Państwa oraz zasady praworządności. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację podawaną wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Na tej podstawie skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności materialno-technicznej oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych prawem.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że po złożeniu przez skarżącego, jako przez osobę nieposiadającą zezwolenia, dwóch sztuk pistoletów sygnałowych [...], organ wypełniał swoje obowiązki informując deponującego o przeglądach broni w latach 2004-2015 oraz prosząc o kontakt w roku 2010, a także wzywając w trybie art. 6 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. Wobec wszystkich tych czynności deponujący pozostawał bierny i przez 13 lat nie podjął jakiejkolwiek decyzji dotyczącej zdeponowanej przez siebie broni. Organ wskazał, że na skutek interwencji Komendy Stołecznej skarżący został osobą, która utraciła prawo do posiadania broni i maksymalnie w terminie 30 dni powinna ją zbyć lub przekazać do depozytu. Stwierdził też organ, że przyjmujący broń do depozytu informują o trybie postępowania z nią, natomiast organ administracji publicznej nie może odpowiadać za nieznajomość prawa jakiejkolwiek osoby. W chwili składania broni do depozytu zasada odpłatności za depozyt już obowiązywała i deponujący byli o niej informowani. Podał też organ, że wyliczenie opłaty jest prawidłowe jako iloczyn dni po rocznej karencji od dnia złożenia depozytu i kwoty 2,42 zł (stawka urzędowa) za każda sztukę broni, natomiast powołane przez skarżącego orzecznictwo odnosi się do innych stanów faktycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei, po myśli art. 146 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu polegająca na ustaleniu kosztów depozytu broni i zobowiązaniu skarżącego do ich opłacenia.
Od razu wskazania wymaga, że skarga podlegała rozpoznaniu w trybie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż wystosowanie do skarżącego wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym należy uznać za "inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", o których mowa w tym przepisie. Na podstawie powołanego przepisu kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu przez "czynność", o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
W tym miejscu należy zauważyć, że obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni wynika z art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525, z późn. zm.), który w ust. 1 stanowi, że koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi:
1) Policja lub Żandarmeria Wojskowa - w przypadku przejęcia jej do depozytu, w trybie określonym w art. 19 ust. 1, 1a oraz ust. 3 lub art. 36 ust. 3, oraz przekazania do depozytu przez znalazcę;
2) osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3;
3) osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej;
4) osoba deponująca ją w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 5 oraz w art. 54.
Według ust. 2 omawianej ustawy - osoba składająca do depozytu broń, amunicję, z wyjątkiem znalazcy tej broni lub amunicji, w zakresie tej broni może wyrazić zgodę na jej zniszczenie – do protokołu przyjęcia broni oraz amunicji (pkt 1); złożyć pisemny wniosek o zniszczenie broni oraz amunicji (pkt 2); złożyć pisemne oświadczenie woli o przeniesieniu własności broni oraz amunicji na rzecz Skarbu Państwa (pkt 3). Na zasadzie art. 23 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, w przypadku, o którym mowa w ust. 2, opłaty związane z deponowaniem broni i amunicji są pobierane po upływie roku od dnia ich złożenia do depozytu.
Przytoczony powyżej przepis określa podmioty, na które ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni. Obowiązek ten powstaje w wyniku zdeponowania broni, w związku z brakiem pozwolenia na broń - będącym aktem administracyjnym, stanowiącym formę reglamentacji dostępu do broni i faktycznego nią władania. Jego podstawę stanowi stosunek administracyjny, który charakteryzuje się tym, iż jedną z jego stron jest organ administracji publicznej, uprawniony na podstawie przepisów prawa do podjęcia aktu lub czynności dotyczących uprawnień i obowiązków regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego. W przypadku deponowania broni omawiany obowiązek powstaje w związku z brakiem pozwolenia na broń i wynikającą z tego konieczność złożenia jej do depozytu. W takim przypadku stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu a deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w uregulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ustawa. W odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 tej ustawy, organ administracji na podstawie ust. 3 uprawniony jest natomiast do podjęcia działań mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 art. 23 zwrotu "opłaty są pobierane". W konsekwencji przyjąć należy, że obowiązek wynikający z art. 23 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nałożony jest z mocy prawa, stąd wezwanie do uiszczenia kosztów depozytu stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W kwestii dopuszczalności skargi na zaskarżoną czynność materialno-techniczną z dnia 19 maja 2017 r., odnotować przyjdzie, że od dnia 1 czerwca 2017 r. doszło do zmiany P.p.s.a. ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Stosownie do treści art. 17 ust. 1 tej ustawy, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r., stosuje się przepisy ustawy P.p.s.a., w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Na zasadzie art. 18 ustawy nowelizującej, ustawa ta wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Oznacza to zatem, że w przypadku czynności materialno-technicznych podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r. zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym, w świetle powołanych przepisów intertemporalnych, nie ma znaczenia data wniesienia skargi do sądu, ale data podjęcia zaskarżonej czynności, gdyż to właśnie od daty wydania określonego aktu ustawodawca uzależnił zastosowanie nowych regulacji prawnych we wskazanym powyżej zakresie.
W niniejszej sprawie zastosowanie miały zatem przepisy art. 52 i 53 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Według art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (tak, jak ma to miejsce w rozpoznawanym przypadku), skargę na akty lub czynności można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast na zasadzie art. 53 § 2 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie skargę taką należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie powyższe terminy zostały dochowane. Skarżący, otrzymawszy wezwanie do uiszczenia opłaty w dniu 24 maja 2017 r., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 2 czerwca 2017 r., nadanym w dniu 5 czerwca 2017 r., tj. przed upływem 14 dni od otrzymaniu wezwania. Organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, natomiast skarga, nadana w placówce pocztowej w dniu 31 lipca 2017 r., została wniesiona do Sądu z zachowaniem ustawowego 60-dniowego terminu liczonego od daty wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Przechodząc do oceny zasadności skargi należy stwierdzić, że art. 23 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w pkt 2-4 precyzyjnie określa krąg podmiotów, które mogą być obciążone kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji, zatem rola organu sprowadza się do ustalenia tych zobowiązanych podmiotów. Przyjdzie przypomnieć, że przepis ten nakłada obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji na Policję lub Żandarmerię Wojskową (pkt 1), a ponadto na osobę, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3 (pkt 2); osobę deponującą, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej (pkt 3) oraz osobę deponująca ją w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 4 i 7 oraz w art. 54 ustawy (pkt 4).
Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że poza Policją lub Żandarmerią Wojskową ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów przechowywania broni w depozycie na trzy grupy osób, które zdeponowały broń. Z wykładni literalnej komentowanego przepisu wynika, że "osoba deponująca" to osoba, która weszła w posiadanie broni i amunicji, a więc włada nią jak właściciel oraz dokonała czynności faktycznej złożenia broni i amunicji do depozytu. Z chwilą złożenia broni i amunicji do depozytu nawiązuje się bowiem stosunek prawny przechowania pomiędzy osobą deponującą a organem przyjmującym je do depozytu. Cecha "zdeponowania broni" nie jest jedynym wyznacznikiem kręgu osób podlegających ustawowemu obowiązkowi ponoszenia kosztów przechowywania broni w depozycie. Ustawodawca precyzuje dodatkowo, że obowiązek ten obciąża osobę, która utraciła prawo do jej posiadania, deponującą ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3 (pkt 2), jak też osobę deponującą, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej (pkt 3) oraz osobę deponująca broń i amunicję w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 4 i 7 oraz w art. 54 ustawy (pkt. 4).
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że z uwagi na fakt, iż nałożenie na daną osobę obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni, a także ustalenie zakresu tegoż obowiązku, następuje w drodze czynności organu administracji konkretyzującej obowiązek wynikający z przepisów prawa, a więc poza postępowaniem administracyjnym, to przesłanki podmiotowe nałożenia omawianego obowiązku powinny być interpretowane ściśle (por. wyroki NSA z 25 kwietnia 2013 r. II OSK 2620/11 oraz z 18 marca 2011 r., II OSK 524/10, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na tle komentowanego przepisu, zdaniem Sądu, trafnie podnosi skarżący, że nie należy do żadnej z grup osób określonych w pkt 2-4 art. 23 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Pomimo tego, że skarżący faktycznie posiadał broń i osobiście dokonał złożenia jej do depozytu, to jednak ta okoliczność nie powoduje automatycznie, że skarżący mieści się w kręgu osób zobowiązanych z mocy prawa do ponoszenia kosztów przechowywania broni w depozycie. Nie można podzielić stanowiska organu, że skarżący jest osobą, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany fakt, że skarżący nigdy nie legitymował się pozwoleniem na broń, zatem nie mógł utracić prawa do posiadania broni, a to stanowi przecież wymóg określony w omawianym przepisie. Prawo do posiadania broni niewątpliwie należy wiązać z unormowaniem zawartym w art. 9 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, według którego broń palną i amunicję do tej broni, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 11, można posiadać na podstawie pozwolenia na broń wydanego przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych - na podstawie pozwolenia wydanego przez właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Dopiero uzyskanie tego pozwolenia powoduje powstanie prawa do posiadania broni. W przeciwnym razie posiadanie broni należy uznać za bezprawne. Skonstatować można, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji dotyczy sytuacji, w której broń była posiadana legalnie, na podstawie uzyskanego wcześniej pozwolenia, a następnie doszło do utraty tego pozwolenia. Analizowany przepis wykładany ściśle nie może więc dotyczyć sytuacji, gdy od początku nie było pozwolenia na broń i w istocie organ Policji nie wdrożył wymaganego przepisami trybu postępowania karnego w tym przedmiocie. Dostrzec bowiem należy, że posiadanie broni palnej - do której z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji zalicza się broń sygnałową - lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia stanowi przestępstwo określone w art. 263 § 2 Kodeksu karnego.
Wbrew twierdzeniom organu, nie sposób przy tym uznać, że skarżący na skutek interwencji organów Policji został osobą, która utraciła prawo posiadania broni, skoro, jak to wywiedziono juz wyżej, takiego prawa - w świetle art. 9 ust. 1 ustawy - nigdy nie posiadał. Wykluczona jest także możliwość zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Z całą pewnością skarżącego nie można bowiem zakwalifikować do grupy osób, które weszły w posiadanie broni po osobie zmarłej, skoro nabył on broń od licencjonowanego sprzedawcy, jak i nie jest on cudzoziemcem, którego dotyczą przepisy art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 4 i 7 ustawy o broni i amunicji. Złożenie broni nie nastąpiło również w ramach tzw. abolicji, określonej w art. art. 54 ww. ustawy, czyli w terminie do 90 dni od dnia wejścia ustawy w życie, tj. - wobec ogłoszenia ustawy w dniu 19 czerwca 1999 r. - w terminie liczonym od dnia 4 lipca 1999 r.
Reasumując, obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji wynika wprost z ustawy i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Na mocy art. 23 ust. 1 ustawy o broni i amunicji organ jest zobligowany do nałożenia stosownej opłaty za koszty depozytu, które są ponoszone przez osoby deponujące, czyli osoby które faktycznie złożyły broń i amunicję do depozytu, jednak wyłącznie te z nich, które zostały określone w pkt 2-4 tej ustawy. Organ w tym zakresie nie może działać dowolnie i rozszerzać zakresu podmiotowego obowiązku wynikającego z powyższego przepisu poprzez żądanie wniesienia opłaty od osób, które należą do ustawowego kręgu zobowiązanych.
Z omówionych przyczyn wskazywany przepis art. 23 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie i stanowić podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni, skoro skarżący nie jest osobą, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ww. ustawy, a tym samym nie jest spełniona ustawowa przesłanka określona w tym przepisie.
Z uwagi na stwierdzony wyżej brak materialnoprawnych podstaw do obciążenia skarżącego opłatą za przechowywanie broni, zbędne i bezprzedmiotowe jest odnoszenie się przez Sąd do pozostałych, dalej idących zarzutów skargi, dotyczących wysokości wyliczonej opłaty.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., w punkcie pierwszym sentencji wyroku stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. W punkcie drugim sentencji wyroku, o kosztach obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 850 zł, orzeczono na wniosek skarżącego w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło