II SA/Op 460/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia ustanowić skarżącemu adwokata. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J. M., wniesioną na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Pismem z dnia 29 listopada 2010r. skarżący zwrócił się o wydanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, który następnie zgodnie z adnotacją na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, został mu doręczony w dniu 3 stycznia 2011r. W dniu 4 stycznia 2011r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu. Wobec braków formalnych występujących we wniosku, referendarz sądowy wezwał skarżącego pismem z dnia 7 stycznia 2011r. do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni, przez jednoznaczne określenie zakresu żądania, a także do podania dat urodzenia osób tworzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, co było objęte rubryką nr 6 formularza wniosku. Referendarz wezwał jednocześnie wnioskodawcę do nadesłania stosownych dokumentów i złożenia dodatkowych wyjaśnień, mających na celu rozwianie wątpliwości na temat sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Wezwanie powyższe doręczone zostało J. M. w dniu 18 stycznia 2011r., co wynika z adnotacji na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. W dniu 24 stycznia 2011r., a zatem w terminie zakreślonym przez referendarza do dokonania w/w czynności, skarżący w piśmie z dnia 24 stycznia 2011r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej. Podał także daty urodzenia osób tworzących z nim wspólne gospodarstwo domowe. Do akt sprawy dołączył: decyzję z dnia 29 września 2010r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego dla siostry skarżącego, a także zaświadczenie z dnia 6 września 2010r. o posiadaniu przez nią statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku oraz postanowienia z dnia [...] Komornika Sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego przeciwko w/w rodzeństwu, wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji świadczenia pieniężnego w kwocie 9.889,98 zł. W aktach sprawy znajduje się także zaświadczenie z dnia 4 stycznia 2011r. o posiadaniu przez J. M. statutu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części w skrócie: "P.p.s.a.", zważono co następuje: Zasadą generalną obowiązującą w procedurze sądowoadministracyjnej jest odpłatność wymiaru sprawiedliwości. Ustawodawca przewidział jednakże odstępstwa od tej zasady, polegające na zwolnieniu od obowiązku uiszczania kosztów sądowych pewnych kategorii podmiotów i spraw. Ustawa P.p.s.a. odróżnia dwa rodzaje zwolnień od kosztów sądowych – zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd. Zwolnienia ustawowe zostały katalogowo wymienione w art. 239 P.p.s.a., a wśród spraw, co do których stosuje się zwolnienia znalazły się sprawy z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem skarga została wniesiona na decyzję Wojewody Opolskiego w sprawie zasiłku dla bezrobotnych. Strona skarżąca została zatem, z mocy samej ustawy P.p.s.a., na podstawie przywołanego wyżej art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a., zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego orzekanie w tym zakresie staje się zbędne, a postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, co zdaniem referendarza może skutkować umorzeniem postępowania w tym zakresie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2007r., sygn. akt I OZ 942/07 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt II OZ 416/10, postanowienie referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2011r., sygn. akt III SA/Kr 546/10 – wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej NSA pn. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.qov.pl). Uwzględniając jednakże przyjętą linię orzeczniczą (np. postanowienie referendarza sądowego WSA w Opolu z dnia 13 października 2010r., sygn. akt I SA/Op 474/10 i z dnia 23 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Op 488/10 – obydwa orzeczenia dostępne na stronie internetowej NSA pn. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.qov.pl), ograniczył się jedynie do nierozpoznawania wniosku w tym zakresie. Wobec powyższego, w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy zawartych w art. 246 § 1 P.p.s.a., należało rozpoznać wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący ustanowienie adwokata. Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stwierdzono, iż prawo pomocy w tym zakresie może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza, powyższe skarżący wykazał. Przede wszystkim o braku jakichkolwiek wolnych środków finansowych świadczy fakt posiadania przez dorosłych członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy, statusu osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku, co potwierdzone zostało stosownymi zaświadczeniami. Ponadto, z załączonego postanowienia komornika sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wynika, że domownicy wnioskodawcy posiadają zadłużenie wobec Gminy [...] w wysokości 9.889,98 zł, a urząd skarbowy nie wskazał płatników składek, ani też rachunków bankowych. Dłużnicy nie figurują także w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, jak również w ewidencji gruntów i budynków miasta [...]. Przedstawione okoliczności uprawdopodabniają zatem, że wnioskujący nie dysponuje zasobami majątkowymi, które umożliwiałyby pokrycie podstawowych potrzeb, a co dopiero kosztów wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika. Uzasadnia to zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 ust. 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.